Met collega-natuurschrijver Kester Freriks loop ik een ronde door de Pan van Pernijs, ook Panbos genoemd, een bossig duinterrein bij Katwijk. Ik ben er nog nooit geweest en het lijkt me een drukbezocht gebiedje, waar mensen hardlopen en de hond uitlaten. Er ligt een hertenkamp, terwijl de duinen toch niet lijden onder gebrek aan herten. Vandaag is het rustig. Het is een druilerige maandag en op druilerige maandagen zijn zelfs de drukste gebieden rustig. …
Prachtig, helder winterweer is het, goed voor vogels kijken! Lastig in het oog te krijgen watervogels laten zich nu misschien zien. Een vogel waaraan je niet meteen denkt bij het horen van ‘winterse watervogel’ is de vogel die Wiebe Poppe in Joure op de foto zette. Hij keek uit het raam en zag een slanke vogel met gele onderbuik en lange staart over het dak van de garage hippen. Het leek hem een gele kwikstaart, en hij vraagt zich af of het een grote gele geweest kan zijn en hoe bijzonder dat in de winter is. …
Laatst schreef ik over zilverreigers die vaak witte reigers worden genoemd. Geen rare vergissing, want ze zijn spierwit, niet zilverkleurig.
Op mijn stukje reageerde Jurrie de Vos met die suggestie: ‘Het wordt tijd dat we de zilverrreiger noemen conform de latijnse naam. Dus witte reiger. We noemen de kleur ook van de purperreiger en de blauwe reiger. Die verwijst ook naar de latijnse naam met dien verstande dat er in het latijn grijs staat, maar dat is maar hoe je de kleur wilt noemen.’ …
Maandag schreef ik dat speenkruid er dit jaar vroeg bij is. Op 17 januari zag lezeres Jannie van Bloois het bloeien op een slootkant. Daarop kwam een reactie van Henk Swart en Anneke Haverkamp uit Bussum. ‘Dat kunnen wij niet zo laten passeren’, aldus de reageerders. ‘Op een wandeling tijdens de kerstdagen zagen wij al bloeiend speenkruid langs de slootkant van de Omloop in Schoorl. Dit is toen ook doorgegeven aan Vroege vogels van de VARA.’ …
Ha daar zijn ze weer! Of beter: daar is ie weer, het waterhoen. Vorig jaar bezochten twee waterhoentjes mijn tuin elke dag, om zaden op te pikken en zelfs uit de boom te halen. Toen de vijver achter mijn huis vorige week bevroren raakte, stapte een waterhoen de oevers op en hij of zij herontdekte mijn tuin. Of het een van de hoenders van vorig jaar is, weet ik niet, zoals ik ook niet weet waar zijn of haar partner gebleven is. …
Het is midden in de winter, maar daar trekt de lente zich niets van aan. Klein hoefblad roert zich vlak onder en komt hier en daar al boven de grond. Perken zien geel van de winterakonieten, gazons staan vol paarse, gele en witte krokussen. Van sneeuwklokjes tot narcissen bedient de lente zich van aankondigers. Ook het speenkruid is begonnen; die jaarlijks terugkerende lentebode. …
Er hangt een zwartkeellijster rond in de provincie Groningen. Ik hoorde het op een avond toen ik toevallig vlakbij dat beest was, maar het was donker en het regende. Anders was ik even gaan kijken. Ik reis niet het land door voor een door anderen ontdekte zeldzaamheid, maar als ik toch in de buurt ben…
Zwartkeellijsters heb ik lang geleden gezien in Hunza, een schitterende vallei in Noord-Pakistan, tussen bergen van zeven-, achtduizend meter. Ik zag er ook roodkeellijsters, die vaak (nog) als dezelfde (onder)soort worden beschouwd. Het zijn allebei vrij grote lijsters, die in Siberische bossen broeden. De zwartkeel leeft westelijker dan de roodkeel en dwaalt vaker af naar West-Europa. Beide lijsters zag ik destijds ’s winters, en dus droegen ze hun winterkleed. De zwartkeellijster in Groningen draagt dat nu ook. Zijn ’s zomers gitzwarte keel is vlekkerig grijs. …
Twee kauwen, een ekster en maar liefst drie gaaien doen telkens mijn tuin even aan. Als ze in de vorstige ochtendzon aanvliegen, kleuren de kauwen goud, wordt de ekster geel en zijn de gaaien oranje als olympische kampioenen. Misschien dat de gaaien vanwege die kleur geen Vlaamse gaaien meer heten.
Ekster, kauw en gaai zijn ’s lands drie kleine kraaiachtigen. Hoe modern en seculier Nederlanders ook zijn, kraaiachtigen worden nog altijd een beetje vereenzelvigd met duivelse krachten. De boze geesten worden soms nog met bijgelovige middelen verjaagd, bijvoorbeeld door een dode soortgenoot op te hangen. …
Van de hei bij Hilversum lopen we het bos in. De zon schijnt en de lente kondigt zich zicht- en hoorbaar aan. Koolmezen en pimpelmezen zingen en maken elkaar het hof. Boomklevers schieten door de bomen, ‘ziep ziep ziep’ roepend. En ‘krrrr’, daar roffelt een grote bonte specht. Voor ons klinken die spechtenroffels allemaal even fraai en mysterieus, maar de spechten zelf weten waarschijnlijk precies wie er van hen roffelt. De snelheid en het aantal slagen per roffel is voor elke individuele specht anders, zo bleek vorige week uit een wetenschappelijke publicatie in Plos 1, van Poolse onderzoekers. Boven ons zien we de specht een zonbeschenen, kale tak bewerken. Geen specht roffelt zo snel als de grote bonte. …
Mijn geliefde en ik verkennen de Hoorneboegse Heide in Hilversum. Die hei ligt klem tussen wegen, wijken en ze lfs een vliegveldje van de media-stad. Pardon: dorp. De inwoners van Hilversum gaan er prat op dat hun stad een dorp is.
Het is zaterdag en het is zonnig en de hei wordt druk bevolkt door mensen met honden. Honden mogen hier los. Wij manoeuvreren behoedzaam om niet in een drol te trappen. Zoals zeevogels vis en ander voedsel uit zee halen en dat na een korte bewerking in de ingewanden als guano op eilanden laten vallen en stranden en rotsen bemesten, zo zorgen ’s lands anderhalf miljoen huishonden voor bemesting van bossen en heiden met hun tot drollen omgevormde brokjes die weer gemaakt zijn van met tropisch veevoer vetgemeste landbouwdieren. …