Natuurdagboek

Een massa maden in de tuin

Een massa maden in de tuin

Rouwvliegen maden Foto Adriaan van Sorge
Rouwvliegen maden. Foto Adriaan van Sorge

Een wriemelende massa die zich uit de grond wurmt en na een tijdje weer verdwijnt, om ‘s anderendaags opnieuw te verschijnen. Het lijkt wel een partij meelwormen die vissers soms bij zich hebben. Adriaan van Sorge uit Arnhem trof dit in zijn tuin aan en vraagt zich af of het een normaal herfst-verschijnsel is.

Nou, voor mij niet, ik heb zoiets nog nooit gezien. Maar ik heb weleens gehoord dat rouwvliegen een dergelijke kraamkamer kunnen hebben. Rouwvliegen worden ook wel zwarte vliegen of maartse vliegen genoemd, maar zijn eerder muggen dan vliegen. In mijn woonplaats Groningen worden vliegen trouwens altijd muggen genoemd, en muggen neefjes. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Code rood voor de haas

Code rood voor de haas

Haas Foto Koos Dijksterhuis
Haas. Foto Koos Dijksterhuis

Haas en konijn hebben de rode lijst gehaald; een dubieuze prestatie. Konijnen zijn grotendeels weggevaagd door myxomatose en vervolgens de konijnengriep VHS. Hazen hebben vooral te lijden van het uitgeklede landschap.

Die konijnenziekten zijn door mensen verspreid als biologische oorlogvoering tegen konijnen. Die oorlog heeft het konijn verloren. Als ik konijnen zie, zitten die meestal in parken of bij vakantiehuisjes, misschien omdat daar kort, kruidenrijk gras te vinden is. Hazen vinden te weinig voedsel en dekking op het platgewalste, gesteriliseerde boerenland. Ik zie nog regelmatig hazen, maar vooral op extensief beheerde graslanden, en op de kwelder en het begroeide strand van Schiermonnikoog. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
(On)gans

(On)gans

Blazende soepganzen Foto Jeanette Essink
Blazende soepganzen. Foto Jeanette Essink

Ik kocht chocola en mandarijnen. In de vierde eeuw was er een Hongaarse Romein die de kost verdiende met duiveluitdrijvingen. Deze Martinus verrichtte soms ook wonderen en leidde een godsvruchtig leven. Rond zijn vijfenvijftigste werd hij benoemd tot bisschop van Tours. Hij was te bescheiden voor zo’n publieke functie en verstopte zich in een ganzenhok, zo lees ik in de internetencyclopedie Wikipedia. Maar de ganzen maakten zoveel misbaar dat zijn fans hem algauw vonden. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Te breed voor wandelgangen

Te breed voor wandelgangen

Olifant. Foto Koos Dijksterhuis
Olifant. Foto Koos Dijksterhuis

‘Met oren als schotelantennes (…) / sociale vaardigheden en / een olifantengeheugen / is iedere dikhuid geschikt om / te solliciteren naar het ambt / van Secretaris-Generaal van / de Verenigde Naties.’

Dat lees ik in de dichtbundel van Els de Groen, over dieren (In de Knipscheer, 18,50). Die heb ik in een maand uitgelezen, wat betekent dat ik tweeënhalf gedicht per dag las, voor mij een ongekende dosis poëzie. De Groen doet dan ook mooie observaties en ze stelt originele vragen over het ogenschijnlijk vanzelfsprekende. Zoals de vraag ‘Hebben mollen weet van zonsondergangen?’ – tevens de titel van haar bundel. En: ‘Hoe stil je de huidhonger van de pelsdierfokker?’ …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Roodbruine slanke alchemist

Roodbruine slanke alchemist

Roodbruine slanke amaniet Foto Koos Dijksterhuis
Roodbruine slanke amaniet Foto Koos Dijksterhuis

Ze kunnen nog mooier zijn dan het exemplaar op de foto. Met een glanzende, roodbruine hoed op een witte steel, als ze nog in de groei zijn. Of een oranje dan wel roze hoed met een lichte rafelrand. Toch is het zwammetje op de foto ook al fraai. En hij groeit zo onbekommerd uit het herfstige tapijt van beukenbladeren. Onder dat blad gaat zijn voet schuil, in een vlekkerig vlies gehuld, een restje velum dat de beurs heet.

Het is een roodbruine slanke amaniet. Amanieten zijn een familie van paddenstoelen waar ook de rood met wit-gestipte vliegenzwam bij hoort. Veel amanieten zijn giftig; misschien wel onze giftigste paddenstoel is de groene knolamaniet. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
The oval office van specht en boktor

The oval office van specht en boktor

Ovaal hol. Foto Koos Dijksterhuis
Ovaal hol. Foto Koos Dijksterhuis

Nederlandse zwarte spechten broeden vrijwel alleen in levende beukenbomen. Beuken doen het goed in Nederland. Je zou dus verwachten dat het goed gaat met zwarte spechten, maar hun wereld bestaat uit meer dan broedplekken. In die zin zijn ze net mensen: ze moeten eten. En dat eten vinden ze niet in beukenbomen, ook niet in eiken, maar in dennen, sparren en lariksen. En dat zijn nou net de boomsoorten die veel gekapt worden, omdat ze niet sinds mensenheugenis in Nederland voorkomen, en omdat ze uit de mode zijn. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Blaasblaag

Blaasblaag

Sapperdejosia!
Brulboei is weggestemd!
Blaaskaak maakt volgens
verwachting geen haast

Briesend blaast hij zich op!
Donaldtrumpetterend!
Louter de aftocht
is niet wat hij blaast

DELEN
Fuut fuut!

Fuut fuut!

In de duinen zijn meertjes en daar is het altijd zaak om naar dodaarzen uit te zien. Dodaarzen zijn de kleinste van de vijf leden van de futenfamilie. De fuut zelf is de grootste.

Vanaf het hoge duin achter de vogelkijkhut hebben we een nog beter zicht op het Vogelmeer in de Kennemerduinen dan vanuit de hut zelf. De gebruikelijke aalscholvers en reigers (zilver en blauw) zijn er, ganzen (grauw), zwanen (knobbel), eenden (wilde, tafel, kuif en berg). In de duindoorns fladdert een gezin roodborsttapuiten, langs de oever hipt een late kwikstaart.

Dodaars met jong Foto Koos Dijksterhuis
Dodaars met jong. Foto Koos Dijksterhuis

Er dobberen futen. Gewone, grote futen – sommige nog in zomerjack, andere al in winterjas, de meeste in iets rommeligs daartussenin. En er dobberen dodaarsjes, een kwart in omvang van de futen, sommige nog in rossig zomerkleed. Futen zijn in staat de zomer van maart tot en met oktober te rekken. Dodaarzen ook. Eén van hen heeft nog een jong. Een volgroeid jong, maar toch, een jong, dichtbij zijn moeder blijvend. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN