Koos Dijksterhuis

Laatst werd Ludy Verheggen van de provincie Limburg gebeld door zijn collega Niek Oosterveen. Oosterveen had een grootoorvleermuis gevonden. De bijzondere vleermuis hing in een grote klis in ’s mans tuin in Bunde. Een klis, ook wel klit genoemd, is zo’n distel waarvan de uitgebloeide bloemen aan je kleren blijven plakken. Krijg ze niet in je haar! Zo verspreidt de klis zijn zaden, in de vacht van dieren.

De arme vleermuis was waarschijnlijk ’s nachts al vastgekleefd. ’s Morgens draaide hij zijn kop nog, wellicht om via echolocatie de benardheid van zijn situatie te peilen. Hoe krijg je zo’n dier los, zonder hem kapot te trekken? Oosterveen belde Verheggen, die veel van vleermuizen weet. Toen die vervolgens de vleermuis bereikte, was het arme dier dood.

Zonde. …

Lees Meer Lees Meer

Of het aan de klimaatverandering te danken is, weet ik niet zeker, feit is dat de koninginnepage oprukt naar het noorden en zelfs in Nederland een vaste bewoner is geworden. In de zuidoostelijke helft van ons land is ie niet eens zeldzaam meer. Ook niet algemeen trouwens, je moet waarschijnlijk heel wat kleine vossen en koolwitjes afvinken, voor je een koninginnepage tegenkomt, maar de pages worden ieder jaar overal in Limburg, Brabant, Zeeuws-Vlaanderen en Gelderland gezien. En ze rukken verder op, tot op de Waddeneilanden toe. Daar zal de noordwaartse expansie moeten stoppen, want in zee kunnen geen vlinders leven. Mocht de woestijnvorming ze uit Zuid-Spanje wegjagen en verschuift hun hele leefgebied noordwaarts, is de zee een ernstige belemmering. …

Lees Meer Lees Meer

Mijn vroegere buurman Herman Bink serveert in zijn tuin vogelvoer in onder meer een pindakaaspot, die hij met gaas buiten bereik van kraaien en kauwen houdt. Aan de buitenkant bungelt echter een voor vogels vrij toegankelijke vetbol. De vogels hebben volgens Herman alleen geen belangstelling voor die vetbol, maar er wordt wel van gegeten. Dan is de vetbol ’s morgens geslonken. Blijkbaar krijgt hij ‘s nachts eetlustig bezoek. …

Lees Meer Lees Meer

In de Hoekse Waard is een wandelroute uitgestippeld door akkerland. Deels voert de tocht door bloemrijke akkerranden. Bloemen zijn feestelijk en van incarnaatklavers raak ik altijd opgewonden. Toch bekruipt mij het gevoel in een tuin te zijn beland…

Incarnaatklavers zijn hier niet inheems. Ze komen uit zaadpakketten. In Zuid-Europa komen die robijnrode klavers wel in het wild voor. Dat kun je van de cosmea’s niet eens meer zeggen, dat zijn louter voor de tuin gekweekte bloemen. En zo zie ik meer tuinbloemen. Er zijn ook wilde bloemen ingezaaid, zoals diverse klaversoorten, klaprozen, korenbloemen, kamille, vogelwikke, en enkele uit de vergetelheid teruggehaalde gewassen als boekweit en luzerne. …

Lees Meer Lees Meer

Merels eten bessen en bessen hebben pitten. Veel van die pitten zijn giftig, maar merels krijgen er geen last van. Ze poepen pitten uit, voordat ze verteerd worden. Pitten die te groot zijn om door te slikken worden opgekokhalst en uitgespuugd. De zaden belanden tientallen of honderden meters verderop, en op vruchtbare bodem kunnen ze ontkiemen. Zo verbouwen merels hun eigen voedsel. Slimme strategie van zowel de merels als van de bessenstruiken. Die laten hun pitten meeliften en verspreiden zich zo sneller dan ze zelf kunnen. Een beetje voorbewerking in het maagdarmkanaal kan de kiemkracht van de pitten zelfs goed doen en het onderweg besmeurd raken met vogelpoep is een opsteker: gratis mest! …

Lees Meer Lees Meer

Jonge eendjes zijn altijd schattig, maar jonge kuifeendjes zijn zo schattig dat de melk er spontaan van zou toeschieten. Zwarte donsbolletjes zijn het. Ik zie ze niet vaak. Maar nu wel, in de Biesbosch.

Zeven jonge kuifeendjes zwemmen in een kleine plas, langs de weg uit Werkendam naar de Biesbosch. Wat riet en bosjes langs de oevers, een fuut en twee meerkoeten in de buurt. Niets kan de idylle verstoren. …

Lees Meer Lees Meer

Bij het noemen van Jacobskruiskruid krijgt menigeen een rood waas voor ogen. Paardenhouders hebben de plant met succes in het verdomhoekje gelobbied. Ten onrechte, want paarden krijgen alleen buikpijn van Jacobskruiskruid als hun baasjes het hun, onherkenbaar verstopt in hooi, langdurig opdringen. Zelf zouden paarden het nooit eten. Wel eten de zwartgeel gestreepte rupsen van de Jacobsvlinder ervan. En op het stuifmeel komt een heel leger van vlinders, bijen en zweefvliegen af. …

Lees Meer Lees Meer

Ilja Sanders uit Bakhuizen telt ieder jaar in Zuidwest-Friesland huiszwaluwnesten. Huiszwaluwen broeden in zelfgeboetseerde nesten die ze aan gevels hangen. Ze kleven een kommetje van modder en speeksel aan de muur. Ze willen graag een afdak of dakgoot boven hun nest. Soms nestelen ze ín bouwwerken, vogelkijkhutten bijvoorbeeld, maar meestal broeden ze tegen buitengevels. Boerenzwaluwen doen dat andersom: meestal broeden die ín gebouwen, soms ook erbuiten. …

Lees Meer Lees Meer

Mannetjesvaren, vrouwtjesvaren, vrouwenmantel, mannetjesereprijs, vrouwentong… In het plantenrijk is genderneutraliteit ver te zoeken. Hoewel je dat ook anders kunt zien. Genoemde planten zijn soorten, geen geslachten, laat staan genders. Gender is een Amerikaans woord voor geslacht in maatschappelijke zin. Ooit volgde ik een college vrouwenstudies. Later heette dat genderstudies, omdat er behalve vrouwen ook mannen bleken te bestaan. Het heet nog steeds genderstudies, nu omdat er géén vrouwen of mannen meer bestaan. …

Lees Meer Lees Meer

Wandelend door Nederlands hoogstgelegen bos, op de Waalse grens van Zuid-Limburg, zie ik wespenorchissen; brede wespenorchissen om precies te zijn. Ze staan langs het bospad, in de schaduw van de bomen. Het zijn niet de zeldzaamste orchideeën van ons land. Echt talrijk is in Nederland geen enkele orchidee trouwens, al kun je plaatselijk grote hoeveelheden aantreffen van bijvoorbeeld rietorchissen. Ook van de brede wespenorchissen zie ik er steeds meer; waar ik het bos uitloop staat de bosrand er helemaal vol mee. …

Lees Meer Lees Meer