Natuurdagboek

Schaarse kluten vermenigvuldigen zich

Schaarse kluten vermenigvuldigen zich

Parende kluten. Foto Koos Dijksterhuis
Parende kluten. Foto Koos Dijksterhuis

De kluten hebben kuikens. Daaraan voorafgaand hebben hun ouders gepaard. Dat ging gepaard met kort en hevig gebalanceer. De parende kluten op de foto waadden samen door het ondiepe water bij de opgespoten zandplaten bij Kimswerd, tussen Harlingen en de Afsluitdijk. Dat kale zand is een broedplek voor kokmeeuwen, visdiefjes, Noordse sterns en kluten. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Klimmende sluipwesp

Klimmende sluipwesp

Sluipwesp Ichneumon xanthorius. Foto Koos Dijksterhuis
Sluipwesp Ichneumon xanthorius. Foto Koos Dijksterhuis

Er kruipt een insect over het raam. Het lijkt me een wesp. Zwart-geel gestreept, wespentaille, puntige kont. En het is ook een wesp, maar geen gewone wesp. Het is een sluipwesp.

Van sluipwespen zijn er duizenden. Noem een insect of er is wel een sluipwesp die erop parasiteert. Ook op sluipwespen wordt door andere sluipwespen geparasiteerd. Een drachtig vrouwtje legt eitjes op haar slachtoffer, vaak een larve of pop. De sluipwespenlarfjes leven vervolgens van de “gastheer”, een vriendelijk klinkende benaming van een pechvogel die tegen wil en dank wordt uitgehold en opgegeten. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Rode (klap)rozen

Rode (klap)rozen

Klaproos Calvi. Foto Koos Dijksterhuis
Klaproos Calvi. Foto Koos Dijksterhuis

In tuinen zie ik rozen en andere bloemen die vuurrood zijn. In de natuur is er maar één echt rood: de klaproos of papaver. Toch neigen zelfs klaprozen vaak een beetje naar oranje of roze. Rood is kennelijk een lastige kleur voor planten, hoewel het me de meest opvallende kleur lijkt. Rood is immers complementair aan groen en groen is de overheersende kleur in de natuur. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Prikseizoen

Prikseizoen

Steekmug m. Foto Koos Dijksterhuis
Steekmug m. Foto Koos Dijksterhuis

Sinds het een paar weken geleden ineens een stuk warmer werd, is mijn tuin vergeven van de muggen. Zolang ik op het terras blijf, zijn hun toenaderingspogingen te verdragen. Maar waag ik mij langs de struiken de tuin in, dan storten ze zich op me met groot elan! Zeker als je bedenkt dat de muggen kennelijk uitgehongerd zijn, is hun temperament verrassend.

De honger van muggen is geen honger die hen zwak en traag maakt. Ze kunnen hun maag vullen met stuifmeel. Hun honger is louter gericht op bloed. Het is dus geen honger, maar bloeddorst. Bloed hebben muggen nodig voor de eiwitten. Pas na een bloedmaal leggen ze eitjes. Het zijn dan ook uitsluitend vrouwtjesmuggen die steken. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Fluweelzachte roofmijt

Fluweelzachte roofmijt

Fluweelmijt. Foto Koos Dijksterhuis
Fluweelmijt. Foto Koos Dijksterhuis

Ze mogen dan een perzikenhuidje hebben, een neiging tot aaien voel ik niet. Wel vind ik hun felrode kleur altijd prachtig. Klein als ze zijn, vlammen fluweelmijten vaak op uit hun groene of grauwe leefomgeving. Vuurrood!

Fluweelmijten en andere mijten zijn geen insecten maar spinachtigen. Spinnen zijn ook spinachtigen en verder bestaat dat gezelschap uit onder meer teken, schorpioenen en hooiwagens. Het zijn niet de meest geliefde wezens. Maar van de meeste hebben wij mensen niets te duchten. Omgekeerd hebben spinachtigen des te meer van ons te duchten. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Zuigende wormen

Zuigende wormen

Bloedzuigers. Foto Koos Dijksterhuis
Bloedzuigers. Foto Koos Dijksterhuis

Op een warme, wolkenloze lentedag werk ik in de tuin. Mijn tuin grenst aan een stadsvijver. Ik woon aan lager wal – de westenwind drijft veel afval mijn kant op. Ik vis er soms een vuilniszak vol flesjes, blikjes, drinkpakjes en chipszakken uit het water. Dit keer kan ik zelfs de vuilniszak zelf opvissen. Een modderige vuilniszak ligt tegen de oever. Ik klop hem uit en zie er twee glanzend zwarte beestjes opzitten, zo groot als knikkers. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Hertenplaag en bospest in de duinen

