Koos Dijksterhuis

Of het er andere jaren minder waren, weet ik niet, maar ik zie de afgelopen weken opmerkelijk veel vingerhoedskruid in bloei. Misschien leden de planten onder de droogte van de vorige seizoenen, en floreren ze nu. Ook onze tuin wordt erdoor gesierd.

Vingerhoedskruid is in trek bij hommels. Die kruipen diep in de bloemen, of bijten er van buitenaf een gaatje in, zodat ze via die shortcut bij de nectar kunnen. De planten verrijzen uit een rozet en kunnen wel anderhalve meter hoog worden. Ze hebben een soort kaars van bloemen, die van onderaf in bloei komen: eerst zijn ze wit en vervolgens worden ze steeds rozer. Dat is althans te doen gebruikelijk; er is ook een wit blijvende ondersoort. De bloemen zijn zo’n vier centimeter lang en hangen als een soort klokjes met hun kelk naar beneden. Maar daarop bestaan uitzonderingen. …

Lees Meer Lees Meer

Rob Buiter stuurde me een foto van opengebroken en vermoedelijk leeggegeten slakkenhuizen in het bos. Net als hij dacht ik meteen aan een lijstersmidse. Lijsters gebruiken stenen, boomwortels, boomstronken en andere harde ondergrond als aambeeld om slakkenhuizen op kapot te smijten. …

Lees Meer Lees Meer

Wat vindt u de leukste of mooiste insecten? Ik gok vlinders. Dat geldt voor mij ook. Dagvlinders vooral. Van de nachtvlinders spreken de pijlstaarten het meest tot mijn verbeelding, en ook daarin zal ik niet uniek zijn.

De bekendste pijlstaart is de kolibrievlinder. Maar er zijn veel meer soorten, met fraaie kleuren en buitenissige vormen. Ze zijn genoemd naar het puntige uitsteeksel op het achterwerk van hun rupsen en vaak naar de waardplant waarop ze hun eitjes afzetten en die door hun rupsen gegeten wordt: walstropijlstaart, ligusterpijlstaart, teunisbloempijlstaart, lindepijlstaart. De laatste trof ik aan op straat. …

Lees Meer Lees Meer

Ooit toog ik naar het Bargerveen om een grauwe klauwier te zien. Dat hoogveengebied in Zuidoost-Drenthe was het laatste bolwerk van die prachtige vogelsoort. Uit de rest van het land waren ze in de jaren zeventig met hagen en insecten en al weggevaagd. …

Lees Meer Lees Meer

We zijn verhuisd maar nog niet klaar met het geklus. De timmerman legt de laatste hand aan de schuur, waarbij we assisteren. De schuur bestaat deels uit de niet-verrotte delen van de garage en schuur die er eerst stonden, en deels uit nieuw hout. Een prachtig zwartglanzende kever sjouwt over een net gemaakt kozijn. Twee sprieten verraden de familie waartoe hij hoort:

‘Boktor’, zeg ik en de timmerman kijkt geschrokken. Er zijn veel soorten boktorren en er is er maar één die huizen en schuren weg knaagt. Dat doen de larven. De kevers eten niet of weinig; die zijn te druk met paren en eitjes leggen op… hout. …

Lees Meer Lees Meer

Woensdagmorgen maakte ik een ommetje. Het was een druilerige morgen na een periode van zon. Voor vogels kun je ’t beter andersom hebben. Maar de regen had als voordeel dat er minder mensen op de been waren. Bovendien was de wind gaan liggen.

Met op de achtergrond een koekoek hoorde ik het gebruikelijke arsenaal aan vogels, aangevuld met de gekraagde roodstaart die sinds kort dagelijks in onze tuin zit te zingen. Als je vaak ommetjes maakt, hoor je in de lente steeds latere terugkomers. Het is altijd leuk om de eerste zwaluw te zien en dat geldt voor tientallen soorten. Inmiddels heb ik notoire laatkomers als tuinfluiter en wielewaal gehoord en woensdag eindelijk een bosrietzanger. Die is meestal hekkensluiter. …

Lees Meer Lees Meer

De lissen bloeien en weinig bloemen hebben zo’n intense kleur als zij. Lissen worden ook irissen genoemd; zo is de blauwe iris een intens blauwe bloem uit de bergen, en is de gele lis een intens gele bloem die in en langs water groeit.

Als kind had ik een botanische voorkeur voor grote en felgekleurde bloemen, zoals dahlia’s. De bloemen van lissen/irissen waren niet alleen grote en felgekleurd, ze hadden ook nog eens een grillige, maar fraai symmetrische vorm. Ik vond ze prachtig.

Inmiddels is die kinderlijke voorkeur veranderd in een voorkeur voor kleine, witte bloemen, maar voor lissen/irissen heb ik een zwak gehouden. Ze staan in onze vijver uitbundig te bloeien. …

Lees Meer Lees Meer

Mijn geliefde is net als ik begaan met leven en leed van anderen, onder wie ook dieren en zelfs planten. Bij planten gaat het ons om de verscheidenheid van soorten, vormen, kleuren, die vernietigd wordt ten bate van de puissante rijkdom van enkele mensen. Bij dieren gaat onze empathie verder, omdat we ons kunnen vereenzelvigen met individuele dieren die lijden. Een orang oetan in de laatste boom van een weggevaagd oerwoud doet ons medelijden. …

Lees Meer Lees Meer

Als je de berenklauw noemt, reageren mensen vaak bezorgd. Als ik een berenklauw aanwijs, reageren mensen vaak ongelovig. Anders dan mensen denken zijn berenklauwen vaak slechts een meter hoog en hebben hun witte schermbloemen eerder het formaat van taartschoteltjes dan van dinerborden. Bovendien kun je de plant straffeloos aanraken, zonder risico op blaren, ook in de zon. Dat betreft dan gewone berenklauwen. …

Lees Meer Lees Meer

In alle tuinrubrieken en op alle tuinier-websites is iedere lente te lezen hoe je in je tuin slakken kunt bestrijden zonder vergif. Een geheide tip is dat je je tuin met planten aantrekkelijk moet maken voor slakken etende dieren. Dan worden onder meer egels, zanglijsters, eenden en kippen genoemd.

Wel, mijn oude tuin zat werkelijk barstensvol naaktslakken; iedere opkomende zaailing ging eraan. Wel woonden er vorig jaar drie egels in dat tuintje, en ze snuffelden een enkele keer heel even aan een naaktslak, maar aten die niet op. Of ze segrijnslakken aten, weet ik niet, maar het zou kunnen. Segrijnslakken zijn huisjesslakken die eveneens de meeste zaailingen soldaat maken. …

Lees Meer Lees Meer