Koos Dijksterhuis

De paddestoelen tussen de stenen van mijn terras, haalden afgelopen vrijdag het natuurrubriek al. Sindsdien zijn er in hun determinatie nieuwe ontwikkelingen.

Er zijn in Nederland meer dan vijfduizend soorten paddestoelen waargenomen. De meeste zijn korst- en andere onopvallende zwammen, veel ervan zijn uiterst zeldzaam, maar dan blijven er nog genoeg over voor hoofdbrekens. Even een foto mailen naar een kenner is zelden toereikend. Er moet sowieso een foto bij van de onderkant. Maar dan nog. De vorm, omvang en kleur van paddestoelen kunnen variëren, dus er is meer informatie nodig. De groeiplaats is belangrijk, de geur en de smaak. Paddestoelenkenners zijn snuffelaars en proevers. Het is onverstandig onbekende zwammen te eten, maar een likje is ongevaarlijk en doorgaans smaakvol genoeg. …

Lees Meer Lees Meer

In de glinsterende rijp op de zonbeschenen duinen is het goed wandelen. Op zondagmorgen is er al bijna geen doorkomen aan. De betaalde parkeerterreinen bij Bloemendaal aan zee en bij Koevlak staan al behoorlijk vol. Maar de welgestelden uit Overveen en Bloemendaal trekken daar hun fijne neuzen voor op. Zij weten een gratis parkeerplaats bij het restaurant.

Daar kun je een ommetje maken rond een duinmeer. Wij stallen onze fietsen, de anderen parkeren hun fonkelende jeeps en landcruisers waarmee ze in de weekenden op expeditie gaan. Ze laten hun labradoedels uit. …

Lees Meer Lees Meer

Waar ooit stuifzand je benen geselde op de zeereep van Schiermonnikoog, groeien nu helmgras, kruipwilg en duindoorn. Althans dichtbij de duinen. Verder naar zee is de vegetatie meer wat je van zoute strandvlakten en kwelders verwacht. De bodem is er vochtig en slikkig, je wordt er niet meer gezandstraald maar glijdt er wel steeds uit. Zelfs op de zandweg aan de duinvoet is het glibberig. …

Lees Meer Lees Meer

Ooit zag ik in Afrika een rode bisschop, een vuurrood zangvogeltje dat in opgerichte houding met snorrende vleugels als een kolibrie langs een rivieroever schoot. In Portugal leeft sinds kort een verwilderde neef van deze soort, eveneens uit Afrika: de gele bisschop. In Nederland hebben we een rode bisschop met gele biezen, een geel kruis, gele franje en een gele staf. Vandaag heeft hij zijn dag. …

Lees Meer Lees Meer

Op mijn terras hebben twee bundeltjes paddestoelen zich tussen de straatstenen doorgewurmd. Met drie paddestoelengidsen in de hand probeer ik ze te determineren. Eerst maar eens de bundelzwammen doornemen. Het uiterlijk zegt niet alles, mijn zwammen hebben punthoeden, maar zouden op latere leeftijd of in ruimere groeiomstandigheden misschien best een brede parasolhoed kunnen opzetten. Ze zijn donker, bijna zwart. Als de zon erop schijnt, zie ik dat ze paarsbruin zijn. Ze hebben crèmekleurige plaatjes onder hun hoed. Ze ruiken nergens naar. …

Lees Meer Lees Meer

Afgelopen weken is onze straat bestraat. Langs de klinkerweg zijn uitsparingen om auto’s te parkeren. Er kunnen twee auto’s in, dan is er even een uitstulping van het trottoir met een boom. Als ik uit het raam kijk, zie ik rechts een boom, maar links niet. Daar is ook geen verbreding van het trottoir. Vóór de bestrating was die er toch wel? Er pasten toch maar twee auto’s en geen vier, zoals nu? Of vergis ik me? Nee, er is één trottoirbuffer verdwenen. En de boom dan die daar stond? Is die omgehakt? Of stond er geen boom? Ik weet het niet meer. …

Lees Meer Lees Meer

Bij en in de dennenbossen in de duinen kunnen bijzondere paddestoelen opduiken. Paddestoelen die van niet-vervuilde, kalkrijke bodem houden en die via hun ondergrondse draden ruilhandel bedrijven met de haarwortels van dennen. Natuurbeheerders kappen die bossen nogal eens, want naaldbossen zijn aangeplant als houtakkers voor houthakkers: buitenlandse boomsoorten die in rechte rijen werden aangeplant en allemaal even oud en hoog waren. …

Lees Meer Lees Meer

Bij paal 10 op het Oosterstrand van Schiermonnikoog steken we door de bres in de stuifdijk. We lopen terug over het Waterstaatpad. Dat ligt op de binnenduinhelling en biedt uitzicht over de oude kwelder, een uitgestrekte vlakte met natte rietvelden en tientallen eilandjes van met duindoorn en kruipwilg begroeide duinen. Kramsvogels eten van de duindoornbessen. …

Lees Meer Lees Meer

We wandelen onder spectaculaire wolkenluchten met zonlichtshows naar paal 10 op het Oosterstrand van Schiermonnikoog. Het strand is voor de helft bedekt met kleine, jonge duintjes, elk met een kuifje van helmgras. De andere helft is zompig, want daar heeft de springvloed overheen geklotst en de regen op gehamerd. Er zijn grote plassen blijven staan. Brak water. …

Lees Meer Lees Meer

Op Schiermonnikoog zit de Westerplas vol pijlstaarten, misschien wel onze mooiste eenden. Pijlstaarten zijn grijs met wit, crèmekleurige heupen en een donkere, bijna zwarte kop en nek, terwijl over hun hals aan beide zijden een witte streep achter hun oor langs omhoog priemt. Ze hebben een lange pijlstaart.

Pijlstaarten broeden in Rusland, Wit-Rusland, Letland, Finland, Lapland en Noorwegen en hier en daar in Zweden, Estland Litouwen, Polen, Duitsland, IJsland en op de Balkan. Heel soms kunnen ze hun ei kwijt in Nederland, dat echter vooral dienstdoet als winterverblijf en pleisterplaats. Nederland ligt aan de westgrens van ‘s pijlstaarts broed- en aan de noordgrens van zijn overwinteringsgebied. Van hier tot in Marokko en Turkije brengen ze de winter door, het liefst op grote meren en getijdegebieden. Op het water kunnen ze slapen zonder honden en katten of andere landroofdieren te vrezen. En ze vinden er voedsel – zowel dierlijk grut als plantaardige prut plukken ze met hun gevoelige snavels op de tast uit het water. …

Lees Meer Lees Meer