Hertenplaag en bospest in de duinen

Amerikaanse vogelkers. Foto Jeanette Essink
Amerikaanse vogelkers. Foto Jeanette Essink

In Noord-Amerikaanse bossen doen exotische planten het uitstekend, terwijl inheemse planten op hun retour zijn. Een reden daarvan is de eetlust van witstaartherten. Herten eten liever bekende kost dan uitheemse planten. Waar geen herten zijn, is de vegetatie gevarieerd. Waar herten zijn, overheersen een paar exotische soorten.

In het biologieblad Bionieuws van 21 mei lees ik over dat hertenmenu. Onderzoekers van de Cornell-universiteit in de staat New York boden acht witstaarthindes in gevangenschap emmers met vijftien verschillende plantensoorten aan. De proef werd in de lente, zomer en herfst uitgevoerd met groenvoer van het seizoen. De herten gaven de voorkeur aan precies die planten, die zeldzaam worden in bossen met herten. Conclusie: begrazing door herten is daar een belangrijke oorzaak van de woekerende vegetatie van exotische planten. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Een spreeuwenman versiert een vrouw met een jong blaadje

Een spreeuwenman versiert een vrouw met een jong blaadje

Spreeuw m. 16.4.15_1404 (Custom)Spreeuwenmannen zijn meesters in versieren. Ze versieren nestholen om vrouwen te versieren. Ze luisteren hun hol op met bladeren, bloemetjes en bloemknoppen. Het zijn bij spreeuwen altijd de mannen die een holte proberen te bemachtigen en daar vervolgens met feestelijk gezang en protserige keelveren een vrouw naartoe lokken, die vervolgens hopelijk valt voor het bloemrijke interieur.

Een mannetje legt in een pasverworven hol eerst een blad of bloem. Blijkbaar claimt hij dat hol of een nestkast door er een ruikertje in te leggen. Gek genoeg gooit het vrouwtje, eenmaal verleid door een man, meestal eerst de bladeren en ander nestmateriaal er weer uit. Vervolgens maakt zíj het nest. (…) Als een spreeuw bladeren verzamelt vanwege hun desinfecterende werking, waarom zou zijn vrouwtje die er dan weer uitgooien? Heeft ze er geen belangstelling voor?

boek de Spreeuw van Koos DijksterhuisNou en of ze er belangstelling voor heeft. Hoe meer groen, des te beter ze het vindt en hoe liever ze haar man heeft. Een spreeuwenman versiert een vrouw met een jong blaadje. Waarom ze het door manlief aangesleepte groen er dan weer uitmietert is te lezen in De spreeuw, het nieuwe boek van Koos Dijksterhuis.

DELEN
Het gras in de venen

Het gras in de venen

Wollegras. Foto Koos Dijksterhuis
Wollegras. Foto Koos Dijksterhuis

Toen we laatst door de Hoge Venen liepen, zagen we weinig hei maar des te meer gras. De venen bestonden uit geelbruine graspollen. Pijpestrootje bijvoorbeeld. Er waren ook donkergroene pollen van harde, puntige sprieten: pitrus. Het geheel werd opgeluisterd door de pluizige franje van wollegras. Met de zon erdoor worden die wolletjes van zilver. Verder waren er grote graspollen waarvan ik de naam niet wist. Het leek wel een soort bies of zegge. Ik nam een foto en zette hem op waarneming.nl. Het is de foto onder deze column. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Sterns en dieven

Sterns en dieven

Noordse stern. Foto Koos Dijksterhuis
Noordse stern. Foto Koos Dijksterhuis

Boven mijn huis hoor ik ze soms roepen, de visdiefjes: “krrr krr”. Ze broeden op het grinddak van een gymzaal. Daarvandaan inspecteren ze de wateren. Overal kun je visdiefjes boven vaarten en meren zien luchtdansen, soms als een raket het water in duikend. Vis!

Hun neven de Noordse sterns doen hetzelfde, maar dan liever op zee. Nederland ligt op de zuidgrens van hun broedgebied, Noordse sterns zijn noordelijke vogels. Tot ver boven de poolcirkel broeden ze, terwijl ze tot onder de zuidpoolcirkel overwinteren. Noordse sterns horen bij de langste-afstandsvliegers ter wereld. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN