Jeanette Essink gaat vaak op safari in haar tuin. Ze heeft een grote tuin, vol wilde planten die in alle kleuren bloeien. De variatie aan insecten is er verbazingwekkend.

Jeanette struint rond in laag tempo, speurt achter takken en loert onder blaadjes en maar weinig kleinoden ontgaan haar. Althans, zo lijkt het. Wat je ontgaat zie je niet en weet je niet. Maar ze weet van alles te vinden en gebruikt daarbij een kleine verrekijker voor de korte afstand, al zou je het ook een loep voor de lange afstand kunnen noemen. …

Lees Meer Lees Meer

Bij het bijenhotel is het een komen en gaan. Enkele rietstengels zijn al een tijd dicht geplamuurd – daar is de volgende generatie rosse metselbijen in wording. Er sluipen verdachte wespjes langs en soms een springspin.

Maar nu hebben slanke, zwarte wespen de holletjes ontdekt. Zijn het sluipwespen die op bijeneieren parasiteren en er hun eigen ei kwijt willen? Nee ze kruipen in lege holen. Alle holletjes worden verkend. Er zijn soms wel vier wespen tegelijk bezig. Komen twee elkaar tegen, dan vliegt er een geschrokken weg. …

Lees Meer Lees Meer

Meint Mulder stuurde foto’s van een nachtvlinder met een de vorm van een Stealth bommenwerper waaruit een puntige snuit stak. Het is een vetmot. Vetmotten drinken wel eens wat nectar van een kamperfoelie-bloem, maar aan eten doen ze niet. Geen vetpot voor de vetmot.

Dat eten hebben ze als rups al gedaan en dat nemen ze serieus. Een vetmottenrups ziet eruit als een dikke, glanzend van het vette… ja wat eigenlijk, een ongeborene. De pootjes raken de grond bijna niet meer van de vetrollen eromheen. Maar dat vette blubberlijfje is wel opgeluisterd met zwarte, witte, turquoise en gele versiering. Twee jaar kan het leven van de vetmottenrups duren. En maar eten. Denk nou niet meteen dat zo’n rupsje nooitgenoeg groenten, fruit of bloemen eet, nee, hij eet zelfs geen vet. De vetmottenrups houdt het bij dood, rottend plantenmateriaal. De vetmottenrups kruipt door de laag van dode bladeren. Mocht u hechten aan de in de natuur volstrekt onzinnige indeling tussen nuttig en schadelijk, dan zou u deze rups onder nuttig moeten scharen. …

Lees Meer Lees Meer

Sinds gisteren lengen de nachten en krimpen de dagen. Mocht u bezwaar koesteren tegen mijn woordkeus, dan is uw bezwaar gegrond. Althans, volgens de definitie volgens welke een dag gelijk is aan een etmaal. Dan duurt hij altijd 24 uur. Volgens de definitie die achter mijn openingszin schuilgaat is een dag het gedeelte van een etmaal tussen zonsopkomst en zonsondergang. In dat licht is daglicht handige term. …

Lees Meer Lees Meer

Op mijn grasveldje staat een pol van de blauwe knoop. Nog even en ik kan de fraaie blauwe bloemen verwelkomen. Ze bloeien vaak de hele zomer door.

Mijn grasveldje staat op vrij vruchtbare, oftewel voedselrijke grond. Ik probeer die grond te verschralen door het gras aan het eind van de zomer grotendeels te maaien en het maaisel weg te harken. Zo worden er voedingsstoffen aan de bodem onttrokken. …

Lees Meer Lees Meer

Veel planten hebben last van ’s lands stikstofuitstoot, hoewel geen plant zonder stikstof kan. Stikstof is een voedingsstof voor planten en is van nature alomtegenwoordig. Het probleem is de gigantische hoeveelheid ervan.

Water is ook onmisbaar en alomtegenwoordig. Maar het kan ook zondvloeden teweeg brengen. Het gaat om de balans, zouden ze tegenwoordig in glossy lijfstijlbladen zeggen. De stikstofbalans is doorgeslagen, onze vegetatie lijdt aan obesitas. Nog afgezien van wat wijzelf uitstoten, laten onze 100 miljoen kippen, 11,4 miljoen varkens, 7 miljoen auto’s, 3,8 miljoen runderen, 3 miljoen katten, 2 miljoen honden, 1,3 miljoen schapen en geiten te veel winden. Dat leren we ze niet af. …

Lees Meer Lees Meer

In landgoed Oranjewoud bij Heerenveen snorren libellen boven de gracht die het landgoed doorsnijdt. Blauwe libellen met een kort, breed gebouwd lijf. Er lijken rijpdruppeltjes op ze te parelen. Ik houd ze voor oeverlibellen, want die zie ik vaak; ze zijn algemeen en niet schuw.

Maar dankzij foto’s zie ik thuis dat het geen oeverlibellen, maar daarop lijkende bruine korenbouten zijn. Die hebben net zo’n breed, gedrongen lijf, en zijn eveneens berijpt blauw, met zwarte bovenrug en kont. Maar hun ogen zijn nog blauwer dan die van oeverlibellen en anders dan oeverlibellen hebben ze schaduwvlekjes aan begin en uiteinde van hun vleugels. …

Lees Meer Lees Meer

In het bos kruiste een ringslang mijn pad. Ringslangen zie ik bijna nooit, andere slangen nog minder. Ringslangen leven bij het water, maar begeven zich om eieren te leggen soms ver van dat water af. Uit het ei gekropen ringslangen zoeken weer hun weg naar het water.

De ringslang in kwestie was ook een jonkie, zo groot als een fors geschapen regenworm. Als ik in natuur geïnteresseerde lieden rondleid door een gebied, waarvan ik vertel dat er ringslangen voorkomen, dan reageert men altijd met enige opwinding. Slangen hebben ten onrechte een angstaanjagend imago. Ik vraag altijd of men iemand kent, die in Nederland door een slang gebeten is, en nog nooit beaamde iemand dat. …

Lees Meer Lees Meer

Op de Nederlandse heidevelden zijn veel soorten insectenetende vogels vrijwel of geheel als broedvogel uitgestorven. Dat geldt ook voor tapuiten. Hoe voor de hand liggend het ook is dat dat komt doordat insecten verdwijnen, het is heel moeilijk om zulke verbanden te bewijzen.

Bioloog Herman van Oosten weet veel over tapuiten, fraaie zangvogels van heiden en duinen, die als broedvogel sterk in de min zitten. Op de Veluwe zijn ze bijna verdwenen. Voedselschaarste zou daar best de oorzaak van kunnen zijn. Op de Veluwe komen nog wel veel roodborsttapuiten voor, die kleiner zijn dan tapuiten, maar die voor een deel hetzelfde eten: rupsen en andere insecten. Roodborsttapuiten doen het aardig goed in Nederland. …

Lees Meer Lees Meer

Afgelopen zaterdag dronk ik koffie aan een picknicktafel in een bos. Er was een zeil boven de tafel gespannen, met vuistdikke tentstokken van hout. Op de dichtstbij staande tentstok streek een boktor neer. Een kleine wespenboktor: zwart met gele strepen. Er zat een nog kleinere boktor op het hout, maar die vloog weg. Die was vast van een andere soort. Of was de kleinste een mannetje en de kleine een vrouwtje wespenbok? Mannetjeskevers zijn soms kleiner dan vrouwtjes, maar ik weet niet of dat voor de wespenboktor ook geldt. …

Lees Meer Lees Meer