Komend weekend [dwz 4 tm. 6 juni ’22 (red.)] wandel ik dertien keer met een groepje mensen door landgoed Oranjewoud naar de muziekvoorstelling Zzzoem. Zzzoem is een compositie van Mayke Nas voor insecten, speakerbloembed en fagot.

Ik heb vaak dubbele gevoelens over kunst in de natuur. Openluchttheater, beelden in het bos, muziek in de buitenlucht – het wordt er allemaal mooier en leuker van. Maar als we zo graag cultuur beleven in de natuur, laten we dan zorgen voor een enorme oppervlakte natuur, zodat ie niet onder de voet gelopen wordt door de mensenmenigten die inspiratie (of rust of vertier) zoeken. …

Lees Meer Lees Meer

In ons huisje op Schiermonnikoog kwam af en toe een forse, verkennende wesp binnen – een koningin die huisvesting zocht voor haar nest van cellulose. Dat begint met een gesteeld bolletje waarin enkele broedcellen zitten. De koningin sleept prooien aan als voedsel voor haar larven. Na een week of vier worden dat de eerste werksters, die het nest uitbouwen. …

Lees Meer Lees Meer

Begin mei strompelde er een Sint-Jacobsvlinder door onze tuin. Hij of zij was beschadigd, kon niet vliegen, en maakte niet de indruk dat hij de dynastie van Jacobus zou voortzetten.

Vorig jaar zag ik maximaal één Sint-Jacobsvlinder tegelijk in de tuin, en voor het voortbestaan van dynastieën zijn er minstens twee nodig, van verschillende sekse nog wel. Ik heb een paar zwartgeel gestreepte rupsen van Sint-Jacobsvlinders laten inkwartieren. Die eten Jacobskruiskruid en alleen als die op zijn, zetten ze hun lange tanden in andere kruiskruidsoorten. …

Lees Meer Lees Meer

Voor zo’n droge, koele lente is het aantal steekmuggen niet gering. Kennelijk drong er een door in de slaapkamer, want mijn onder de deken uitgestoken voetzool zit onder de kleine, rode bultjes die jeuken.

De voet was niet eens bij wijze van strategie uitgestoken. Normaliter offer ik, als ik door muggengezoem gewekt wordt, een onderbeen op. Liever een muggenbult dan die zoemer. Maar ditmaal had ik niets gehoord. …

Lees Meer Lees Meer

Aan bomen knuffelen ben ik nooit begonnen. Niet dat ik ertegen ben – beter een boom knuffelen dan kappen. En voor de knuffelaar voorziet het in een behoefte. Ik kan me niet indenken dat een boom er plezier aan beleefd, maar ik denk ook niet dat een boom er last van ondervindt.

Anders dan Peter Wohlleben dicht ik bomen geen menselijke eigenschappen toe. Een bos is een complex en fascinerend systeem, maar dat bomen elkaar doelbewust helpen, lijkt me wishful thinking. Ik zie de bomen in het bos elkaar genadeloos beconcurreren om dat beetje zonlicht. Een eenzame den of eik groeit in de breedte, om zoveel mogelijk zonlicht te vangen. Maar in een bos blijft de elite die het puberstadium overleeft domweg omhoog streven, jaar na jaar, waardoor alle bomen datzelfde beetje licht blijven vangen. Al die inspanning om te voorkomen dat de buren meer krijgen dan jij. Met een fractie van de door Wohlleben toegedichte intelligentie zouden die bomen afspreken allemaal laag te blijven, om zonder overbodige inspanning het licht eerlijk te verdelen. …

Lees Meer Lees Meer

Als biologen het over een stroma hebben, kunnen ze het vochtige basismateriaal in bladgroenkorrels bedoelen, maar hebben ze het meestal over een weefsellaag, bijvoorbeeld in het oog of in het beenmerg. Ook de groeiwijze van korstzwammen wordt een stroma genoemd. Korstzwammen groeien als een plak om bijvoorbeeld een dode tak heen. Er zijn er ook die als groeiplaats een grashalm de voorkeur geven. De halmverstikker is er zo een, al is die geen lid van de korstzwammen maar hoort hij bij de zakjeszwammen. …

Lees Meer Lees Meer

Boven in een meidoorn in de duinen zit een klauwier. Vanuit een uitkijkpunt, meestal boven in een alleenstaand boompje op open terrein, speurt de vogel naar kikkers, hagedissen, muizen en grote insecten. Meent hij een prooi te zien, dan stort hij zich erop. Klauwieren zijn zangvogels die zich gedragen als roofvogels.

Toen Nederland nog een afwisselend landschap had, broedden er maar liefst drie soorten klauwieren. Twee ervan zijn we kwijtgeraakt, de derde raakten we bijna kwijt maar die keert de laatste jaren op wonderbaarlijke wijze terug, vooral in en rond Drenthe. Dat betreft de grauwe klauwier. …

Lees Meer Lees Meer