Natuurdagboek

Strandlopers ringen

Strandlopers ringen

Drieteenstrandloper met kleurringen Foto Jeroen Reneerkens
Drieteenstrandloper met kleurringen. Foto Jeroen Reneerkens

Voor een boek over drieteenstrandlopers volgde ik die koddige dribbelaars drie jaar lang, samen met hun onderzoeker Jeroen Reneerkens. We vingen die vogels en ringden ze met unieke kleurtjes, waaraan we ze individueel herkenden. Dat bleek de vogels onverwacht te helpen.

In mei strijken drieteenstrandlopers onderweg naar Groenland neer op een bepaald strandje op IJsland. Het strandje werd bedreigd door havenuitbreiding en crossmotoren. IJslandse vogelaars drongen bij de regering aan op bescherming van het strand.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Het nut van vogels vangen

Het nut van vogels vangen

Zwarte spechten bij hun hol Foto Koos Dansen
Zwarte spechten bij hun hol. Foto Koos Dansen

Mijn stukje over onderzoek naar grutto’s laatst leverde enkele gebalde vuisten op. Sommige vogelliefhebbers gruwen ervan dat onderzoekers vogels vangen, ringen en zenderen.

Ik begrijp dat goed; zelf laat ik vogels ook liever met rust, en de meeste onderzoekers die ik ken eveneens. Vogelonderzoek is soms, maar zeker niet altijd gericht op bescherming van die vogels. Wel is kennis over vogels nodig om ze te kunnen beschermen. Als je weet hoe en waar een vogelsoort leeft, of sterft, kun je bijvoorbeeld bedreigingen achterhalen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Otters rond en in de stad

Otters rond en in de stad

Otter. Foto Koos Dijksterhuis
Otter. Foto Koos Dijksterhuis

Een eekhoorn uit Breda, dichtte Kees Stip, bereikte op Drie Koningen de Grote Markt te Groningen. Onze langstaartige rode eekhoorns kunnen best een tochtje maken, maar Breda – Groningen lijkt me wel heel ver. Niettemin zag ik in de lommerrijke villabuurt aan de zuidkant van de stad weleens eekhoorns. Ze mijden de stad dus niet, maar de stenige binnenstad?

Je weet maar nooit. Nog niet zolang geleden had ik het niet voor mogelijk gehouden dat er een steenmarter mijn stadstuintje zou bezoeken, maar dat gebeurt intussen al sinds tien jaar. Of steenmarters tot in de binnenstad doordringen, weet ik niet, maar zeg niet op voorhand nee, want zelfs otters zijn daar betrapt.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Roofvogels langs de weg

Roofvogels langs de weg

Buizerd op verkeersbord Foto Koos Dijksterhuis
Buizerd op verkeersbord. Foto Koos Dijksterhuis

Op een zonnige winterdag rijd ik van Haarlem naar Groningen. Onderweg zie ik bijna twintig torenvalken, ruim twintig buizerds en een blauwe kiekendief.

De blauwe kiekendief, één van de meest sierlijke vogels van het universum, zweeft boven een Fries natuurgebiedje, waar de snelweg dwars doorheen ligt. Het is een mannetje: helemaal lichtgrijs, op zijn zwarte vleugeltoppen en witte stuit na. Hij houdt zijn lange, slanke vleugels in een V. Hij schommelt een beetje, sturend met zijn lange, slanke staart.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Spreeuwen onder spanning

Spreeuwen onder spanning

Spreeuwen Foto Rinus Woesthuis
Spreeuwen Foto Rinus Woesthuis

Bij een plotselinge spreeuwensterfte in 2018 wezen sommigen 5G als oorzaak aan. Er was weliswaar nog geen 5G, maar als spreeuwen zich op het aardmagnetische veld kunnen oriënteren, zouden bestaande zendmasten ze ook best in de war kunnen brengen.

