Koos Dijksterhuis

Wij Nederlanders trekken ’s zomers massaal met een tent naar Frankrijk, omdat wij als oermens achter ons voedsel aanreisden en ons kamp vaak verplaatsten, ons ’s avonds rond het kampvuur schaarden en elkaar hielpen. Dat betoogde psycholoog Mark van Vugt laatst in deze krant. Drieënhalf miljoen Nederlanders zijn deze weken goed voor 44 miljoen overnachtingen op een camping.

Het reizen zit in ons bloed, de camping in onze genen. Dat komt volgens Van Vugt doordat we daar dichter bij de natuur zijn, net als onze voorouders. We steken een elektrisch vuurtje in de barbecue en kluiven onze geroosterde bout. We helpen elkaar met de tent en passen op elkaars kinderen. Er zou zelfs een gen zijn, dat verband houdt met avonturisme en reislust. …

Lees Meer Lees Meer

De dichte haag waarin ik gisteravond sabelsprinkhanen zag en waar een boktor en een schorpioenvlieg zich terugtrokken voor de nacht, gonst vanmorgen van het leven. Leeft van het gegons, zou ik ook kunnen zeggen. Het leeft van de bijen, zweefvliegen en ander geleedpotig gedierte. Een meeldauwlieveheersbeestje schuift langs over een twijg.

Waar geleefd wordt, vallen doden en de natuur is helemaal een slagveld. Vooral insecten gaan massaal dood. Maar weinig insecten worden ouder dan één zomer. Ze laten als het even kan een erfenis na van eitjes, larven of poppen. In de loop van de zomer verschijnen er steeds meer insecten, die vervolgens ten prooi vallen aan bijvoorbeeld spinnen. Soms lijkt de wereld volledig bedekt met spinnewebben. Voor een insect is er geen doorkomen aan. …

Lees Meer Lees Meer

Na een avond-ommetje loop ik in de schemer langs een dichte, hoge haag. Hoewel mijn middelbare oren nauwelijks krekels kunnen horen, valt mij een hoog en schril getjirp op. Het is het getjirp van sabelsprinkhanen. Grote groene sabelsprinkhanen tjirpen heel luid; zo luid, dat zelfs ik het hoor.

Ik blijf roerloos staan en probeer de schemer tussen de bladeren te doorgronden. Na enig turen word ik ineens een subtiele beweging gewaar: de vibrerende poten van een grote groene sabelsprinkhaan. Wat een enorm beest! Het getril valt samen met het geluid. Als de gigantische groene sabelsprinkhaan zwijgt, antwoordt er een andere, een halve meter lager. Ook die krijg ik in beeld. Hij klautert een klein stukje door de twijgen. …

Lees Meer Lees Meer

Wandelend door de Cantabrische bergen zien we onnoemelijk veel soorten bloemen bloeien. Aangezien we fikse afstanden afleggen en hoogtes overbruggen, slepen we geen flora’s mee en kunnen we niet eindeloos plantjes bestuderen. Foto’s maken dan maar en later thuis uitzoeken.

Behalve het uitgebreide assortiment orchideeën valt op hoeveel bloemen we zien, die we kennen als tuinversiering. Ridderspoor, monnikskap, kaasjeskruid, akelei, nieskruid en blauwe iris zijn een paar van de meest opvallende. En mooi dat ze zijn! Zo diepblauw als de akeleien en irissen hier zijn, zijn ze nergens. Dat geldt trouwens ook voor zandblauwtjes, dwergblauwtjes, vleugeltjesbloemen en diverse gentianen. Een blauw waarbij de helderste hemel flets afsteekt. Als je je op Amerikaanse wijze blue voelt en naar blues luistert, betekent dat iets treurigs, maar mij maakt al dat blauw juist blij. Ook blauwe vlinders, ijsvogels, azuren zeeën en onbewolkte uitspansels maken me blij. Blauw is mijn lievelingskleur, al betekent dat niet dat ik graag een blauwtje loop. …

