Koos Dijksterhuis

In juni vliegt de bessenglasvlinder. Dat is een fraai beestje met doorzichtige vleugels, maar het is een klein beestje, onopvallend levend in bessenstruiken. En afgezien van een paar weken in mei en juni zijn bessenglasvlinders alleen present als eitje of, vanaf de nazomer, als rups. Als rups overwinteren ze in een tak van hun bessenstruik. In de lente verpoppen ze zich en vliegen ze even rond als vlinder. Een beetje nectar lebberen uit een schermbloem, even paren en eitjes leggen op een besenstruik. Klaar. …

Lees Meer Lees Meer

Laatst haalde Staatsbosbeheer de krant met een nieuwtje: natuurexcursies voor vrijgezellen. Een gaatje in de markt, maar niet nieuw. Sinds twee jaar geleden vaart Fogol met vrijgezellen op de 106 jaar oude koftjalk Schuttevaer vanuit Enkhuizen naar vogeleilandje de Kreupel in het IJsselmeer. Daar broeden duizenden vogels, waaronder zeldzame zwartkopmeeuwen. Iedereen wil daar wel eens een kijkje nemen, maar alleen vrijgezellen mogen mee. …

Lees Meer Lees Meer

Een akkerbouwer liet me tarwezaad zien. De korrels waren niet goudbruin, maar turquoise. Ze waren gecoat met imidacloprid, een vergif dat via het zaad in de hele plant belandt. Het tast het zenuwstelsel aan van insecten die ervan eten: bladluis en witte vlieg. Vrijwel alle voedingsgewassen worden gedrenkt in dit of vergelijkbare verfgiften, neonicotinoïden geheten. …

Lees Meer Lees Meer

Steltkluten zijn zeldzame verschijningen uit Zuid-Europa. Zeldzaam, maar opvallend en niet zo schuw. Daarom zijn ze in voorjaar en nazomer vrij gemakkelijk in het vizier te krijgen, als ze op trek zijn. Tussendoor broeden steltkluten zelfs bij ons, zij het mondjesmaat.

Als je door Nederland een lijn trekt waar het land op zeeniveau ligt, dan is dat ruwweg de lijn van Breskens in het zuidwesten naar de Eemshaven in het noordoosten. Rond die lijn worden de meeste steltkluten gezien. Ze hebben nog langere poten dan gewone kluten, de helden in het Natuurdagboek van gisteren. Bovendien zijn die poten vuurrood. In vlucht steken ze een heel eind onder de staart uit. Te voet zijn steltkluten spillebenen. Op rode rietjes balanceren die zwart-witte lijven, rode rietjes met scharnieren – op de eieren vouwen ze die poten op. Het lijkt dan of ze door de knieën gaan, maar de scharnieren steken naar achteren, niet naar voren zoals knieën doen. Wat bij vogels knieën lijken, zijn dan ook hun enkels. …

Lees Meer Lees Meer

De kluten hebben kuikens. Daaraan voorafgaand hebben hun ouders gepaard. Dat ging gepaard met kort en hevig gebalanceer. De parende kluten op de foto waadden samen door het ondiepe water bij de opgespoten zandplaten bij Kimswerd, tussen Harlingen en de Afsluitdijk. Dat kale zand is een broedplek voor kokmeeuwen, visdiefjes, Noordse sterns en kluten. …

Lees Meer Lees Meer

Er kruipt een insect over het raam. Het lijkt me een wesp. Zwart-geel gestreept, wespentaille, puntige kont. En het is ook een wesp, maar geen gewone wesp. Het is een sluipwesp.

Van sluipwespen zijn er duizenden. Noem een insect of er is wel een sluipwesp die erop parasiteert. Ook op sluipwespen wordt door andere sluipwespen geparasiteerd. Een drachtig vrouwtje legt eitjes op haar slachtoffer, vaak een larve of pop. De sluipwespenlarfjes leven vervolgens van de “gastheer”, een vriendelijk klinkende benaming van een pechvogel die tegen wil en dank wordt uitgehold en opgegeten. …

Lees Meer Lees Meer

In tuinen zie ik rozen en andere bloemen die vuurrood zijn. In de natuur is er maar één echt rood: de klaproos of papaver. Toch neigen zelfs klaprozen vaak een beetje naar oranje of roze. Rood is kennelijk een lastige kleur voor planten, hoewel het me de meest opvallende kleur lijkt. Rood is immers complementair aan groen en groen is de overheersende kleur in de natuur. …

Lees Meer Lees Meer

Sinds het een paar weken geleden ineens een stuk warmer werd, is mijn tuin vergeven van de muggen. Zolang ik op het terras blijf, zijn hun toenaderingspogingen te verdragen. Maar waag ik mij langs de struiken de tuin in, dan storten ze zich op me met groot elan! Zeker als je bedenkt dat de muggen kennelijk uitgehongerd zijn, is hun temperament verrassend.

De honger van muggen is geen honger die hen zwak en traag maakt. Ze kunnen hun maag vullen met stuifmeel. Hun honger is louter gericht op bloed. Het is dus geen honger, maar bloeddorst. Bloed hebben muggen nodig voor de eiwitten. Pas na een bloedmaal leggen ze eitjes. Het zijn dan ook uitsluitend vrouwtjesmuggen die steken. …

Lees Meer Lees Meer

Ze mogen dan een perzikenhuidje hebben, een neiging tot aaien voel ik niet. Wel vind ik hun felrode kleur altijd prachtig. Klein als ze zijn, vlammen fluweelmijten vaak op uit hun groene of grauwe leefomgeving. Vuurrood!

Fluweelmijten en andere mijten zijn geen insecten maar spinachtigen. Spinnen zijn ook spinachtigen en verder bestaat dat gezelschap uit onder meer teken, schorpioenen en hooiwagens. Het zijn niet de meest geliefde wezens. Maar van de meeste hebben wij mensen niets te duchten. Omgekeerd hebben spinachtigen des te meer van ons te duchten. …

Lees Meer Lees Meer

Op een warme, wolkenloze lentedag werk ik in de tuin. Mijn tuin grenst aan een stadsvijver. Ik woon aan lager wal – de westenwind drijft veel afval mijn kant op. Ik vis er soms een vuilniszak vol flesjes, blikjes, drinkpakjes en chipszakken uit het water. Dit keer kan ik zelfs de vuilniszak zelf opvissen. Een modderige vuilniszak ligt tegen de oever. Ik klop hem uit en zie er twee glanzend zwarte beestjes opzitten, zo groot als knikkers. …

Lees Meer Lees Meer