Lenze Hofstee weet me telkens te verrassen met weer een nieuwe activiteit. De natuurwebsite waarneming.nl, de bescherming de Waddenzee; Lenze blijkt overal achter te zitten. Hij zit nooit vooraan. Lenze woont in één van de oudste en monumentaalste panden van Groningen, waar hij de wonderlijkste objecten verzamelt. Een replica van de schedel van een reuzenhert bijvoorbeeld, met een gewei van zo’n vier meter spanwijdte. Aan de wanden hangen oude schoolplaten, u kent ze wel, In sloot en plas van Koekkoek of Ter Walvischvaart van Jetses. Op de laatste richt iemand zijn geweer op een ijsbeer. Als kind vond ik dat zielig. …

Lees Meer Lees Meer

Op de schuur leggen we sedummatten. De buren doen mee, zodat het hele schurenblokje een vegetatiedak krijgt. Het golfplaten dak kan het gemakkelijk dragen en de aanleg is simpel zat. De voordelen liegen er niet om: Het is mooi (1), het houdt water vast en voorkomt overlast (2), het isoleert (3), het is dus goed voor natuur en milieu (4) en het beschermt je dak (5). Liegen ze er echt niet om? 2 tot 4 lijken me evident, maar bewijzen kan niemand ze. 1 is een kwestie van smaak. En 5?. Je zou eerder vrezen voor aantasting. Als het klopt, scheelt dat op termijn kosten. Zeker op een plat dak met dakleer of folie, want dat spul lijdt onder de koperen ploert. Het is een golfplaten dakje, ach, maar kwaad kan het ook niet. …

Lees Meer Lees Meer

Op het strand van Schiermonnikoog kroop een prachtige rups door het mulle zand. Hij probeerde een kniehoog duintje te bedwingen. Iedere stap omhoog rolde hij met korrels en al weer terug. Hij was ver van de duinen, maar misschien kon hij doorworstelend binnen een dag of twee het helmgras of de zeeraket halen, even verderop. Dochter knielde en stak een helpende hand toe. De rups richtte zich kwaad op, dochter deinsde terug. Het was een bastaardsatijnrups, wiens lange haren behoorlijk kunnen irriteren. Niet dat dat erg is, als je maar van zo’n rups afblijft. …

Lees Meer Lees Meer

Bert Jansen verzamelt van alles, maar vooral zeeschelpen, zoetwaterschelpen en landslakken. Bert neemt me mee op slakkenjacht. Hij heeft een zeef aan een stok gebonden en haalt deze slakkenval door een sloot. Ik zie niets, maar Bert ontdekt een riempje, een pisidium en een te water geraakt landslakje. Er is een loep nodig om de schoonheid van de schelpdieren op waarde te schatten. Met vijf millimeter doorsnee blijft het riempje deze middag één van de grotere vondsten. Een riempje is een plat, rond schijfje. De windingen zijn smal en doen het slakkenhuisje lijken op een strak opgerolde broekriem. Dat heb ik uit Berts boek Kruipende huisjes , zelf had ik het nog niet bedacht. Het zou het riempje zijn van een minikabouter met een wespentaille. Er zijn vele soorten kleine, platte horentjes, de bekendste is de vier centimeter grote posthoornslak die je soms ziet drijven. Maar de meeste zijn piepklein en lijken op elkaar.  ‘Valt mee hoor’, vindt Bert, ‘het riempje heeft als enige een navel, kijk maar.’ Ja zeg, door de loep wordt in het midden een kuiltje zichtbaar. …

Lees Meer Lees Meer

Het is schoolreistijd. Als er weer eens een intekenlijst op de klasdeur van onze zoon of dochter hangt, waarop een beroep wordt gedaan op ouders, schakelt mijn excuusmachine direct aan. Alsof de margedagen, ouderavonden, weekopeningen en -sluitingen niet al genoeg tijd kosten. Maar iemand moet het doen en je wilt je kind niet teleurstellen en de juf te vriendin houden. Ik maakte dus tijd toen juf me vroeg voor het schoolreisje. Andere ouders bleken jaloers! ‘Hoe kreeg je het voor elkaar dat je mee mocht?’ vroegen ze. …

