Natuurdagboek 2016
Sprookjesvogels in het land

Sprookjesvogels in het land

pestvogel
Pestvogel. Foto Koos Dijksterhuis

Overal in Nederland duiken pestvogels op. Pestvogels zijn één van de kleurrijkste vogels van Europa. Ze broeden in de naaldbossen van Noord-Zweden, Noord-Finland en Noord-Rusland. In de winter zakken af naar het zuiden, op zoek naar bessen. Dan belanden ze in Zuid-Zweden en Denemarken. Ik zag de sprookjesachtige vogels eens boven het graf van Hans Christian Andersen. Ze neurieden er hun rinkelende liedje. Sommige vliegen door naar Nederland en nu zijn dat er meer dan anders.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Appelboom, hangplek voor merels

Appelboom, hangplek voor merels

merels bij appels
Foto Koos Dijksterhuis

De appels in mijn boom zijn rijp en geel. Dat is te merken. De merels zijn dagenlang aan het appels eten. Met hun vijven tegelijk hangen ze rond in de kruin. Een man, een vrouw en drie volgroeide jongen; een compleet merelgezin laaft zich aan mijn appels. Ze zijn dan ook heerlijk. Er blijven er genoeg over voor onze eigen consumptie. Sterker: ondanks de merelhonger krijgen we ze nauwelijks op.

De merelneiging om nu eens hier, dan weer daar een hap uit een gave appel te pikken, is in strijd met mijn ingebakken besef van efficiëntie. Het oude moet eerst op. Ik spreek ook geen drie pakken hagelslag tegelijk aan.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
De apenrotsmoraal van koning David

De apenrotsmoraal van koning David

berberaap
Aap op rots Foto Koos Dijksterhuis

In Trouw zei premier Rutte gisteren dat hij de “waarden uit de Bijbel als het fundament van de samenleving” ziet. Daarmee moet hij oppassen. Als ik de alfaman op de apenrots was, zou ik ook verlangen naar liefdevollere waarden dan ellebogenwerk en competitie. Nou kennen apen op hun rots ook morele waarden, maar die hebben ze nooit op schrift vastgelegd. Ze hebben ook geen apenbijbel nodig; moraal bestaat langer dan de mens. Moraal is niet gebaseerd op religie en hopelijk al helemaal niet op de Bijbel! Neem nou 2 Samuel 11.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Spikkelspreeuwen op de wingerd

Spikkelspreeuwen op de wingerd

spreeuwen
Spreeuwen. Foto Koos Dijksterhuis

Er zijn veel spreeuwen in het land. Er is afgelopen lente een generatie bijgekomen en uit Noordoost-Europa vallen spreeuwen ons land binnen. Een deel van onze broedvogels schuift door naar vooral Engeland, maar zolang hier nog fruit en insecten zijn, maken ze geen haast.

Vanuit een stadse bovenwoning waar ik vaak verblijf zag ik een groepje van een stuk of vijftien spreeuwen aan komen vliegen. Ik heb uit deze woning nog maar een paar keer eerder spreeuwen gezien, en alleen op enige afstand. Ik was dus verrast. De vogels streken neer in de boom van de onderburen. Even bleven ze daar, misschien om te inspecteren of de kust veilig was. Waren er katten, honden of sperwers? Blijkbaar niet, want na een seconde of twintig stortten ze zich als één organisme op de enkele meters lager gelegen pergola.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Zoute kool aan zee

Zoute kool aan zee

zeekool
Zeekool. Foto Koos Dijksterhuis

Op de Afsluitdijk groeien planten met blauwgroen, koolachtig blad. Hun geurige, witte bloemtrossen zijn uitgebloeid maar hun blad is duidelijk te zien. De meeste groeien aan de zeekant, tussen de stenen, en zijn van de weg af dus niet zichtbaar. Maar andere hebben wortel geschoten op het gras aan de wegzijde.

Het zijn de bladeren van zeekool. Zeekool is, zoals zoveel wilde planten, prima te eten. Maar het blad is niet lekker, zeker niet als de plant gebloeid heeft. De bladstelen echter smaken prima, al dan niet gestoomd, geroerbakt of kort gekookt. Geen zout nodig, de plant is al zout. Ook rauw smaakt zeekool best. Handig voor schipbreukelingen die zich, lijdend aan scheurbuik, met hun laatste krachten de dijk op slepen. Want zeekool zit vol vitamine C.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Hippie onder de hommels

Hippie onder de hommels

Akkerhomme
Akkerhommel op monnikskap. Foto Koos Dijksterhuis

Een hommel zoemt door de tuin. Hij stevent af op de monnikskappen en hangt daar een tijdje rond. Het is een akkerhommel. Akkerhommels zijn één van de weinige hommelsoorten die nog algemeen in Nederland voorkomen. Met hun deels oranje lijf lijken ze op sommige andere soorten, maar die zijn uitgestorven of zeldzaam geworden, sinds we de bloemen uit ons ooit bloemrijke land hebben weggemest. Aard-, tuin-, boom- en akkerhommels hebben een brede bloemensmaak, en ze weten nectar uit bloemen van uiteenlopende vorm en omvang te vissen. Desnoods bijten ze een gaatje achterin de bloem, om erbij te kunnen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Vossen en wolven zijn onze rivalen

Vossen en wolven zijn onze rivalen

vos
Vos. Foto Meint Mulder

Jagen is één van de vele liefhebberijen van mensen in de natuur. Jagers struinen overal doorheen en verstoren de rust met honden en geknal. De natuur redt zich uitstekend zonder zulke hobby’s. Daar denken jagers zelf anders over. In de zaterdagkrant geeft Pauline de Bok een nobel en romantisch beeld van de jacht.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Rood met dertien stippen

Rood met dertien stippen

Dertienstippelig lieveheersbeestje
Dertienstippelig lieveheersbeestje. Foto Jeanette Essink

Een minder algemeen maar ook weer niet heel zeldzaam lieveheersbeestje is het dertienstippelige lieveheersbeestje. Lieveheersbeestjes zijn er in soorten. Er is een tweestippelig lieveheersbeestje, en verder een vijf-, zeven-, elf-, dertien-, veertien-, zestien-, negentien- en vierentwintigstippelig lieveheersbeestje. Baas boven baas. Dan bestaan er ook nog viervlek-, tienvlek- en veertienvleklieveheersbeestjes. De stippeligen zijn rood, geel of beige met zwarte stippen, de vlekkigen zijn zwart met gele, witte of beige vlekjes. Voorts zijn er nog het ongevlekte lieveheersbeestje, een behaard lieveheersbeestje, een citroenlieveheersbeestje en nog een heleboel lieveheersbeestjes.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Hoornaars bereiden nieuwe generatie voor

Hoornaars bereiden nieuwe generatie voor

Parende hoornaars
Parende hoornaars. Foto Werry Jonker

In oktober raken de wespen aan het eind van hun Latijn. Dat geldt voor gewone wespen en voor hoornaars, die reuzenwespen die afgelopen zomer voor veel komkommernieuws zorgden. Hoornaars bezorgen ons geen last, tenzij we hun nest verstoren. Dan ontsteken ze in razernij.

De meeste hoornaarwerksters zijn al dood of ze dolen rond. Tijdens nachtvorst leggen de laatste het loodje. De koninginnen gaan ook dood of zijn gepensioneerd als broedmachine. Jonge koninginnen, kroonprinsessen zou je ze kunnen noemen, en mannetjes vliegen nog wel rond en denken maar aan één ding: u weet wel.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Trekvogels verbouwen zelf hun proviand

Trekvogels verbouwen zelf hun proviand

zwartkopje
Zwartkopje. Foto Jeanette Essink

Op trek naar het zuidwesten strijken lijsters en hun verwanten na een nacht stevig doorwieken graag neer in bessenstruiken en -bomen. Zij vinden vogelkers, meidoorn, lijsterbes, duindoorn en kardinaalsmuts geschikt voor een dagje pauze. Het kan daar leven van de merels, zanglijsters, koperwieken en kramsvogels, maar ook van spreeuwen, roodborstjes, roodstaarten en zwartkopjes. Veel vogels volgen op trek de kust en juist langs de kust groeien veel van de genoemde bessenstruiken. Het mooie is dat de smullende vogels de pitjes uitpoepen en daarmee zorgen voor de verspreiding van bessenstruiken langs hun vliegroute. Ze verbouwen zelf hun proviand.

Lees Meer Lees Meer

DELEN