Koos Dijksterhuis

In natuurgebieden liggen paden. De laatste jaren worden sommige paden verhard met betonnen platen. Ook verschijnen er nieuwe paden van beton. Het zijn fietspaden en ze zijn een slagveld.

Dat natuurbeheerders hun geld aan beton besteden, is het gevolg van de verwarring tussen natuurbescherming en recreatie. Ooit werd natuur beschermd tegen menselijke exploitatie, nu wordt de natuur opengesteld, om er zoveel mogelijk mensen in te lokken. Dat kwetsbare plant- en diersoorten daarvan de klos zijn, geeft niks, want fietsers en wandelaars komen ook zonder kwetsbare soorten wel tot rust in het groen. Zij hebben toch nog nooit van sierlijke vetmuur gehoord, laat staan dat ze weten dat ze die vertrappen. Fietsers en wandelaars willen grote dieren zien en worden op hun wenken bediend met uitgezette koeien en paarden. Op de weinige plekken waar geen recreanten struinen, vertrappen die de sierlijke vetmuur wel. …

Lees Meer Lees Meer

Met een vriend wandel ik over het strand en door de duinen bij IJmuiden. Het doel is de pier, die ooit drie kilometer in zee stak, tegenwoordig nog twee. De pier is niet gekrompen, maar er is een kilometer Noordzee ingepolderd.

Eind september is de vogeltrek bezig en langs de kust vliegen veel vogels naar het zuiden. Boven zee zijn dan bijzondere zeevogels te betrappen en daarvoor leent de pier zich uitstekend. Op de punt staan we een eind de zee in. Normaliter moet je in de herfst oppassen voor de over je heen spattende golven, maar nu is het heerlijk nazomerweer. De kans op bijzondere zeevogels is het grootst bij een stevige noordwester. Maar we kunnen niet alles hebben. We zien groepjes grote sterns, meeuwen, wat eidereenden en een rotgans, maar geen bijzonderheden uit verre toendra’s of rotskusten. …

Lees Meer Lees Meer

Als ik in de tuin zit, dramt er een venijnig zoemend insect om me heen. Hij is zwart met geel gestreept en in de nazomer zijn zwart met geel gestreepte drammers meestal wespen. Maar deze dramt niet verkennend als een wesp, hij hangt even stil en schiet dan een eindje weg. Een zweefvlieg dus. …

Lees Meer Lees Meer

Vol verbazing staar ik naar de klimop boven mij. De klimplant gonst van het leven. Ik zou hem willen snoeien, maar nu kan dat niet vanwege de bloemen waar allerlei insecten op zitten te lebberen. Zoveel bloeit er niet meer en de gele klimop-bloempjes zijn voor hen een uitkomst. Maar straks zijn er bessen en dan zitten er weer mussen, merels, lijsters en duiven in te snoepen. Zo kom ik nooit aan snoeien toe. De klimop overgroeit het muurtje tussen ons en de buren en wordt topzwaar. …

Lees Meer Lees Meer

Soms duikt een exotische schelpdiersoort in Nederland op. Amerikaanse zwaardscheden, Amerikaanse boormossels en muiltjes zijn uit Amerika meegevoerd in koelwater van schepen. Japanse stekelhorens rukken vanuit het zuiden op. Schaalhorens en tolhorens koloniseren vanuit buitenlandse rotskusten de deltadijken in Zeeland. Portugese oesters zijn uitgezet door oesterkwekers. Oesterboorders liftten mee met die lekkernij.

Het zijn allemaal introducties van de afgelopen eeuw. Maar ook eeuwen geleden werden exoten per schip aangevoerd. …

Lees Meer Lees Meer

’s Morgens zit er een insect op de tuinstoel. Zo’n insect heb ik nog nooit op het terras aangetroffen. Toch komt het me bekend voor. Ik graaf in mijn geheugen en diep het antwoord op: schaatsenrijder. Wat doet een schaatsenrijder op mijn tuinstoel?

Schaatsenrijders zijn waterinsecten. Ze trekken sprintjes over het water als schaatsers op het ijs. Ze hebben zes voetzolen van piepkleine, ragfijne donsjes. Die donsjes zijn een beetje vettig en er blijft lucht tussen zitten, waardoor ze niet kunnen zinken. Als hovercraftjes staan de schaatsers op hun luchtkussentjes die het wateroppervlak een beetje indrukken. Zetten ze zich af, dan schieten schaatsenrijders razendsnel weg. …

Lees Meer Lees Meer

Op de waarschijnlijk laatste tropische dag van het jaar steekt er een bries op. Prompt hoor ik af en toe een plof. De appels vallen uit de boom. Ze vallen tussen de ondergroei op de grond, op het tuinpad en op de vlonder. De boom zit voller met appels dan vorig jaar. Vorig jaar zat ie voller dan het jaar ervoor en twee jaar hingen er meer appels aan dan ooit daarvoor. Zoals september ieder jaar zijn temperatuurrecord verbreekt, verbreekt mijn appelboom ieder jaar zijn oogst. …

Lees Meer Lees Meer

Er was de afgelopen tijd ophef over het tuig van de richel, zoals premier Rutte de lefgozers noemde die in Zaandam het winkelcentrum terroriseerden. Ik dacht aan de zeehonden die met hun honderden liggen te luieren op zandplaat de Richel bij Vlieland. Ze zwaaien met hun onbeholpen vinnen naar passagiers op de veerboot die vlak langs de zandplaat vaart.

Die zandplaat blijft bij vloed boven water. Daarom liggen die zeehonden er. Die krijgen witte donsjongen en die kunnen niet zwemmen. Hun bontvacht zou doorweekt worden, ze zouden zinken of onderkoeld raken. …

Lees Meer Lees Meer

Tien jaar geleden werd ie voor het eerst gevonden in Europa, en sinds een jaar zou je hem algemeen kunnen noemen. In ieder geval trof Mathijs Deen er een op de wand van zijn slaapkamer aan.

De nachtvlinder lijkt op een gerande spanner, maar heeft een strakkere rouwrand. Bovendien steekt zijn of in dit geval haar kont uit. Dat vrouwelijke achterwerk is puntig, opdat de vlinder haar eitjes ermee kan afzetten. Dat doet ze aan de onderkant van een buxusblaadje. Ze kan er een heel pakketje achterlaten. …

Lees Meer Lees Meer

Hoog tegen de blauwe hemel schieten kleine vogels heen en weer. Het zijn zwaluwen en ze zijn op jacht. Ze zijn ook op trek, of gaan binnenkort. Het zijn huis- en boerenzwaluwen. Huiszwaluwen zijn van onder wit en van boven pikzwart met een witte stuit. Boerenzwaluwen zijn van onder gebroken wit en van boven donkerblauw, missen die witte stuit en hebben een langere,  diepgevorkte staart. Huiszwaluwen zijn bovendien wat kleiner en gedrongener dan boerenzwaluwen. De laatste vliegen doorgaans sneller dan huiszwaluwen, en ook lager, zeker als ze op trek zijn. Maar nu zwermen beide soorten door elkaar heen op jacht naar vliegende mieren en andere insecten. …

Lees Meer Lees Meer