Koos Dijksterhuis

Het Jacobskruiskruid in mijn tuin groeit razendsnel, nadat het eerst een tijdje traag uit zijn winterse rozetten omhoog kroop. Tot nu toe diende zich één sint-jacobsvlinder aan, zo’n zwart met rode schoonheid die nachtvlinder wordt genoemd, hoewel ie overdag actief is. Nu neemt de vlinder in mijn tuin dat actieve niet zo serieus. Die zit wat te suffen op een plant, waarbij hij niet louter jacobskruiskruid als hangplek kiest. Van een arbeidsethos heeft de vlinder beslist geen last. Sint Jacob is dan ook eerder een katholieke dan calvinistische held. Protestanten noemen hun heiligen geen sint. Het is geen wonder dat de vlinder lui lijkt; hij heeft simpelweg niets te doen. …

Lees Meer Lees Meer

Wat doet een basterdwederikpeulmot nou in de keuken? Ik schuif een vel papier onder het minuscule vlindertje en laat hem of haar door het raam naar buiten. Of ie het redt? Alleen als ie een wederik vindt. Ik had een grote wederik in de tuin maar die is door slakken opgegeten. Een paar huizen verder echter onderhoudt een bloemrijke buurman een plantenbak met onder meer grote wederiken. En de kleinere basterdwederik groeit in mijn tuin en in openbare perkjes. Want hoe rigoureus die ook door de plantsoenmensen worden ontgroend, basterdwederik vergaat niet. …

Lees Meer Lees Meer

Met een Trouwlezer die ik ken van lezersreizen naar Spitsbergen ga ik op vogelexcursie. We doen in een waterrijk gebied een verrassende waarneming. We kijken naar eenden en futen, horen roerdompen, waterrallen en een wielewaal. In de verte steekt een witte hals uit de vegetatie. Een zwanenhals.

De zwaan trekt zijn kop in maar door de kijker duidelijk te zien dat die snavel geen knobbel heeft en niet oranjerood is maar geel met zwart. Wilde zwaan! Weldra zien we een tweede. …

Lees Meer Lees Meer

“Boven mijn hoofd zingen vijf veldleeuweriken. Domweg gelukkig val ik tussen het duinriet in slaap.” Zo eindigt Martin Melchers zijn boek Geluksvogel, een kleine biografie van de Amsterdamse natuur (KNNV €22,50).

Melchers (76) was stadsecoloog. Het werd zijn baan, maar de Amsterdamse natuur verkennen was al lang zijn lievelingsbezigheid. Hij spijbelde van de Mulo om vogelnesten te zoeken, karpers te vissen en achter eenden en hazen aan te zitten. Je zou kunnen zeggen dat Melchers als stadsecoloog is geboren. …

Lees Meer Lees Meer

Met een spanwijdte van nog geen centimeter zou je hem zomaar over het hoofd zien. Spansmalte zou een beter woord zijn. Op een opgeblazen foto is te zien dat zo’n onooglijk beestje toch ooglijk is. Het zwarte kleed met witte banden en pootjes, het oranjebruine koppie, de antennes en de franje aan de vleugelranden maken er een fraaie, heuse vlinder van.

Het is een zogenoemde microvlinder, een mini-nachtvlinder. Daarvan zijn er veel. Er zijn meer micro- dan macronachtvlinders. En er zijn meer macronachtvlinders dan dagvlinders. Toch denkt u bij ‘vlinder’ waarschijnlijk eerder aan een dag- dan aan een nachtvlinder, laat staan een micro. …

Lees Meer Lees Meer

Laatst schreef ik hier over een opgewonden kemphaan die twee visdiefjes opjoeg. De diefjes leken op een nest te zitten, een hoopje vergeelde pitrusstengels dat als een eilandje in een vochtig grasland lag.

Ik kon niet zien of er eieren waren en het leek me sterk dat visdieven zich van hun nest laten jagen. Ik vroeg het moerasvogelkenner Jan van der Winden, die vertelde dat verstoorde diefjes boven het nest blijven hangen. Bovendien broeden ze in kolonies, en deze waren alleen. …

Lees Meer Lees Meer

Het determineren van muurwespen is onbegonnen werk, waar ik nochtans aan begonnen ben, nadat ik bijgaand exemplaar had gekiekt. Er zijn in Nederland twaalf soorten. Vijf zeldzame vallen af. Dat is een gemakzuchtig kenmerk, maar ik ga ervanuit dat de eerste de beste in mijn tuin zittende muurwesp niet ook nog eens een zeldzame is. Ik vind een algemene al bijzonder.

Ik zou tabellen kunnen uitpluizen met moeilijke woorden die ik moet opzoeken, waarna ik de kronkels van adertjes in vleugels en de breedte van gele dwarsstrepen opmeet. Of de dwarslijst op tergiet 1 een lengtedeukje heeft is een essentieel kenmerk. Hetzelfde geldt voor het aantal segmenten in de toch al pietepeuterige antennes: twaalf of dertien? Ook een duidelijk vooraangezicht is nodig, want de zeven kijken verschillend uit hun doppen. Een close-upfoto van de wespensnuit heb ik alleen niet. Ik was al blij dat ik dat beest überhaupt redelijk in beeld kreeg. …

Lees Meer Lees Meer

Een bevriende Trouwlezer en ik wandelen door een groot, afgelegen natuurgebied. Het is een weekdag en de digitale weervoorspellers geven een regenkans van 93 procent. Dat houdt automobilisten, fietsers en wandelaars niet thuis. Wat is natuur toch populair. Het weer valt trouwens reuze mee, van de voorspelde 93 procent valt er hooguit 1.

Langs het weggetje buigt iemand zich over een sloot. Hij richt zijn driepotige camera op het riet. Wat zou daar zitten? Het is helder water, met weelderige begroeiing: lentegroene waterplanten met wat grijze plukken riet van vorig jaar. De camera loert schuin naar beneden. We naderen voorzichtig maar zien niets dan water en waterplanten. …

Lees Meer Lees Meer

De provincie Friesland wil in de Workumerwaard weidevogels beschermen door bunzingen en hermelijnen te doden, en nesten van (beschermde) buizerds en kiekendieven te vernielen. Meeuwen en egels staan niet op de dodenlijst. Vossen, ratten en kraaien worden al gedood, maar dat helpt niet.

Bruine kiekendieven lusten wel kuikens, maar kiekendieven de schuld geven van het uitsterven van weidevogels is onzinnig. Weidevogels verdwijnen ook zonder kiekendieven, vossen of andere beklaagden. De wetenschappelijke consensus luidt: het boerenland is grotendeels onleefbaar geworden voor weidevogels. Ontwateren, mest-injecteren, vroeg en vaak maaien, een dichte grasmat zonder kruiden en insecten – welke grutto kan daar nog leven? …

Lees Meer Lees Meer

Het is een mooi glanzend kevertje, dat op de onafzienbare bietenvelden van Noord-Groningen meedogenloos doodgespoten wordt: het tweekleurige zuringhaantje. Dat kan net als het groene zuringhaantje massaal voorkomen. Beide kevertjes en vooral hun larven zijn gek op zuring en verwante planten. Je zou ridderzuring en melde, twee van de lastigste akkeronkruiden, met zuringhaantjes, zuringsnuitkevers en zuringwantsen kunnen bestrijden, maar die aanpak gaat niet samen met het spuiten van vergif. …

Lees Meer Lees Meer