Natuurdagboek

Welke muizen vangt de kat?

Welke muizen vangt de kat?

Kat en muis. Foto Piet Driessen
Kat en muis. Foto Piet Driessen

In Nederland zijn zo’n vier miljoen katten. Hoeveel muizen vangen die? Volgens de Zoogdierwerkgroep Vlaanderen waren er in 2008 tweemiljoen katten in België, die tien miljoen muizen per jaar vingen. Dat is vijf muizen per kat per jaar. Het lijkt me een voorzichtige schatting.

Ik ken veel mensen met katten. Als ik hun vraag wat er zo leuk aan is, blijkt het kattige gedrag aan te spreken. Honden zijn volgzame sullen, katten zijn zelfstandige invidualisten. Zou hun karakter een beetje op de baasjes afstralen? Maar katten hebben helemaal geen baasjes, ze hebben alleen personeel. Ik las eens dat hondenhouders dominant en eigenzinnig zijn, en kattenhouders volgzaam en onderdanig. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Pijnstillende spirea

Pijnstillende spirea

Moerasspirea. Foto Koos Dijksterhuis
Moerasspirea. Foto Koos Dijksterhuis

Langs de oevers van de Drenthse A zijn zachte, zompige gras- en rietlanden, die soms gemaaid worden, omdat ze anders verruigen. Als ze verruiggen, blijven er vooral wilgenroosjes, brandnetels, koninginnekruid en moerasspirea staan. Ook mooi, maar daar zijn er al zoveel van. Zeker van de eerste drie van deze vier. Moerasspirea zie je minder vaak. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Wat is er leuk aan natuur?

Wat is er leuk aan natuur?

Bewerkte boom in oerbos. Foto Koos Dijksterhuis
Bewerkte boom in oerbos. Foto Koos Dijksterhuis

Zaterdag 1 november vindt in de bibliotheek van Groningen literair festival het Grote Gebeuren plaats. Daar ga ik heen. Sterker nog: als natuurschrijver van Trouw word ik er geïnterviewd en mag ik voordragen uit eigen werk. Daar moet ik een feestje van zien te maken, ik ben bloednerveus. Wel heb ik een paar natuurdagboeken opgeduikeld die me geschikt lijken. Korte verhaaltjes uit de natuur. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Pokkenkreeften

Pokkenkreeften

Zwemkrab met zeepokken. Foto Koos Dijksterhuis
Zwemkrab met zeepokken. Foto Koos Dijksterhuis

Over de krab die hier maandag te zien was, kreeg ik vragen. Het dier leed namelijk niet alleen onder afgeknipte zwempoten, maar voerde op zijn schild ook twee enorme pukkels mee. Wat of dat waren?

Dat waren zeepokken. Zeepokken leven in een schelp-achtig kratertje van kalk dat aan harde ondergrond gehecht is. Rotsen en meerpalen zitten soms onder de zeepokken. Op scheepsrompen werden het er zoveel, dat ze de stroomlijning verstoorden waardoor scheepsmotoren meer stookolie verbruikten. Tegen zeepokken werden schepen daarom ingesmeerd met tribultyn, dat de zee dermate vergiftigde dat wulken en purperslakken dreigden uit te sterven. Ik geloof dat het gif intussen minder gebruikt wordt. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Vlezige paddestoel

Vlezige paddestoel

Eekhoorntjesbrood. Foto Koos Dijksterhuis
Eekhoorntjesbrood. Foto Koos Dijksterhuis

Eén van de Olivier-B-Bommel-achtigste zwammen die er zijn, is eekhoorntjesbrood. Met die sponzige, dikke hoed op die korte, dikke steel. De hoed kan groot zijn of klein, plat of scheef, maar altijd is ie dik. Aan de onderkant zitten geen plaatjes maar buisjes, die op een spons lijken. Als je er op drukt en de spons kleurt blauw, is het geen eekhoorntjesbrood maar kastanjeboleet. Die is ook eetbaar, de meeste gelijkende soorten zijn eetbaar maar niet altijd even lekker. De netstelige heksenboleet is een giftige uitzondering en pronksteelboleten smaken bitter. Zo ontzettend lekker smaakt eekhoorntjesbrood trouwens niet, althans, het heeft een lichte notensmaak, die smaakmakers kan gebruiken. Wel is het een vlezige paddestoel. Qua bite is het een prima vleesvervanger. Een eenvoudige doch voedzame maaltijd. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Sfinx op de hei

