De witte kwikstaarten keren terug uit Spanje en Marokko, waar ze als pensionado’s de hele winter van de zon hebben genoten. Ze stappen door weilanden rond de achterpoten van koeien en schapen, die met elke stap vliegjes opschrikken uit het gras. Daar weten de kwikstaarten wel raad mee; ze rammelen na hun vliegreis van de honger. Ook moeten ze eten om fit te worden voor de productie van eieren. …
Op de lentedag der lentedagen, 21 maart, maak ik een wandeling en zie ik een zangvogel die terug is uit het zuiden en die ik ieder jaar in maart voor het eerst zie. De vogel hipt uit een struik naar een hek. Zodra ik nader, fladdert hij voor mij uit naar een volgende zitplek. Vogels bewaren graag afstand tot mensen. Om hem door de verrekijker te bekijken, blijf ik even staan. Hij heeft iets weg van een roodborst, is ongeveer even groot en heeft net zulke kraaloogjes. Maar de rode borst ontbreekt, terwijl zijn staartje wel rossig is. Hij heeft een borst van glanzend zwart fluweel, een donkergrijs verenpak met contrasterend witte vleugelstrepen en een opvallend rode staart. …
Om vier uur ’s morgens word ik wakker. Ik lig in bed te luisteren naar de regen op het dak. Ondanks dat vredige geluid dommel ik niet weer in. Na een uur begint de eerste vogel te zingen. Het is niet eens een roodborstje, meestal de vroegste van het stel. Of de laatste, het is maar hoe je het bekijkt, pardon beluistert. Roodborstjes zingen soms ook midden in de nacht. Nachtegalen doen dat ook, maar nachtegalen zijn er nu nog niet, en hoor ik trouwens nooit door mijn slaapkamerraam. …
De van drijfmest doordrenkte maïsvelden en weilanden op Schiermonnikoog zien er van de dijk af uit alsof er een eiersnijder doorheen is gehaald. De hazen die nu in zogenoemde carrousels of treintjes achter elkaar aanjagen naar de dijk. Daar is het gras groener. …
De tjiftjaffen komen aan van hun reis uit het zuiden. De eerste werden anderhalve week geleden al gezien in het zuiden des lands, de ijzige oostenwind temperde hun animo enigszins, maar intussen komen ze weer op gang.
Tjiftjaffen zijn klein en onopvallend groenig, al zijn ze in de nog kale boomkruinen wel in het vizier te krijgen, zeker als ze op een uitkijkpost gaan zitten zingen. Als ze zingen zijn ze op het gehoor te vinden en dan blijven ze eens een tijdje stil zitten, wat doorgaans niet des tjiftjafs sterkste kant is. Zoals de meeste kleine bruingroene vogels zijn ze zo beweeglijk dat je nauwelijks tijd hebt om scherp te stellen als je ze al in de kijker krijgt. …
Het is een stralende dag met een koude oostenwind. Via de Westerplas waar zich de lepelaars verzamelen wandel ik naar het Rif, de groene strandvlakte aan de zuidwestkant van Schiermonnikoog. Ik loop een wijde boog door de knisperende weidsheid. De Oude Steiger blinkt in de middagzon. Daarvoor glinstert het wad achter het Rif, die hier als een kwelder het waddenslib verzamelt.
Een viertal bergeenden scharrelt over het Rif. Een van hen houdt mij met gestrekte hals in de gaten. De andere drie neuzen onbekommerd tussen de sprieten naar iets eetbaars. …
Over de Oostvaardersplassen heb ik veel geschreven. In onder meer twee boeken heb ik er een hoofdstuk aan gewijd. Uit vrees mezelf te herhalen hield ik me nu afzijdig van het nietes-welles-gebazel. Zelf vind ik welles noch nietes, maar de verwoesting van voorheen één van Europa’s mooiste natuurgebieden gaat mij zeer aan het hart. Dus zal ik er toch nog maar een keer over schrijven…
De dichtheid aan grote grazers in de Oostvaardersplassen evenaart die in de intensieve landbouw. De uitgezette koeien, paarden en herten eten alles op wat er groeit en vertrappen de rest. Het resultaat is een doodse woestenij van overbegraasd grasland. …
Als reactie op mijn natuurdagboek over padden mailt Jurrie de Vos me dat het hem altijd verbaasd heeft dat padden altijd alleen in het voorjaar worden overgezet. ‘Die beesten gaan toch ook weer terug. Is de kans dat ze dan doodgereden worden kleiner of gebeurt het in de tijd meer verspreid waardoor het minder opvalt?’
Goede vraag – de padden die de paring overleven en natuurlijk de nieuwe generatie padjes verlaten na verloop van tijd de vijvers en verspreiden zich. Dan steken ze de wegen over, die volgend voorjaar hun dood worden. Ik denk dat ze meer verspreid op stap gaan en er geen plotselinge hausse is, zoals de tsunami van net uit hun winterslaap ontwaakte padden. Ik leg de vraag voor aan paddenman Geert van Poelgeest van KNNV Delfland. …
Met een vriend wandel ik tegen de avond anderhalf uur door het kleinschalige landschap bij Tynaarlo, in Drenthe. De namiddagzon strijkt oranje over de maïsstoppels, zet de bosranden en eikenlanen in een oranje gloed, maakt de biddende torenvalk oranje en glinstert in de beek. …
Dinsdagmiddag brak de zon door en werd het zelfs in het hoge noorden van Groningen warm. Mijn zoon en ik dronken thee in de namiddagzon in de tuin. Er zongen spreeuwen, er zong een groenling, er zong een merel. Elke lente vind ik het spannend of de spreeuwen weer onder mijn dak komen broeden. Nu is het tevens spannend of de merels van hun virale klap herstellen – een vogelziekte hield huis. Dat er weer een groenling zingt, stemt me hoopvol – groenlingen waren eveneens gedecimeerd door een vogelziekte: het geel. Ook een zanglijster meldde zich; hopelijk wordt ie niet weer door een kat gepakt zoals vorig jaar. …