In mijn tuin, in parken en in bossen hoor ik tjiftjaffen zingen. Als er één vogel is die zijn naam zingt, is het wel de tjiftjaf. Eindeloos herhaalt ie het weinig melodieuze: ‘tjif, tjaf!’ In Engeland zingen ze het iets anders, namelijk: ‘chiff, chaff’.

Na hun zomerse zwijgen valt mij het lenteachtige name dropping van de tjiffen nogal op. Waarschijnlijk zijn er tjiftjaffen uit noordelijke en oostelijke bossen gearriveerd, en strijken ze in nazomerend Nederland even neer, om op doorreis naar hun winterverblijven op krachten te komen. …

Lees Meer Lees Meer

De avondzon die over het mos strijkt, door de herfstbladeren speelt en het gras in een gouden gloed zet, de houtpantserjuffers die op een takje zonnebaden, de mezen die door de appelboom scharrelen, de appel die eruit ploft, de inktzwammen die even plotseling verschijnen als weer verdwijnen, de egel die voorbij scharrelt…

Hoe kun je nou een levenloze tegel-, grind-, of plankenvlakte verkiezen boven de troostrijke schoonheid van een levende tuin? De herfstbloemen waar atalanta’s, koolwitjes, dagpauwogen en kleine vossen langs dwarrelen, de bijen, hommels en zweefvliegen op de bloeiende klimop… …

Lees Meer Lees Meer

Afgelopen zaterdag was het vogelteldag en de gezamenlijke vogelaars telden 66.723 overtrekkende spreeuwen, meer dan welke andere vogelsoort ook. Toch gaat zelfs deze overlever griezelig snel achteruit, zoals alle vogels van het gesteriliseerde platteland. De spreeuw is aan het verdwijnen. Wie er oor voor heeft, merkt het al: dat gezellige geneurie van september tot mei verstomt, de spreeuwen zitten niet meer in de tuin. …

Lees Meer Lees Meer

In Trouw las ik dat de Partij voor de Dieren protesteert tegen een spookhuis dat een terrarium met krekels tentoon wil stellen. Het zou niet zijn wat de krekels willen en inderdaad hebben krekels er niet zelf voor gekozen. De insecten hebben ook niets te kiezen, ze danken hun bestaan aan de mensen die ze kweken.

De krekels komen van een dierenhandelaar. In dierenwinkels worden krekels verkocht. Die hebben ook als eindbestemming een terrarium, maar dan een dat al bewoond wordt door reptielen of amfibieën. Levend worden de krekels geserveerd. Wat een mazzel hebben de krekels in het spookhuis dan! …

Lees Meer Lees Meer

Vier kunstig uitgevoerde postpakketjes stuurden lezers mij de afgelopen dagen. Eerst kwam er een gewatteerde envelop met opschrift: “breekbaar”, met daarin een briefje met de vraag welke nachtvlinder er bijgesloten was. De nachtvlinder bestond uit grijsbruin poeder. Hij bleek nog breekbaarder dan gedacht.

Het tweede pakketje werd op de redactie benaderd als ware het een bombrief. Maar er bleek iets in te zitten dat tot nog veel wildere speculaties leidde. Het was een peperbus en dat is een zeldzame zwam uit de familie der aardsterren. …

Lees Meer Lees Meer

Dat blauwe reigers niet altijd mensenschuw zijn, is me bekend. Zeker in Amsterdam weten de statige stappers zich soepel in hun door mensen gemaakte omgeving te plooien. Ik weet het, maar meemaken is iets anders dan weten.

Vanwege een verjaardag was ik met familieleden in het Vondelpark. In de namiddagzon liepen we onder stervende essen, kalende iepen en beschimmelende kastanjes. De krijsende schichten van parkieten vlamden knalgroen in de avondzon. Langs het pad stonden twee reigers. …

Lees Meer Lees Meer

Aan de rand van de Waddenzee groeien allerlei soorten zouttolerante planten. Sommige groeien hoog op de wat oudere kwelders en krijgen bijna nooit meer zeewater over zich heen, andere groeien op het wad en overstromen met iedere vloed.

De meest zouttolerante plant van Nederland is zeekraal. Er zijn twee of drie soorten zeekraal maar ik hou me voor het gemak maar even bij het overkoepelende zeekraal. Zeekraal is eetbaar, sterker nog: het is een delicatesse. Tijdens onze barre expedities naar de oostpunt van Schiermonnikoog vonden mijn kinderen zeekraal altijd een attractie. …

Lees Meer Lees Meer

In één week kreeg ik van drie lezers de vraag hoe en hoe snel een spin een web weeft en waarom een spin altijd ondersteboven in het web hangt. Die vragen zijn gemakkelijk op het wereldwijde web te vinden. Lezers bedoelen met een spin een kruisspin, die altijd ondersteboven in haar web hangt.

Dat web weeft ze in een half uur, waarmee ze één van de snelste weefsters uit de spinnenwereld is. De eerste draad wappert ze op de gok uit haar achterwerk, tot ie aan de overkant van het pad of het kozijn ergens aan blijft haken. Ze trekt hem aan en spant een zijdraad, zodat ze een Y krijgt of een omgekeerde Y. Dan spiraalt ze de ronden, van buiten naar binnen, als een grasmaaiende boer. Als u haar web niet kapot loopt, ruimt ze het zelf na een dag op, door het spiraalsgewijs op te eten, voor efficiënt materiaalgebruik. …

Lees Meer Lees Meer

Het is equinox, ofwel “gelijke nacht”. Tussen zonsopkomst en -ondergang zit vandaag ongeveer twaalf uur – de nacht duurt even lang als de dag, overal op de wereld. De zon staat midden op de dag pal boven de evenaar in het zenit. Hij blijft de komende drie maanden verder zuidwaarts schuiven. De nacht wordt korter dan de dag – de herfst begint.

In de natuur zijn vast voorschotten op die herfst genomen. De kokmeeuwen hebben hun donkerbruine kap afgeschud, de fruitbomen en bessenstruiken laten hun fruit rijpen en hun blad verkleuren. Vogelkersen begonnen in augustus al met hun eerste rode bladeren. Intussen zie ik overal geel en rood tussen het groen. Sommige berken en populieren laten hun blad reeds vallen. …

Lees Meer Lees Meer

Op een website voor vogeldeterminatie zag ik een van grote afstand gemaakte, wazige foto van een gelig vogeltje in zaaddragende planten. Ik vergrootte het beeld en zag een nóg waziger afbeelding van een musachtig gestreepte vogel, met een vinkachtig postuur, een bruine rug, een gele borst en hals, een gestreept gezicht en een breed, stomp snaveltje. …

Lees Meer Lees Meer