Natuurdagboek

Zeearendtoerisme

Zeearendtoerisme

Zeearend. Foto Koos Dijksterhuis
Zeearend. Foto Koos Dijksterhuis

Ons huis, waar we nog maar pas wonen, ligt op wandelafstand van Friescheveen. Friescheveen is het Naardermeer van Groningen. Ooit werd er vuilnis gedumpt, nu is het een prachtig waterrijk natuurgebied. ’s Zomers kon je er roeien, ’s winters schaatsen. Er was een pad omheen, dat sinds kort deels afgesloten is, omdat het gebied is uitgebreid met een nieuw pad eromheen. De provincie Groningen maakte een eind aan de roeibotenverhuur, de klimaatverandering aan het schaatsen.

Ons werd begin dit jaar door allerlei lieden onder strikte geheimhouding verklapt dat in Friescheveen zeearenden nestelden. Dat zo’n geheim ons werd toevertrouwd kan betekenen dat wij als betrouwbaar en zwijgzaam te boek staan. Maar gezien de vele bronnen zou het ook kunnen dat het geheim een publiek geheim was.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Monsterlijke topbloem

Monsterlijke topbloem

Vingerhoedskruid pelorische topbloem. Foto Elly Rijnhout
Vingerhoedskruid pelorische topbloem. Foto Elly Rijnhout

Of het er andere jaren minder waren, weet ik niet, maar ik zie de afgelopen weken opmerkelijk veel vingerhoedskruid in bloei. Misschien leden de planten onder de droogte van de vorige seizoenen, en floreren ze nu. Ook onze tuin wordt erdoor gesierd.

Vingerhoedskruid is in trek bij hommels. Die kruipen diep in de bloemen, of bijten er van buitenaf een gaatje in, zodat ze via die shortcut bij de nectar kunnen. De planten verrijzen uit een rozet en kunnen wel anderhalve meter hoog worden. Ze hebben een soort kaars van bloemen, die van onderaf in bloei komen: eerst zijn ze wit en vervolgens worden ze steeds rozer. Dat is althans te doen gebruikelijk; er is ook een wit blijvende ondersoort. De bloemen zijn zo’n vier centimeter lang en hangen als een soort klokjes met hun kelk naar beneden. Maar daarop bestaan uitzonderingen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Gesloopte slakkenhuizen

Gesloopte slakkenhuizen

Slakkensmidse Foto Rob Buiter
Slakkensmidse. Foto Rob Buiter

Rob Buiter stuurde me een foto van opengebroken en vermoedelijk leeggegeten slakkenhuizen in het bos. Net als hij dacht ik meteen aan een lijstersmidse. Lijsters gebruiken stenen, boomwortels, boomstronken en andere harde ondergrond als aambeeld om slakkenhuizen op kapot te smijten.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Geef om de leefomgeving

Geef om de leefomgeving

Vandaag stemmen we op Europees niveau onze leefomgeving weg. Europa zorgde voor enige weerstand tegen het Nederlandse milieubeleid, dat vooral de grootschalige chemische landbouw decennialang grotendeels ontzag en zelfs bleef subsidiëren. Het beleid leidde tot het ene lapmiddel na het andere, met mazen in de wet die door nieuwe regels gedicht werden (dichtregels). Er is door de politiek in overleg met de agro-industrie een bureaucratisch doolhof aangelegd, dat averechts werkt: de productie blijft stijgen, ten koste van natuur, milieu en landschap. Ten koste dus van onze leefomgeving.

Mensen laten zich graag verleiden door eenduidige boodschappen, geformuleerd in oneliners, vooral als die tegen een gemeenschappelijke vijand zijn gericht. Een concrete vijand, geen lastige als klimaatverandering, stikstof of landbouwvergif. Maar vijandelijkheden tegen een zichtbare bevolkingsgroep zijn voor velen onweerstaanbaar. Wie dat als geen ander inzag, was Hitler.

Van kamervoorzitter Marco Bosma (PVV) mag je extreemrechts niet extreemrechts noemen. Kennelijk willen extreemrechtse lieden niet weten hoe extreem hun uitlatingen zijn, zoals ze ook voor de wegkwijnende leefomgeving hun ogen sluiten. Media als NOS en Trouw gehoorzamen door extreemrechts ‘radicaal rechts’ te noemen. Ik vind het raar dat een liefdevolle omgang met onze leefomgeving, zonder wie ook de extreemste extremist niet kan leven, als links gemoraliseer van Gutmensche wordt weggehoond. ‘Goed mens’ is voor extreemrechts een scheldwoord.

