Hele bermen zag ik vol peen. Wilde peen lijkt op onze goeie ouwe wortel, maar heeft een wat dunnere, grilliger ondergrondse lekkernij die bovendien niet oranje is, maar wit. Peen is een schermbloem. De berm stond dus vol witte schermpjes. Een beetje fluitekruid-achtig, maar ijler begroeid, peen laat meer lucht tussen de planten. De schermbloemen van peen ontluiken als een vuist die zijn vingers langzaam spreidt. Sommige, maar lang niet alle peenbloemen hebben een zwarte stip in het midden. Bij nadere beschouwing blijkt die stip een eindje uit de witte omgeving te steken en niet zwart te zijn, maar donkerpaars. …

Lees Meer Lees Meer

Bezweet, bezand en bestookt door steekvliegen fietsen we over het strandpaadje naar paal 16, waar we 800 meter met de fiets aan de hand door stuifduintjes naar de waterlijn ploeteren. Het is eb, en niet zo’n beetje. Het was volle maan, en dus springvloed, waarna de zee zich bij eb verder terugtrekt dan anders. Een verre zandbank valt droog, een extra binnenzee ontstaat. De binnenzee is ondiep en opgewarmd. Een prettig ligbad voor de kinderen. Ik waad erdoor naar de overkant. Er schuiven overal krabben over de bodem. Bij nadering graven ze zich bliksemsnel in, tot alleen de ogen op stokjes eruit steken. …

Lees Meer Lees Meer

Zandloopkevers zijn hardlopers op mul zand. Ze kunnen vliegen, maar lopen liever. Ze hebben bonte dekschilden, de bastaardzandloopkever en strandzandloopkever althans. Die twee lijken sterk op elkaar, maar hoewel de kever op de foto op het strand zandliep, is het toch een bastaard. Op het nogal begroeide strand wemelde het ineens van de bastaardzandloopkevers. Ze renden over het zand, vlogen bij benadering door een grote griezel met camera even op, ploften na een meter weer neer en hielden zich roerloos in de veronderstelling dat grote griezel ze niet meer zag. Maar grote griezel zag ze wel. Ze hadden een rode glans over hun rug, een groene over hun buik. De dekschilden waren versierd met drie witte vlekken. Ze renden rond op lange poten, keken uit grote ogen en torsten een paar angstaanjagende kromzwaarden mee aan hun bek: hun gekruiste kaken. Grote griezel raakte ze niet aan, ze zouden met die kaken kunnen bijten. …

Lees Meer Lees Meer

Naarmate ik ouder word, word ik dover. Als ik op een zwoele zomeravond opmerk hoe stil het is, blijken anderen een muur van krekelgetjirp te horen. Als kind kon ik nauwelijks geloven dat mijn vader de krekels niet hoorde. Nu hoor ik ze zelf niet meer. Krekels produceren hoge geluiden. Kinderen horen geluiden tot rond de twintig kiloherz, maar mijn versleten oren komen niet verder dan ik schat vijftien. Er zijn hondenfluitjes, die honden horen maar mensen niet. Met zulke hoge tonen proberen autorijders steenmarters bij hun auto weg te houden. Ik weet een straatje waar meerdere steenmarterfluitjes fluiten. Continu klinkt daar hoog gepiep; voor katten, honden en wellicht sommige kinderen lijkt me dat heel vervelend. Ook voor steenmarters lijkt me dat vervelend, maar niet vervelend genoeg om een autokabel te versmaden. …

Lees Meer Lees Meer

Toen ik acht was en op Schiermonnikoog met schelpen zoeken begon, had ik een voorkeur voor slakkenhuisjes. Ik vond lange, puntige penhorens en heel soms een wenteltrapje. Wenteltrapjes hebben bolle windingen waarover draadjes geplakt liggen, fijn als filigrain. Later vond ik ineens fuikhorens, die veel algemener bleken dan penhorens en wenteltrapjes.

