Koos Dijksterhuis

Als ik vanuit Zeeuws-Vlaanderen de grens naar West-Vlaanderen oversteek, verandert het landschap meteen. Is het Zeeuws-Vlaamse landschap al iets minder aangeharkt dan de rest van Nederland, het West-Vlaamse landschap in België is een verademing na het steriele Nederland.

De weg is gezoomd met populieren en slingert langs stokoude hoeves door graslanden met vleeskoeien. Oude dijken geven reliëf aan die weilanden – glooiingen die in Nederland zouden worden platgewalst. Kleine hoogteverschillen zorgen voor verschillen op de meter: wat vochtiger onderaan, wat droger bovenop, koeler op de noord-, zonniger op de zuidzijde. Dat uit zich in andere bloemen en insecten. Oneffenheden geven bovendien dekking aan vogels en kleine zoogdieren, die er holletjes in kunnen graven. …

Lees Meer Lees Meer

Op Schiermonnikoog laat ik mijn groep Trouwlezers mijn lievelingsplekken zien. Daar zijn enkele vochtige duinvalleien bij. Daar groeit de halve Rode Lijst aan zeldzame planten, de valleien horen tot de botanische hoogtepunten van Nederland of zelfs Europa. Schoongefilterd, kalkrijk water welt er op.

De orchideeën zijn allemaal uitgebloeid. Alleen een enkele dophei, tormentil en koekoeksbloem staat te bloeien alsof de herfst nog lang op zich laat wachten. Maar het is volop herfst en dat betekent paddestoelen. Er zijn diverse soorten vuurrode zwammetjes die van deze duinvalleien houden. Ik hoef me niet te beperken tot: kom in de lente terug, dan zul je eens wat zien, we knielen op het mos rond een groep felrode zwammen die het korte gras kleur geven. …

Lees Meer Lees Meer

De wind is na een stormachtige dag gaan liggen en met de veertien Trouwlezers fiets ik door de polder van Schiermonnikoog naar de Oude Steiger. Het is vloed. De steiger lijkt te drijven op een bladstille Waddenzee. Zo stil zie je de Waddenzee niet vaak…

Op het slikdepot hippen tapuiten, graspiepers en kneuen. Altijd iets te halen daar – zaden en insecten. Futen en eidereenden liggen op het water. De futen duiken soms onder, de eiders houden zich roerloos als reuzendobbers. …

Lees Meer Lees Meer

In het Schokkerbos bij Schokland werd in 2012 het eerste valse essenvlieskelkje van Nederland gevonden op het steeltje van een levend essenblad, tijdens een excursie van de Mycologische Vereniging Flevoland. Essenvlieskelkjes groeiden tot dan toe alleen op dode twijgjes en bladsteeltjes. De paddestoelenkenners verbaasden zich over de groeiplaats en legden het fraaie witte zwammetje onder de microscoop. Wat bleek? Er zaten haakjes aan de sporenzakjes. Gewone essenvlieskelkjes hebben daar geen haakjes. Het was een nieuwe soort: vals essenvlieskelkje. …

Lees Meer Lees Meer

Eén van de mij meest aansprekende zwammen in het gidsje over Schiermonnikoger paddestoelen van Erik Jansen en Thijs de Boer is het zandtulpje.

De naam alleen al: zandtulpje.

Het is een kleine paddestoel die meestal half in en onder het zand groeit, en als een bloemkelkje met zijn tulpenblaadjes naar buiten steekt. Zandtulpjes houden niet van een stabiele, betrouwbare omgeving. Ze gedijen juist waar zand wegwaait en opstuift, waar zoet en zout water elkaar verdringen, waar weinig planten en paddestoelen het redden. Ik heb ze in mijn hele Schiermonnikoogse deeltijdleven nog nooit gezien. Erik wou mij wel eens meenemen maar het kwam er nooit van. Het kan ook alleen maar in de herfst. Ik ben met een groep Trouwlezers op Schier en Erik meldt dat hij in de buurt van paal 7 zandtulpjes heeft gevonden. En dat hij ze later in de week wel aan me wil laten zien. Dan is de Trouwreis achter de rug en heb ik tijd, maar dan krijgen de Trouwlezers de zeldzame zandzwammetjes niet te zien. …

Lees Meer Lees Meer

De Nederlandse merels gingen afgelopen jaar grotendeels dood aan het usutuvirus. Hopelijk blijven sommige in leven, die resistent zijn en komen ze de klap te boven. Intussen vallen de merels uit Scandinavië ons land binnen. In mijn tuin zie ik er eerst één, dan nog één en prompt vechten ze elkaar de tent uit. Hoe weinig merels er ook zijn, zelf vinden ze de ander algauw te veel. Net mensen! …

Lees Meer Lees Meer

Planken Wambuis, stelde Koos van Zomeren voor, daar liep hij wel eens met de hond, een ronde van zowat twee uur. Planken Wambuis op de Veluwe herinnerde ik me uit mijn kindertijd vooral van het pannekoekenhuis dat nu een restaurant is. Wij hadden geen auto maar onze tantes wel. Met tante Gre reden we naar de Hoge Veluwe, met tante Go naar Plankenwambuis. Een wambuis van planken leek mij toen oncomfortabel en dat lijkt het me nog steeds. …

Lees Meer Lees Meer

Een onderwijzer op de School met de Bijbel had het weleens over fuchsia’s. Fuchsia spreek je uit als fuksia, maar de onderwijzer zei foeksia. Ik vond dat bespottelijk, ik vond alles van die onderwijzer bespottelijk of zelfs afgrijselijk. De man was van het type dat duizend strafregels uitdeelde als je uit het raam naar een specht keek. Uit het raam naar spechten kijken was veel leuker dan breuken en naamwoordelijke delen van gezegdes. Ik keek zelfs verlangend naar buiten als er geen specht was. Ik heb tienduizenden strafregels geschreven en bracht het schooljaar grotendeels door in de hoek en onder de bel. Wat haatte ik hem. Toen ik later Bordewijk las, gaf ik hem met terugwerkende kracht de bijnaam Bint. …

Lees Meer Lees Meer

Een niet zo algemene zwam heeft het veertig jaar oude bos Pampushout bij Almere gevonden. Het is een geelvlekkende russula, met een glanzend rode hoed op een witte steel. Als je hem in die steel knijpt of zijn onderkant waar de lamellen met de sporen hangen indrukt, wordt het wit op slag geel. Zoiets is een beetje impertinent. Het is zo’n mooie paddestoel en die knijp ik niet graag, zeker niet als ie daardoor vergeelt. …

Lees Meer Lees Meer

Mijn vroegere buurman Herman Bink stuurt me weleens een bericht over een natuurverschijnsel in zijn tuin. Sommige mensen maken de gekste natuurverschijnselen mee en Bink spant de kroon, altijd is het iets verbazingwekkends. Met foto’s die bewijzen dat hij geen fata morgana heeft gezien.

Dit keer stuurt hij een foto van een gifgroen netje rond een vetbol. Zo’n netje dat de neiging heeft op de grond te belanden en daar in zijn onverwoestbare plastic tot het einde der tijden te blijven. …

Lees Meer Lees Meer