Als ik op internet informatie zoek over de lavendelmot, krijg ik mottenballen en spuitbussen aangeprezen. Denken wij Nederlanders bij insecten vooral in termen van bestrijding? Of is er een geheim complot, van duistere machten die ons willen vergiftigen? Houden die ook de aanpak van stikstof tegen?

Die lavendelmot kwam ik tegen in Vesper, een dichtbundel van Anne Broeksma (Atlas Contact, €19,90), waarin de natuur centraal staat. Mijn verhouding met poëzie is ambivalent. Poëzie dwingt mij de tijd te nemen, en dat valt mij als ongeduldige snellezer niet licht. Met melodieuze ritmes neem ik geen genoegen; dan luister ik wel muziek. Daarbij wil ik weten waar het over gaat, en veel gedichten zijn onbegrijpelijk. Ik heb ooit hallucinerende middelen genomen om gedichten van Timothy Leary te begrijpen. Dat werkte niet, maar ik heb heerlijk gedanst. Voor Vesper heb ik de tijd genomen; één vers per keer. Gelukkig schrijft Broeksma beslist geen hermetische abracadabra. …

Lees Meer Lees Meer

Lezer Jan van der Meer stuurde me een foto van lieveheersbeestjes in zijn huis. Ze hadden zich in de badkamer verzameld. Dat hoor ik de laatste najaren vaker: groepen lieveheersbeestjes in badkamers. Badkamers zijn vochtig en hebben vaak een open raam. Ze zijn ook vaak verwarmd en dat zal de heersbeestjes minder goed uitkomen. Warmte betekent algauw het ontwaken uit de wintersluimer en dan willen lieveheersbeestjes bladluizen eten. …

Lees Meer Lees Meer

Tijdens de warme slotweken van oktober vlogen er meerdere vale gierzwaluwen door Nederland, vooral langs de kust. Dat zijn zuidelijke neven van onze gierzwaluwen. Beide soorten overwinteren in Afrika. De vale giertjes vliegen soms de verkeerde kant op.

Op internet zag ik dat er dagenlang zo’n vogel in de buurt van ons huisje op Schiermonnikoog gezien werd. Op 31 oktober had ik een bezoek aan het eiland gepland. Het was de laatste subtropische herfstdag. Ik reis niet stad en land af voor het zien van door anderen ontdekte zeldzaamheden, maar als ik toch in de buurt kom, probeer ik graag een glimp van het wonder te aanschouwen. …

Lees Meer Lees Meer

Ze doen me altijd denken aan de zwavelstokjes van het meisje, maar het zijn zwavelkopjes, geen -stokjes. Zwavelstokjes zijn de voorlopers van lucifers. Zwavelkopjes zijn paddenstoelen die van dood hout leven. Soms nemen ze ook genoegen met nog levend hout, maar dat gaat door hun hongerige mycelium dan alsnog dood.

Zwavelkopjes smaken bitter en ruiken volgens de Soortenbank ‘zwammig’. Paddenstoelen die zwammig ruiken, waar vind je ze nog? …

Lees Meer Lees Meer

Er is bijna geen natuurgebied meer zonder grote grazers (die midden in de natuur hun stikstof deponeren), en de bijbehorende wildrasters en veeroosters. Een veeraster is geen zwart-witfoto van een bonte koe, maar een afrastering. Een veerooster is geen barbecue-attribuut, maar een raamwerk op een gat, waarover fietsers een wildraster kunnen passeren. …

Lees Meer Lees Meer

Het Herbarium Frisicum bestaat 40 jaar en opent vanwege dit feestelijke feit de deuren. In een vroegere school in Wolvega bestiert botanicus en hovenier Karst Meijer dit volgens hem grootste particuliere herbarium van Europa. Misschien is het wel het grootste van het heelal.

Een herbarium is een verzameling gedroogde planten. Toen mijn ouders waren overleden kwam er een plakboek uit de jaren ’30 tevoorschijn. Het zat vol droge, wilde planten en het zou leuk zijn geweest te kijken of er inmiddels verdwenen soorten tussen zaten. Er stonden geen namen, vindplaatsen of -data bij, dus voor Meijer was het nutteloos, en niet alleen voor hem: uit het plakboek regende het oude dode snippers plant en jonge levende zilvervisjes. …

Lees Meer Lees Meer

In de tuin trekt een kleine vogel mijn aandacht: een goudhaantje, ja, zelfs een vuurgoudhaantje. Vuurgoudhaantjes zijn de op een na kleinste vogels van Europa, alleen goudhaantjes zijn nóg kleiner. Vuurgoudhaantjes wegen een gram of vijf, zes en zijn slechts negen centimeter lang.

Beide soorten broeden in naaldbossen, vuurgoudhaantjes ook in gemengde bossen. De laatste schijnen vooral de bovenkanten van takken en bladeren af te schuimen op insecten en spinnen, goudhaantjes meer de onderkanten. Vuurgoudhaantjes kunnen iets grotere prooien aan dan goudhaantjes. Goudhaantjes zijn veel talrijker in Nederland dan vuurgoudhaantjes. Als Scandinavië vroeg met sneeuw en ijs te maken krijgt, kunnen goudhaantjes massaal zuidwaarts trekken. Vuurgoudhaantjes hebben geen last van Scandinavische winters; die broeden zuidelijker. …

Lees Meer Lees Meer