Koos Dijksterhuis

Onze roergangers zien niets in een vuurwerkverbod. Dat wordt weer een klereherrie, miljoenen opgejaagde vogels, wanhopige huisdieren, verdoofde oren en onverdoofd weggeblazen vingers. Veel vuur, en alle kleuren rook.

Voor de natuur dreigt een niet zo zalig uiteinde. Het volk heeft gekozen. Het laat zich niet langer de vrijheid afpakken de boel te vervuilen met benzine, diesel, kerosine. Met drijfmest, kunstmest, onkruidverdelgers, insecticiden, schimmeldoders. Met vliegreisjes, terrasverwarmers, formule 1-races, oudejaars- en paasvuren, en als klap op de vuurpijl met geknal en gegil. De boze geest moet uit de fles.

Dat wilde zowel als huisdieren zich doodschrikken nemen de roergangers voor lief. De PVV zegt dierenliefde hoog te houden, maar gaf al toe aan de BBB-eis niet te zemelen over dierenleed waaraan boeren verdienen. Aan het PVV-kamerlid met dierenrechten in zijn portefeuille zou ik mijn wandelende tak trouwens nog geen seconde toevertrouwen. …

Lees Meer Lees Meer

Ik vond een brief die ik als kind aan mijn opa en oma schreef. Het ging over een wisent in de dierentuin. Ik leurde in de nazomer weleens met geraapte appeltjes bij de dierentuin van Amersfoort, en mocht dan soms de olifanten voeren. Op schoolreisjes was ik in Artis geweest en in Ouwehands.

Op die schoolreisjes wilde iedereen naar de speeltuin. Van de dieren vond men alleen apen bezienswaardig. Ik doolde dan langs mistroostige gieren, onzichtbare maar goed te ruiken wolven en een poel met pinguïns. Er hingen blauwe reigers rond. Ineens zag ik de wisent. Die maakte een verpletterende indruk. Hij zag er zo woest uit met zijn hippiekapsel. Later struinde ik door het Poolse oerbos van Białowieża, waar wisenten leefden, maar ik zag alleen hun vlaaien. …

Lees Meer Lees Meer

Ooit dacht biologieleraar Dirk Slagter, natuurliefhebber in het algemeen en liefhebber van bomen in het bijzonder, dat er aan bomen in de winter weinig viel te zien. Nadat hij meewerkte aan een tabel om boomknoppen mee te determineren, ging die veronderstelling naar de knoppen.

Iedere boom, heester, struik en houtige plant staat weleens in knop en wie de knoppen kent, weet van welke soort ze zijn. De knoppen van Robinia pseudoacacia bijvoorbeeld zijn diep in de bast verstopt. Wel lijken sommige soorten knoppen sterk op elkaar. Maar er zijn nog veel meer kenmerken om winterse bomen mee te onderscheiden. Het visgraatmotief van een iep is zelfs alleen in de winter zichtbaar. …

Lees Meer Lees Meer

Vandaag is de kortste dag, afgelopen en komende nacht zijn de langste van dit jaar. Voor wie nu moppert dat elke dag 24 uur duurt, heb ik de geruststellende mededeling: u heeft gelijk. Als ik het gemakshalve over daglengte heb, bedoel ik de periode tussen zonsopkomst en zonsondergang.

Vanaf nu lengen de dagen, een prettig idee. De zon heeft zijn verste punt bereikt en wordt vanaf de Steenbokskeerkring teruggekaatst. Ik kan me goed indenken dat onze in dierenvellen gehulde voorouders die zonnewende vierden. Het lukte de kerkvaders niet dat heidense lichtfeest uit te bannen. ‘De kerstboom pakken ze ons niet af!’ Het lijkt het hedendaagse vuurwerk wel. Toen hebben ‘ze’ er maar een christelijk feest van gemaakt. …

Lees Meer Lees Meer

Sloten kunnen de eentonigheid van het groene of grauwe land doorbreken, vooral als ze gezegend zijn met een rietkraag. Veel sloten zijn echter overbodig geworden. Ontwateren gaat met ingegraven drainagepijpen even goed. En een boer die zijn sloten dempt krijgt er land bij, waar hij drijfmest kan inspuiten.