Na iedere verkiezing, de laatste twee het meest, ben ik onthutst dat ’s lands bevolking nóg minder om de leefomgeving blijkt te geven. Vandaag stemmen we op Europees niveau de leefomgeving weg. We houden van zingende vogels, we halen ze zelfs in huis, zoals we ook bloemen en planten in huis halen, maar buiten de deur vernielen we hun en onze leefomgeving. Terwijl we niet zonder kunnen.

 

DELEN
Eén vlinder in de hand

Eén vlinder in de hand

Lindepijlstaart. Foto Koos Dijksterhuis
Lindepijlstaart. Foto Koos Dijksterhuis

Wat vindt u de leukste of mooiste insecten? Ik gok vlinders. Dat geldt voor mij ook. Dagvlinders vooral. Van de nachtvlinders spreken de pijlstaarten het meest tot mijn verbeelding, en ook daarin zal ik niet uniek zijn.

De bekendste pijlstaart is de kolibrievlinder. Maar er zijn veel meer soorten, met fraaie kleuren en buitenissige vormen. Ze zijn genoemd naar het puntige uitsteeksel op het achterwerk van hun rupsen en vaak naar de waardplant waarop ze hun eitjes afzetten en die door hun rupsen gegeten wordt: walstropijlstaart, ligusterpijlstaart, teunisbloempijlstaart, lindepijlstaart. De laatste trof ik aan op straat.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Deksels, een paarse metaalboktor

Deksels, een paarse metaalboktor

Paarse metaalglansboktor. Foto Koos Dijksterhuis
Paarse metaalglansboktor. Foto Koos Dijksterhuis

We zijn verhuisd maar nog niet klaar met het geklus. De timmerman legt de laatste hand aan de schuur, waarbij we assisteren. De schuur bestaat deels uit de niet-verrotte delen van de garage en schuur die er eerst stonden, en deels uit nieuw hout. Een prachtig zwartglanzende kever sjouwt over een net gemaakt kozijn. Twee sprieten verraden de familie waartoe hij hoort:

‘Boktor’, zeg ik en de timmerman kijkt geschrokken. Er zijn veel soorten boktorren en er is er maar één die huizen en schuren weg knaagt. Dat doen de larven. De kevers eten niet of weinig; die zijn te druk met paren en eitjes leggen op… hout.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Tuingefluit

Tuingefluit

Tuinfluiter. Foto Koos Dijksterhuis
Tuinfluiter. Foto Koos Dijksterhuis

Woensdagmorgen maakte ik een ommetje. Het was een druilerige morgen na een periode van zon. Voor vogels kun je ’t beter andersom hebben. Maar de regen had als voordeel dat er minder mensen op de been waren. Bovendien was de wind gaan liggen.

Met op de achtergrond een koekoek hoorde ik het gebruikelijke arsenaal aan vogels, aangevuld met de gekraagde roodstaart die sinds kort dagelijks in onze tuin zit te zingen. Als je vaak ommetjes maakt, hoor je in de lente steeds latere terugkomers. Het is altijd leuk om de eerste zwaluw te zien en dat geldt voor tientallen soorten. Inmiddels heb ik notoire laatkomers als tuinfluiter en wielewaal gehoord en woensdag eindelijk een bosrietzanger. Die is meestal hekkensluiter.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Mee-eter op de lis

Mee-eter op de lis

Lissnuitkever. Foto Koos Dijksterhuis
Lissnuitkever. Foto Koos Dijksterhuis

De lissen bloeien en weinig bloemen hebben zo’n intense kleur als zij. Lissen worden ook irissen genoemd; zo is de blauwe iris een intens blauwe bloem uit de bergen, en is de gele lis een intens gele bloem die in en langs water groeit.

Als kind had ik een botanische voorkeur voor grote en felgekleurde bloemen, zoals dahlia’s. De bloemen van lissen/irissen waren niet alleen grote en felgekleurd, ze hadden ook nog eens een grillige, maar fraai symmetrische vorm. Ik vond ze prachtig.

Inmiddels is die kinderlijke voorkeur veranderd in een voorkeur voor kleine, witte bloemen, maar voor lissen/irissen heb ik een zwak gehouden. Ze staan in onze vijver uitbundig te bloeien.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Geen mededogen voor de teek

Geen mededogen voor de teek

Teek. Foto Koos Dijksterhuis
Teek. Foto Koos Dijksterhuis

Mijn geliefde is net als ik begaan met leven en leed van anderen, onder wie ook dieren en zelfs planten. Bij planten gaat het ons om de verscheidenheid van soorten, vormen, kleuren, die vernietigd wordt ten bate van de puissante rijkdom van enkele mensen. Bij dieren gaat onze empathie verder, omdat we ons kunnen vereenzelvigen met individuele dieren die lijden. Een orang oetan in de laatste boom van een weggevaagd oerwoud doet ons medelijden.

Lees Meer Lees Meer

DELEN