Koos Dijksterhuis

Voor insecten moet je in de winter zoeken tussen gevallen blad, onder stenen, stronken of schors. Op dode bomen knagen keverlarven complete gangenstelsels onder het schors. Letterzetters, klopkevers, boktorren… en waar larven leven, leven beesten die larven lusten. Mezen, goudhaantjes, boomkruipers, heggemussen en winterkoninkjes weten er wel raad mee. Er zijn ook insecten die op keverlarven jagen. Andere keverlarven bijvoorbeeld. Sommige keversoorten hebben larven die hun leven zin geven met het bejagen van andermans larven. En soms zijn er ook volwassen roofkevers die ’s winters actief blijven. …

Lees Meer Lees Meer

Ineens leeft mijn tuin weer van de vogels. Kool- en pimpelmezen maken het restje vetbol van vorig jaar soldaat. Een roodborstje pikt de kruimels op die eerst door slakken werden gekaapt. De familie huismus stort zich op de zaden in het voederhuisje en ook de heer en mevrouw Vink zijn terug van weggeweest. De eksters vieren schouder aan schouder hun driejarig huwelijk en de kauwtjes beginnen al mos naar de dakpannen te slepen. Een Vlaamse gaai wipt langs. Verheugend zijn de maar liefst vijf merels die over het gras hippen en in de bladeren wroeten. Nog verheugender vind ik de twee spreeuwen die op de nok zitten te neuriën. …

Lees Meer Lees Meer

In November begint het herfstige weer en valt de winterse duisternis, de koude maanden staan voor de deur. Alle reden tot neerslachtigheid, maar laten we ons op de lichtpuntjes richten. November is de maand van woeste wolkenpartijen, van zware buien waarna de zon laag maar fel door de schoongespoelde lucht priemt. De weiden zijn appelgroen, bosranden en rietkragen vlammen rood en geel op.

Tegen het on-, wit- of grijsbewolkte uitspansel steken de vogelzwermen contourrijk af. Wit lichten de buiken van kieviten op in de zonnestralen, zwarte vlekjes vormen de kauwen en spreeuwen tegen de avondhemel. V-formaties ganzen vallen binnen uit het oosten, ze begeven zich ’s morgens naar hun graasgronden en ’s avonds naar hun slaapwateren. …

Lees Meer Lees Meer

In november vliegen de zwarte herfstspinners. De forse nachtvlinders zijn met hun bijna zwarte vleugels en hun witte nekkrans heel herkenbaar. Over die vleugels lopen vlekkerige, roomwitte lijnen. Moet je ze wel goed zien, wat ’s nachts niet vanzelf spreekt. Eenmaal gevangen in het licht van een zaklamp is er geen vergissing mogelijk. Als ze er zijn, kunnen ze met vele zijn, en dan komen ze massaal af op kunstlicht. Je vraagt je af: waarom vliegen ze niet overdag, als ze licht zo aantrekkelijk vinden? Verder zijn ze goed aangepast aan het nachtleven, vooral met hun gigantische en zeer gevoelige neuzen. Die neuzen zijn niet echt neuzen, nachtvlinders ruiken met hun wapperende antennes. …

Lees Meer Lees Meer

Avond-, dag- en echte koekoeksbloem; ik zie ze alle drie nog in bloei. De echte bloeit roze met slanke, sprietige bloemblaadjes. Dit is waarschijnlijk de mooiste van de drie, maar het zou kunnen dat mijn voorkeur beïnvloed wordt door de groeiplaatsen. Dag- en avondkoekoeksbloemen houden van voedselrijke grond langs bosranden, op oevers en in bermen, terwijl echte koekoeksbloemen liever in bloemrijk grasland staan, een oogstrelende omgeving die in ons van mest doordrenkte land schaars wordt. De dagkoekoeksbloem heeft ook roze bloemblaadjes, maar bredere dan de echte; hij lijkt meer op de avondkoekoeksbloem al bloeit die dan ook wit. …

Lees Meer Lees Meer

Zolang het niet vriest blijven nog heel wat soorten planten bloeien. Iedere herfst krijg ik er lezersvragen over, met de suggestie dat de late bloei aan klimaatverandering ligt. En naarmate de vorst conform de klimaattrend langer op zich laat wachten, bloeien sommige planten langer door. Veel bloemen die nu nog bloeien, staan te boek als bloeiend tot september.

Dat veel bloemsoorten nog bloeien, betekent nog niet dat ze bossen bloemen vormen. De meeste zomerbloeiers zijn ver over hun piek en bloeien hier en daar nog met een halfslachtige bloem, en sommige lentebloeiers krijgen nog even een kleine opleving, een stuiptrekking voor de winter begint. …

Lees Meer Lees Meer

Na mijn Natuurdagboek over de ananasgal laatst, stuurde Arnold Grosscurt mij zijn pas nieuwe boek Plantengallen. Dat is een lijvige uitgave in een harde kaft, met uitleg over en 1400 foto’s van ruim vierhonderd soorten gallen. Erin grasduinend raak ik onder de indruk van de verscheidenheid van die plantenwoekeringen en van het helse karwei dat zo’n boek moet zijn geweest. Insectenexpert Grosscurt was er tien jaar mee bezig. …

Lees Meer Lees Meer

Voor mij is het een cadeautje: de wisseling tussen zomertijd en wintertijd. Eind maart is het ineens tot half negen ’s avonds licht, wat een feestelijk lentegevoel geeft. Bovendien is het ’s morgens niet meer zo vroeg dag. Eind oktober komt er een uur bij! Een uur op bed, een uur bij het vuur, een uur in een boek… Bovendien is het ’s morgens niet meer zo laat dag. …

Lees Meer Lees Meer

Zoon en ik zoeken bij Cadzand-Bad naar de haaientanden waar deze badplaats bekend om staat. In het dorp zijn haaientanden van chocola te koop en er staat een reuzenhaaientand als standbeeld. Het is een monument  ter nagedachtenis geworden, want de bijna 50 miljoen jaar oude bodemlaag met de haaientanden is rigoureus bedolven onder dikke lagen opgespoten zand. We vinden er niet één. Wonderlijk dat een badplaats één van zijn toeristische trekpleisters om zeep helpt. …

Lees Meer Lees Meer

Zoon en ik zijn in Cadzand-Bad en zoeken langs het strand de veldjes schelpengruis af. Het is eb, het strand is vrij breed, we lopen door het leeggestroomde Zwin tot de slenk. We hopen op fossiele haaientanden, waar Cadzand beroemd om is, en op exotische schelpen, zoals tolhorens, schaalhorens en mantels. …

Lees Meer Lees Meer