Sloten die niet gedempt worden, worden wel ‘geschoond’, een eufemisme voor het wegschrapen van riet en oeverbegroeiing. Riet zou anders de doorstroming belemmeren. Boeren in Noord-Groningen hebben met riet geëxperimenteerd en die belemmering blijkt reuze mee te vallen. Als het proces van verlanding verdergaat, dan gaat dat natuurlijk wel ten koste van de doorstroming. Maar als je een sloot elke drie jaar leeg schraapt, zit je goed. Dat kun je het beste gefaseerd doen, zodat er altijd riet staat. …

Lees Meer Lees Meer

Zijn bosaardbeien in de zomer rood, ook ’s winters kunnen ze dat zijn. ’s Zomers zijn de vruchten rood, ’s winters sommige bloemen. Het lijkt wel of de witte kroonblaadjes van aardbeibloemen in de winter een herfstkleur krijgen. Zo zijn ze vier keer kleurig: in de lente als witte bloem met een geel hart, in de zomer als (schijn)vrucht, in de herfst tijdens een tweede bloei en in de winter als herfstbloem.

Bosaardbeien zijn de wilde voorouders van kweekaardbeien. Hun vruchten worden lang zo groot niet, maar smaken uitstekend. Het heten schijnvruchten omdat ze behalve uit het vruchtbeginsel uit de bloembodem zijn gevormd. De eigenlijke vruchtjes zijn de pitjes op de aardbei.

Hun zoete smaak onderscheidt bosaardbeien van de erop lijkende schijnaardbeien. Die zijn smakeloos. In een eerder stadium hebben schijnaardbeien bovendien gele in plaats van witte kroonbladeren. …

Lees Meer Lees Meer

Ik heb tegels gelicht: stoeptegels van dertig bij dertig. Sommige bleken anderhalf keer zo dik te zijn. Ik kan maar één reden verzinnen waarom iemand een tuinpad zou bestraten met tegels waarvan sommige dikker zijn: die lagen er nog en moesten op. Voor degene die ze eruit wipt, in casu ondergetekende, betekent het extra werk.

Enfin. De tegels waren zo strak gelegd dat er maar weinig groen tussen zat. Ook kwam ik weinig wriemelend, laat staan kruipend gedierte tegen. Alleen af en toe een regenworm. De regenwormen gedroegen zich lethargisch. Ze leken wel dood, maar dat waren ze niet. Ik onderbrak mijn werkzaamheden telkens om ze op te tillen en in veiligheid te brengen, en soms deden ze een halfslachtige poging in de diepten der aarde aan mijn vingers te ontkomen. …

Lees Meer Lees Meer

De eerste dode wespen zijn gevonden. Iedere winter is het raak in mijn huis. Soms leven ze nog en zet ik ze buiten, waar ze een ander winterverblijf moeten zoeken. In huis gaan ze dood – het zal er wel te warm en droog zijn. De binnen gedrongen wespen zijn bevruchte vrouwtjes die een overwinteringsplek zoeken. Na de winter zouden ze koningin kunnen worden van een nieuw nest.

Kennelijk vinden wespen een manier om binnen te komen. Zoals ook slakken en muizen op wonderbaarlijke wijze bijna iedere woning weten binnen te dringen. Ze kunnen zich zo onwaarschijnlijk plat en dun maken, dat we het ons niet kunnen voorstellen. Ik zag eens een forse naaktslak die zich als een barbapapa met een verschuivende wespentaille door een gaatje wurmde, waar hooguit een luciferhoutje in paste. Het werkwoord wurmen is wellicht gebaseerd op die lenigheid van een slak, al is een slak beslist geen worm. …

Lees Meer Lees Meer

In de winter zijn roodborstjes vaker in tuinen te zien dan in het broedseizoen. Ook bij ons hopt dagelijks een roodborstje door de tuin. Hij of zij inspecteert de plekken waar eerder iets eetbaars gevonden werd en neemt een slokje uit de drinkbak.

Ik vind het altijd leuk om zo’n vogeltje te zien. Roodborstjes hebben een opvliegende aard tegen andere vogels, inclusief soortgenoten, maar ze zien er ongekend schattig uit. En ze zijn niet schuw. Ik hoef maar wat blad van het paadje te harken, of daar is het beestje al. De oranje borst is opgezet, het buikje staat bol. Twee glinsterende kraaloogjes houden de geringste beweging van wormpjes, springstaarten en ander klein gedierte in de gaten; gedierte dat onder het blad een schuilplaats dacht te hebben gevonden. …

Lees Meer Lees Meer