Lees Meer Lees Meer

‘Waar men zich tegenwoordig ook naar buiten begeeft, overal is leven en beweging, vroolijkheid en blijdschap’, zo begint het artikel ‘Van de zangers in ’t riet’, in het weekblad Natuurleven van 12 mei 1905, van redacteur J.J. Hof te Giethoorn. Vijf alinea’s lang bejubelt Hof de lente en de natuur, alvorens hij toekomt aan de zangers in het riet. ‘Het zijn vooral de rietzangers die men daar zoo ijverig bezig kan hooren. (…) Het is net of er een zangwedstrijd gehouden wordt, zoo ijverig zijn de verschillende mannetjes daarmee bezig.’ …

Lees Meer Lees Meer

De meerkoeten waren al weken druk met het verdedigen van hun nest. Iedere vermeende vijand werd met elan en woest geklapwiek weggejaagd. Eindelijk zwom de familie rond, met maar liefst zeven kuikens. De kleintjes peddelden langs de rietkraag. Vader en moeder koet doken hapjes op die ze de kuikens aanreikten. Met hun rode koppies pikten die kuikens het hapje uit de voerende snavelpunt. Als één van ons aan de oever verscheen, riep een ouder een korte, schelle klank, waarna de kuikens toesnelden en dicht om de roepende ouder dromden. Onze kinderen gooiden broodkruimels. De oudervogels pikten die op en zwommen ermee naar de kuikens. …

Lees Meer Lees Meer

Laatst vond ik een dode meikever. Ook zag ik een levende. Toen ik als kind toegaf nog nooit een meikever te hebben gezien, waren mijn ouders stomverbaasd. Ik was dan ook kind in de tijd dat Nederland met bulldozers werd platgewalst, met de lineaal werd strakgetrokken en met vergif werd gedesinfecteerd. Meikevers waren zeldzaam geworden. …

Lees Meer Lees Meer

De verhalen over muizen stromen binnen. Muizen blijken lollig te zijn, tot ze alles vergeven hebben met keutels en pies, tot ze kabels doorknagen, tot ze gaten in de pakken vruchtensap knabbelen. Muizen stinken, ik kan me de lucht heugen van de witte muizen die ik als kind vertroetelde. Muizen plassen steeds een beetje, want ze hebben geen blaas. Katten kunnen muizensporen dus goed ruiken. Torenvalken kunnen muizensporen zien, want ze zien de voor ons onzichtbare kleur van muizenpies: ultraviolet. Een valk als huisdier is illegaal. Een kat helpt, maar stinkt zelf even erg en roeit in één moeite door de tuinvogels uit. …

Lees Meer Lees Meer

Wijfjesvarens en mannetjesvarens zijn heel gewone soorten varens. Verschillende soorten, dat wel. Ze kruisen nooit. Wijfjes doen het met wijfjes, mannetje met mannetjes. Varenkenner Piet Bremer laat me varens zien in het Kuinderbos. Een breed wandelpad lonkt, maar Piet schudt zijn hoofd. We springen over een droge sloot, laten takken niet in elkaars gezicht zwiepen en slaan ons erdoorheen. ‘Pas op voor teken’, zegt Piet. ‘Die zitten hier veel en zijn vaak besmet.’ Honderdtwintig kilometer ontwateringsgreppel sjouwde Piet in 1979 af op varens. Een paar jaar geleden deed hij het weer. In 2007 promoveerde hij in Wageningen op zijn Kuinder varens. Hij ontdekte er dertig van de veertig Nederlandse soorten, waaronder zeer zeldzame en vier soorten die nooit eerder in Nederland waren gevonden. En dan meteen tientallen of honderden exemplaren van verschillende zeldzaamheden door elkaar. Je mag dus wel zeggen dat het Kuinderbos het puikje van ’s lands varens is. …

Lees Meer Lees Meer