Koos Dijksterhuis

Vlakbij het drieprovinciënenpunt Noord-Brabant, Limburg en België merk je meteen dat je een stuk zuidelijker bent dan Groningen. Zo’ n 250 kilometer. De zon is warm, de vinken slaan erop los. Zo heet de zang van de vink: slag. Het vinkenlied is luid, jodelt van hoog naar laag en eindigt in een korte zwieper terug omhoog. Die zwieper is de slag. Zijn vinken van slag, dan zingen ze niet. In Groningen beginnen de vinken halfslachtig te oefenen, alsof ze hun stembanden moeten olien. Maar in Brabant zijn ze niet van slag en zingen ze als getrainde solisten. …

Lees Meer Lees Meer

In de deuropening sta ik, van ons vakantiehuisje in Noord-Brabant. Ik hoor een luid zoemen. Het duurt even voor het tot me doordringt wat dat betekent. Een hommel! Hij snort rond de violen in een pot op het terras. Voor een insect dat een half jaar zonder verse maaltijd achter de rug heeft, is hij nogal levendig. Of die violen veel te bieden hebben? Ach, allicht een beetje nectar om zijn snelle vleugels aan de gang te houden. …

Lees Meer Lees Meer

Afgelopen winter (de winter is toch bijna afgelopen?) kreeg ik vrij veel berichten van lezers over grote witte reigers. Dat zijn grote zilverreigers. Ondanks hun tropische imago zijn grote zilverreigers vorstbestendig. Ze kwamen 35 jaar geleden uit het zuiden of oosten aangevlogen en broeden sindsdien in de Oostvaardersplassen. Vandaaruit koloniseerden ze andere gebieden, zoals het Lauwersmeer. Vorig jaar zomer zag ik ze voor het eerst op Schiermonnikoog, bij de Westerplas. Twee waren er. Afgelopen januari zag ik ze er weer, vermoedelijk dezelfde twee, al weet je zoiets pas zeker als je ze individueel kunt herkennen en dat kon ik niet. Voor mij lijken al die grote zilverreigers op elkaar. Voor herkenning zouden kleurringen nodig zijn. Ik denk trouwens ook niet dat ze mij na een half jaar nog herkenden. …

Lees Meer Lees Meer

Hoewel de lente voor de deur staat, is maart de maand bij uitstek om vogels te voeren. Het vriest en sneeuwt misschien niet, en de dagen duren merkbaar langer, maar qua zaden, bessen en insecten is de spoeling dunner dan ooit. Juist nu kan een handjevol voer vogels net even de puf geven om te ontsnappen aan de kat van de buren die met zwiepende staart op de loer ligt. …

Lees Meer Lees Meer

In Zweden is de naam kaffergierzwaluw veranderd in het Zweedse equivalent van witstuitgierzwaluw. In het Nederlands zal dat ook vast eens gebeuren. Niet dat die Afrikaanse vogel in Zweden of Nederland voorkomt, maar dat staat het correcte taalgebruik niet in de weg. Het jammere van correct taalgebruik is dat het gauw een saai compromis wordt, waar niemand zich een buil aan valt. …

Lees Meer Lees Meer

In maart komen hommels en bijen tot leven. Grijze zandbijen zijn er al een paar weken. Huib Koel van de website wildebijen.nl meldt dat de eerste grijze zandbij dit jaar op 13 februari werd gezien bij De Krim in Overijssel. Dat was twaalf dagen eerder dan vorig jaar.

Ik zag in een bos in Flevoland eens een heleboel grijze zandbijen uit holletjes in een zandpad kruipen. Ze sloten hun holletjes af met zand, vlogen naar bloeiende wilgen verderop en keerden terug met achterpoten, geel van het stuifmeel. Daar openden en betraden ze hun holletjes, om stuifmeel en nectar uit te laden bij hun larven. De larven verpoppen tot bijen die ‘s winters ondergronds blijven, om in maart op te duiken. …

Lees Meer Lees Meer

Onze konijnen en cavia’s waren soms de helden in het natuurdagboek. We noemden ze de Daltons, omdat ze met hun vieren waren. Twee konijnen, twee cavia’s. De konijnen werden anderhalf jaar geleden onthoofd door een steenmarter, de ene cavia ging een half jaar geleden dood. De andere was voor caviase begrippen bejaard: zeven. Hij scharrelde zijn kostje bijelkaar op het grasveld, een leefwereld van vier bij zeven meter, met gras, paardebloemen, klavers. Ik hoefde nooit gras te maaien. Ook klokhuizen, paprikaharten, witlofblaadjes, wortels, komkommer, druiven, tomaten en perzikpitten vonden gretig aftrek. …

Lees Meer Lees Meer

Dertig duizend jonge veldleeuweriken worden er elk jaar in de provincies Groningen en Drenthe doodgemaaid. Dat concluderen de Werkgroep Grauwe Kiekendief en Vogelbescherming Nederland na jarenlang inventariseren van deze vogels. Groningen en Drenthe zijn ‘s lands leeuwerikenrijkste provincies, omdat daar veel akkerland is. Maar dat akkerland verandert in grasland. Zelfs in het Oldambt en de Veenkoloniën, de graanstreken van Oost-Groningen, maakt de tarwe plaats voor egaal groen raaigras. Van 1980 tot 2013 nam het aandeel grasland er toe van 12 naar 22 procent. …

Lees Meer Lees Meer

Als ik langs een kanaal loop waar langs de oever een laagje ijs ligt, zie ik een huiskat bezig met zijn net gegrepen prooi. Een meerkoet blaast zijn laatste adem uit. De kat likt er nog even aan, maar de meerkoet beweegt niet meer, dus de lol is eraf. De kat likkebaardt nog lang na.

Meerkoeten zijn rallen, en rallen zijn schuw. Al leven meerkoeten overal in de nabijheid van mensen, probeer maar eens een koet op het land van voren aan te kijken. Hij zal direct wegrennen en water proberen te bereiken. …

Lees Meer Lees Meer

Fietsend langs een rijksweg met twee drukke rijstroken vielen mij ’s morgens vroeg de grasveldjes aan weerszijden van het asfalt op. Het waren allebei bemeste, kortgehouden grasveldjes met berijpte grassprieten. Het verschil was nochtans groot. Het ene veldje was helemaal vergeven van de molshopen, het andere veldje had er niet één. Zou het ene veldje mollen meer te bieden hebben dan het andere? Ik kan het me niet indenken. Het lijkt me dat de rijksweg de mollen tegenhoudt. …

Lees Meer Lees Meer