Lees Meer Lees Meer

Naast de uitkijkbult bij Papenhoven, een Limburgs dorpje aan de Maas, ligt een waterplas. Er drijven grindzuigers op. Op de wal zijn installaties en containers, provisorische zandwegen en hekken met borden die waarschuwen voor “gevaar!” Het lijkt een bouwput en dat is het ook. Maar dan wel een tijdelijke bouwput, die zoveel oplevert aan grind, dat er een herinrichting van het Maasdal van betaald kan worden. De rechteroever van de Grensmaas, de Nederlandse zijde dus, is op de schop gegaan. …

Lees Meer Lees Meer

Twee breedgebouwde libellen die nogal in het oog lopen, zijn oeverlibel en platbuik. Ze lijken op elkaar, maar de platbuik is nog breder dan de oeverlibel. Oeverlibellen en platbuiken zijn allebei blauw, althans de uitgekleurde mannetjes; jongemannen zijn geelbruin en vrouwtjes geel.

Het blauw van een platbuik of oeverlibel is grijsblauw en het lijkt wel berijpt met een flinterdun laagje dauw. Oeverlibellen vliegen in de buurt van water rond en gaan vaak even op een kaal stukje grond zitten. Daar laten ze zich redelijk benaderen, zodat ze goed te bekijken zijn, al is een verrekijker of telelens daarbij handig. …

Lees Meer Lees Meer

Dinsdag schreef ik over ‘s lands eerste broedgeval van steppenkiekendieven, waarvan de ontdekkers de locatie geheimhouden. Heeft de jarenlang volgehouden nestbescherming van kiekendievennesten door de Werkgroep Grauwe Kiekendief daarmee een mijlpaal bereikt, ook het maandenlang geheimhouden van het mirakel is bewonderenswaardig! In Nederland lijkt iedere vogel immers geïnventariseerd, geturfd, geteld en gemonitord te worden door verrekijkende natuurtalenten? …

Lees Meer Lees Meer

Afgelopen zaterdag stond het in deze krant: een nieuwe broedvogelsoort in Nederland en omstreken, een nieuwe roofvogelsoort zelfs, en wel één van de meest elegante luchtacrobaten ter wereld: de steppenkiekendief!

In de Groninger graanrepubliek, waar de Werkgroep Grauwe Kiekendief sinds 25 jaar de al even elegante grauwe kiekendieven als broedvogel weet te redden, is nu het eerste broedgeval van de steppenkiekendief een feit. Een succesvol broedgeval: er vlogen vier jongen uit, er zwieren intussen zes steppenkiekendieven over de Groninger velden. …

Lees Meer Lees Meer

Toen ik jaren geleden geelzucht had, kreeg ik verschrikkelijke jeuk. Alles jeukte, ook mijn tandvlees en mijn oogwit. Ik moest me bedwingen me niet helemaal stuk te krabben. Tegen geelzucht is weinig te doen behalve uitzieken. Mijn moeder onderwierp mij aan een onwaarschijnlijk streng vetvrij dieet en ik dronk geen druppel alcohol. Dat laatste maakte het gebruik van homeopathische drankjes onmogelijk, want die bestaan uit alcohol. Daarin zit niets, maar op het etiket staan fictieve ingrediënten, zoals bijvoorbeeld meekrap. …

Lees Meer Lees Meer

Als ontbijt serveer ik mijn kinderen onder meer fruit. De laatste weken zitten daar aalbessen en zwarte bessen bij uit eigen tuin. In mijn tuin komt geen vergif en daardoor zijn er veel vlinders, bijen en andere insecten.

“Ieuw!” roept zoon, “er zit een beest op mijn fruit!”
“Oh ja?” antwoord ik luchtig, “laat eens zien!”

In mijn kindertijd kwamen de biologische winkeltjes op, waar je stoffige muesli, wormstekige appels en kringlooppapier kon kopen van baardige types die je er een gratis cursus onthaasting bijgaven. Iedere transactie duurde eindeloos. Maar wie zichzelf niet net als de uitstervende roofvogels wilde vergiftigen met DDT en in Vietnam uitgeprobeerde ontbladeringsmiddelen, kocht daar zijn voedsel. …

Lees Meer Lees Meer