Sfinx op de hei

Radio Kootwijk. Foto Koos Dijksterhuis
Radio Kootwijk. Foto Koos Dijksterhuis

Vorige week reed ik op de Veluwe over een bosweggetje naar een betonnen kolos, die oprees uit de hei. Mannen in reflecterende hesjes wilden mijn uitnodiging zien en controleerden mijn persoonsgegevens alsof ik met baard en in djellabah de grens over wilde. Ook liepen er politieagenten en nerveuze boswachters. Er zou een koninklijk familielid komen en zulke familieleden lopen gevaar. Als ik naar de reden van de ophef vroeg, gaven de controleurs als verklaring: ‘protocol’. Dat ga ik tegen mijn kinderen zeggen. Waarom moet ik naar bed, huiswerk maken, opruimen? ‘Protocol.’ …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Geknipte krabben

Geknipte krabben

Zwemkrab. Foto Koos Dijksterhuis
Zwemkrab. Foto Koos Dijksterhuis

Krabben kunnen rennen. Op het strand of op de zeebodem rent een krab zijdelings voort. Vooral strandkrabben zijn hardlopers. Bij gevaar rennen ze de zee in en schuiven ze in een spleet onder een steen of graven ze zich in. Krabben hebben tien poten. Met twee daarvan lopen ze niet maar grijpen ze: de scharen. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Drukte in de tuin

Drukte in de tuin

Twee koolmezen en een pimpelmees. Foto Jeanette Essink
Twee koolmezen en een pimpelmees. Foto Jeanette Essink

De tuin leeft van de vogels. Ineens. Bij mij in de tuin zijn altijd wel vogels, een dankbaar resultaat van nestkasten, appels, zaden en gevallen blad. En van niet-tuinieren. Maar vanmorgen (gistermorgen voor de lezer) is het wel heel druk. Tijdens het ontbijt wordt mijn blik steeds getrokken door gefladder, gemiegel, gehup. Drie, vier merels zigzaggen door de appelboom. Twee koolmezen en een pimpelmees fladderen van boomtak naar hekje naar struik naar schutting naar hun bestemming: de bak met zaadjes. Een roodborstje scharrelt door het gevallen blad. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Snip in de tuin

Snip in de tuin

Dode houtsnip op de stoep. Foto Elisabeth Koops
Dode houtsnip op de stoep. Foto Elisabeth Koops

’s Morgens vertrok ik naar een afspraak. Er schoot iets onder de heg. Ik tuurde en zag een donkerbruine bal waar een lange snavel uitstak. Een houtsnip.

Houtsnippen zijn de waadvogels van het bos. Ze waden niet door water maar door bladeren, op zoek naar wormen. In de lente baltsen houtsnippen in de avondschemer. Ze fladderen vleermuisachtig rond, kwakend, knorrend, proestend en snuivend. Snipverkouden. Wie dat een keer meemaakt, vindt houtsnippen zo aandoenlijk, die zal ze nooit meer eten, laat staan schieten. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Niet te pruimen bessen

Niet te pruimen bessen

Meidoornbessen. Foto Koos Dijksterhuis
Meidoornbessen. Foto Koos Dijksterhuis

Rond 50 voor Christus hadden de Romeinen heel Gallië veroverd. Heel Gallië? Nee, Bretagne bood nog even verzet. Ook de volkeren die tussen Maas en Rijn woonden knokten tegen de Romeinen. Die brachten de vechtjassen beschaving bij door ze uit te roeien. Dat was zwaar werk, vooral doordat de veldtochten buiten de gebaande paden gingen. Kwamen de Bataven dobberend op de Rijn de Nederlanden binnen, Caesar en diens opvolgers lieten de Rijn rechts en de Maas links liggen. Ze reisden over land. En in dat vlakke land stuitten ze op haag na haag. Die hagen hielden vee binnen en roofdieren buiten. Een haag van mei-, slee- en andere doorns is niet door te komen. De Romeinse tuniekjes werden aan flarden gescheurd. Dat schoot niet op. Toch is het ze gelukt de wildebrassen uit te schakelen. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN