Als we op Schiermonnikoog om de Westerplas fietsen, stappen we even af bij de vogelkijkhut. Daar is altijd een kleurrijke waaier aan eenden te zien. Nu zit het vol slobeenden en pijlstaarten. Honderden van elk. Tussen hen ontdekken we hier en daar wilde eenden, krakeenden, smienten, wintertalingen en bergeenden. Aan de overkant rusten aalscholvers en kleine zilverreigers in hun vaste bomenrij, die op een schiereiland in het water uitsteekt. …
De jaarlijkse verwennerij van de familie kauw is begonnen. Ik zou een stuk grofmazig gaas om het vogelhuisje moeten fabrieken, waar alleen de kleine vogels doorkunnen. Niet dat ik kauwen geen vogelzaad gun, maar waar de mezen, mussen, vinken en roodborstjes een halve week mee doen, dat werken de zes kauwen in een middag naar binnen.
Ze eten met onstuimige tafelmanieren en morsen met hun woeste gepik een groot deel op de grond. Daar groeiden eerst kerstrozen, maar die zijn verdrongen door een mini-akkertje van tarwe. Als de kauwen eten, posteren merels, tortels en houtduiven zich er graag onder. Zij ruimen de gevallen korrels op. Ook de kauwen zelf strijken na hun maaltijd graag nog even neer voor een toetje van hun eigen kliekjes. En soms waggelen de eenden uit de aan mijn tuin grenzende stadsvijver naar het akkertje. Ze snabbelen er een tijdje en wiebelstaarten dan weer terug. …
Wandelend door de duinen van Schiermonnikoog treffen we een Verbascum aan in volle bloei. Op het eiland zijn koningskaars en stalkaars algemeen, al zijn ze er niet zo algemeen als in de Hollandse duinen en langs de grote rivieren. Beide verbasca kunnen bijna manshoog worden en vormen een fakkel van gele bloemen. De stalkaars steekt soms meerdere toortsen omhoog, heeft donkerder blad dat niet zo viltig behaard is als het blad van koningskaars. En stalkaars heeft donkere bloemhartjes. Ondanks de enkele toorts houd ik het op een stalkaars. …
Schiermonnikoog is een eiland en hoe winderig, nat en guur het daar ook kan zijn, er heerst een zeeklimaat en dat is mild. Koele zomers, zachte winters, als ik me de aardrijkskundelessen goed herinner. En dan verandert het klimaat ook nog! Misschien is de nachtvorst het eiland voorbijgegaan. Hoe dan ook blijken niet alleen sommige leeuwentandjes en dagkoekoeksbloemen nog te bloeien, maar staan op het groene strand zeemelkdistel en zelfs duizendguldenkruid nog in bloei. …
Dagpauwogen en andere vlinders zoeken een onderkomen voor de winter. U kunt ze in schuren, onder afdakken en in dierenhokken aantreffen, in bunkers, kelders en hutten. Ook op zolder, in de badkamer en in de woonkamer kunnen ze verschijnen – overal waar maar een raampje openstaat of kieren de toegang verzekeren. Weten die vlinders veel dat daar de verwarming zal loeien? …
Er zit een kramsvogel in mijn tuin. Net als de pestvogels is hij misschien gevlucht voor de barre omstandigheden in het verre noordoosten. Ik zie overal kramsvogels. Ze broeden weliswaar vlakbij Nederland, maar slechts mondjesmaat erin. ’s Winters komen kramsvogels uit het buitenland aangezwermd.
De afgelopen eeuw hebben kramsvogels grote delen van Duitsland, België en Frankrijk gekoloniseerd als broedgebied. In Nederland broeden ze onregelmatig in kleine aantallen in het zuidoosten. In de winter verspreiden kramsvogels zich over bijna heel Europa. De broedvogels van Noord-Scandinavië en Noordoost-Rusland verlaten hun bevroren woonplaatsen. In Nederland zwerven ze rond in groepjes. Ze bevolken bosranden, bosjes en losse bomen en schuimen de velden af op zoek naar voedsel. …
Het was gisteren volle maan en niet zomaar volle maan maar volle supermaan. De maan stond dichterbij de aarde dan anders, en leek groter, terwijl hij vol in het zonlicht te zien was. Ware het niet dat het maandag zwaar bewolkt en regenachtig was. Gelukkig had ik de maan zondag al gekiekt.
De maan en de aarde vinden elkaar aantrekkelijk, ze draaien onafscheidelijk om elkaar heen. Ze houden ook van de zon, waar ze gezamenlijk omheen cirkelen. Met volle maan staan zon, maan en aarde op één lijn. De maan bevindt zich dan aan de buitenkant, verder van de zon dan de aarde. We zien de maan van haar zonnige kant. Als de maan aan de zonkant van de aarde hangt, zien wij alleen de schaduwzijde en is het nieuwe maan. …
Gisteren schreef ik over de bruine lijster in Groningen, waar tientallen vogelaars op afkwamen. Ik zag hem helaas niet. Wel zag ik een buurtbewoner die koffie en thee verkocht en tegen betaling haar toilet ter beschikking stelde. Er zijn mensen die denken dat de natuur geld kost, terwijl de natuur juist geld oplevert, zoals de zeldzame lijster bewijst. …
Een uur na de overwinning van de verongelijkte, Amerikaanse onderbuik kreeg ik het bericht dat er op drie kilometer van mijn huis een bruine lijster zat. Op het afvinken van zeldzame vogels wordt door sommige vogelaars neergekeken, maar de meesten doen er fanatiek aan mee. Zelf ga ik alleen kijken als ik toch in de buurt moet zijn. Ik heb er simpelweg geen lange reis voor over om een vogel af te vinken. Ik denk dat ik vogels kijken meer als reden voor een wandeling of fietstocht gebruik, dan andersom. Maar zo dichtbij huis wil ik een zeldzaamheid wel zien, en als één vogel zich leent voor vermelding op een soortenlijst, dan is het wel een lijster. Ik checkte de waarneming en plek op internet en fietste erheen. …
Nu het kouder is, wemelt mijn tuin meteen van de vogels. Lijsterachtigen, mezen en vinken zijn uit het noorden en oosten gekomen en dat merk ik. Er wippen continu koolmezen en pimpelmezen door de bomen, soms snorren ze naar de pinda’s of de vetbol of naar de spinnen onder de dakgoot.
In het gevallen blad scharrelen huismussen, die ook de appelboom afschuimen op eetbaarheden. Mijn familie huismus is er elke winter en de mussen zijn behendig in het hangen aan pindanetje en vetbol. Vaak hangt er een mus aan de pinda’s, terwijl een mees tegenover de mus aan dezelfde pinda’s hangt. De mussen zijn niet van ver gekomen, ze broeden in de buurt. …