Die slakkenhuisjes kon je het beste zoeken in zogenoemde gruisbanken: een door de zee op het strand gedumpt massagraf van verpulverde schelpen, zandkokerwormen, goudkammetjes, krabbenpoten, kruimels veenhout en ander grut. Als kind schuifelde ik op mijn hurken door die gruisbanken. Van de slakkenhuizen waren wenteltrapjes, spoelhorens en trapgeveltjes het meest begerenswaardig. …

Lees Meer Lees Meer

Aan het strand van Schiermonnikoog krijg je in de loop van juli gezelschap van grote sterns. Hun eieren zijn uitgebroed, hun jongen vliegvlug. Samen met vader of moeder schuimen ze de kust af, op zoek naar spiering, zandspiering, jonge haring of andere kleine visjes. Twee aan twee deinen ze over, voortdurend krassend met elkaar pratend: ‘krr, krr’. Ik hoor ze meestal eerder dan dat ik ze zie. Ik ben gek op ze, ik vind ze één van de mooiste vogels. Ik zat ooit een week op Griend, waar ze broeden. Vanuit een schuilhutje zag ik ze van vlakbij. Sneeuwwit lijf, zilvergrijze vleugels, zwarte kap en kuif, zwarte snavel met knalgele punt. Met half afhangende vleugels draaiden ze om elkaar heen, een waar ballet, met die vleugels als een zilveren tutu. Grote sterns nemen de term ‘paringsdans’ letterlijk. Ook in vlucht dansen ze. In hun verende vleugelslag deinen grote sterns door de lucht. Om ineens te zwenken, hun slanke vleugels in te klappen en als een pijl de zee in te flitsen. Beet! …

Lees Meer Lees Meer

Voor en vooral sinds de draconische bezuiniging  op het toch al marginale bedrag dat wij met ons allen voor natuurbescherming over hebben, benadrukken natuurbeschermers dat de natuur geen geld kost, maar juist oplevert. Indirect aan CO2-opname, drinkwaterleveranties, frisse lucht. Direct aan hout en vooral aan recreatie en horeca. De meeste Nederlander recreëren nou eenmaal liever aan een bosrand met uitzicht op een heide dan op een bedrijventerrein tussen golfplaten loodsen. Juist. In de pannekoekenhuizen, bungalow- en vakantieparken worden miljoenen besteed. Van de toeristenbelasting, grotendeels te danken aan de natuur, wordt geen cent aan natuur besteed. …

Lees Meer Lees Meer

Wachten zandbijen doorgaans op lekker weer voor ze zich vertonen, sommige komen in maart al uit hun holen. In Friesland werd dat opgemerkt door Remco Hiemstra, die de zandbijenorgie beschrijft in de laatste Twirre, tijdschrift over natuur in Friesland. De Friese grijze zandbijen darden om elkaar heen en bedreven de liefde. …

Lees Meer Lees Meer

Een jong sprinkhaantje zit vastgeplakt aan de kleefdraadjes van een zonnedauw. Ik weet één plek op Schiermonnikoog met zonnedauw en er is meer van dan ooit, bordeauxrode plakkaten van zonnedauw bedekken de bodem. Het sprinkhaantje leeft nog, het beweegt. Zal ik ‘m redden? Ik red ‘m niet. Hij zou vast een pootje verliezen. En die zonnedauw moet ook eten. …

Lees Meer Lees Meer

In de zomer kun je al heel wat paddestoelen vinden. Nu het iets vochtiger wordt, schieten de inktzwammen de grond uit. Onder beukebomen verschijnen eekhoorntjesbrood en andere boleten. In dennenbossen kun je zwammen met scharlakenrode hoeden vinden: russula’s. Sommige hebben een spierwitte steel. Als die rode hoed een beetje plakkerig is, die bovendien fruitig ruikt, is het vast en zeker een braakrussula. Wilt u dat zeker weten, neem dan een hapje. Als de smaak zeer scherp is en u braakneigingen en heftige diarree krijgt, dan was het beslist een braakrussula. …

Lees Meer Lees Meer