In zijn boek Elektrisch ecosysteem waarschuwt Sander Funneman voor verstorende effecten van onder meer zendmasten op natuurlijke processen waarbij elektriciteit een rol speelt. Hij haalt allerlei onderzoeken aan, die de indruk wekken dat vele dieren, waaronder bijen en vogels, er last van hebben.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
300 mijoen jaar tjirpen

300 mijoen jaar tjirpen

Veldkrekel Foto Koos Dijksterhuis
Veldkreke.l Foto Koos Dijksterhuis

We kakelen wat af met ons allen. Hoewel we onder vreemdelingen meestal zwijgen, krijg ik soms de indruk dat mensen liever aan het woord zijn dan luisteren. Vreemd eigenlijk, want wat heb je aan zenden als je boodschap niet ontvangen wordt?

Ooit is communicatie met geluid ontstaan. Vorig jaar bracht een Amerikaans-Chinees onderzoeksteam de stamboom van die akoestische communicatie in kaart. De gemeenschappelijke voorouders van zoogdieren, vogels, reptielen en amfibieën begonnen tussen de 100 en 200 miljoen jaar met elkaar te ouwehoeren. Die voorouders worden tetrapoden genoemd: viervoeters. Aanvankelijk gebruikten zij geluiden alleen ’s nachts, om voor de hand liggende redenen. Ze deden dat niet vocaal, maar met geklap en gestamp.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Grutto’s leren de weg van soortgenoten

Grutto’s leren de weg van soortgenoten

Jonge grutto's Foto Jan van de Kam
Jonge grutto’s. Foto Jan van de Kam

Hoe weten trekvogels waar ze naartoe moeten? Bij sommige zit de richting zo ingebakken, dat ze zonder ervaren begeleiders hun weg vinden. Jonge grutto’s niet; die leren de trekroute waarschijnlijk van soortgenoten. Dat ontdekten Jelle Loonstra en Mo Verhoeven die daar vandaag samen op promoveren aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Bedreigde zeeoren

Bedreigde zeeoren

De zeeoor Haliotis sorenseni Foto Guido Höner
De zeeoor Haliotis sorenseni. Foto Guido Höner

Dat we dieren bijna uitroeien en ze dan op het nippertje voor uitsterven proberen te behoeden, is niks nieuws. Tijgers, vinvissen, gorilla’s, grutto’s – per dier besteden we duizenden euro’s aan maatregelen, om de vernietiging van hun leefgebied en exploitatie van de overgebleven dieren een beetje te compenseren.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Vogels z/w en m/v

Vogels z/w en m/v

Witte Fuut Foto Harvey van Diek
Witte Fuut. Foto Harvey van Diek

Kauwtjes, die kleine kraaien die zo gezellig met elkaar kwekken, samen vliegen en samen slapen, zijn zwart met een grijze hals. Maar vrij vaak hebben ze witte veren, soms zijn ze zelfs overwegend wit. Gedeeltelijk albinisme wordt dat vaak genoemd, maar dat is te zwart-wit gedacht, blijkt uit het boek Zwarte merels, witte merels (uitg. Noordboek, 22,50) van Harvey van Diek en Hein van Grouw.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Zorgzame spin

Zorgzame spin

Venstersectorspin. Foto Koos Dijksterhuis
Venstersectorspin. Foto Koos Dijksterhuis

Als ik na twee weken uithuizigheid thuiskom en op de bank hang, zie ik in de hoek van het plafond een donkere vlek. Het lijkt me een spin. Ik moet opstaan om te zien of het inderdaad een spin is en wat ze daar doet. Dat klusje stel ik uit.

De volgende dag ben ik mijn voornemen vergeten. Pas ’s avonds op de bank zie ik de vlek weer. Noem het een déjà-vu, al is het eerder een oh ja-erlebnis. Toch even dichterbij loeren. Ja hoor: een middelgrote spin met een nestje.

Lees Meer Lees Meer

DELEN