Natuurdagboek 2014
Tip: oranjetipjes

Tip: oranjetipjes

Oranjetipje. Foto Dhr. Gerben
Oranjetipje. Foto Dhr. Gerben

Als de zon schijnt en het niet hard waait, fladderen er boven de pinksterbloemen in mijn tuin vaak oranjetipjes. Als ik dan buiten zit, en de avondzon schijnt dwars door de lila bloemen en de wit-oranje vleugels, dan ben ik heel tevreden.

Prachtig vind ik ze, ze zijn mijn lievelingsvlinders. Ze zijn één van de minder algemene van de algemene vlinders. Je ziet ze niet steeds, een oranjetipje blijft bijzonder, maar je ziet ze vaak genoeg om ze niet te vergeten. Daarbij is dat oranje een vrij zeldzame kleur in de natuur. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Ei, ei

Ei, ei

Foto Koos Dijksterhuis
Foto Koos Dijksterhuis

In de vastentijd hebben christenen ooit gevast. Katholieken hielden dat gebruik langer in ere dan de altijd wat losbandige protestanten, maar ik heb nooit iemand gekend die zich in de zeven weken voor Pasen veel ontzegde. Vasten is ook een groot woord voor het verbod op eieren eten. Toen gelovigen zich nog aan die regel hielden, konden zij zich met Pasen te buiten gaan aan de in de tussentijd opgespaarde overvloed van eieren. Misschien dacht men ook dat eieren het libido of de vruchtbaarheid stimuleerden, mensen leggen soms de gekste verbanden. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Trekvogels met zenders verklappen locaties

Trekvogels met zenders verklappen locaties

Gezenderde grauwe kiekendief wordt vrijgelaten. Foto Koos Dijksterhuis
Gezenderde grauwe kiekendief wordt vrijgelaten. Foto Koos Dijksterhuis

Ooit was ik erbij toen akkervogelonderzoeker Ben Koks de eerste grauwe kiekendieven met een satellietzender uitrustte. De vogels droegen hun zender mee naar Afrika. De een vloog via Gibraltar, de ander over Italië. De een overwinterde in Mali, de ander in Niger. Dit alles bleek uit de via satellieten doorgeseinde locaties. Sindsdien zijn er veel meer kiekendieven gezenderd. Ze kunnen elk moment arriveren voor een nieuw broedseizoen. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Onbemest gras met lila waas

Onbemest gras met lila waas

Pinksterbloem. Foto Koos Dijksterhuis
Pinksterbloem. Foto Koos Dijksterhuis

Pinksterbloemen zijn zo mooi. Jammer dat de weilanden er niet meer lila van kleuren, zoals in de tijd voor kunst- en drijfmest. Terwijl ze makkelijk zat zijn. Langs sloten en in bermen bloeien ze nog wel massaal. Een lila sluier, in het tegenlicht van een avondzonnetje…

Ik weet iemand te wonen die graag tuiniert. Iemand die wars is van grindtegels en boeddhabeelden en tuinlampjes en andere kitsch, maar die wel tuiniert volgens het motto: nooit strak genoeg. Vorige week zag ik hem zijn gazon bemesten. De ene hand witte korrels na de andere zwiepte erover. Langs het gazon, onder de haag, maken hondsdraf, kleefkruid en andere onkruiden handig gebruik van het strooigoed. Dat hoort niet, en dus moet meneer de tuinier er met een angstaanjagend apparaat round-up op spuiten. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Water, schapen, grutto’s, gras

Water, schapen, grutto’s, gras

Schapen in de Eempolder. Foto Koos Dijksterhuis
Schapen in de Eempolder. Foto Koos Dijksterhuis

Het veelbeloofde lenteweer lokt mij naar de Eempolders, waar hier en daar weilanden liggen die aan de vaart der intensiveringen zijn ontsnapt. Bij Eemnes bijvoorbeeld bewaakt Natuurmonumenten een oogstrelend weidevogelreservaat. Op een dijkje met knoestige schapen en wollige lammetjes kun je erlangs lopen en het gebied mooi overzien. Gras, pinksterbloemen, water, dotters. Veel water is er. Het glinstert in de felle zon als die tussen de duistere wolken door priemt. Het waait hard, de graspieper begint niet aan zijn baltsvluchtje, maar staat op een graspol, overziet zijn naaste omtrek en hipt dan achter een insect aan. Zo kan het marginale hoogteverschil van een graspol op de schaal van kleine vogels en insecten meer betekenen dan wij mensen bevroeden. Wij schrapen, scheren en rollen onze weilanden zo plat mogelijk. Daarom noemen we ons land ook platteland. Geen ander Europees volk heeft zo’n denigrerende benaming voor zijn leefomgeving. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Gele slang

Gele slang

Schlegels groefkopadder. Foto Luc Delvaux
Schlegels groefkopadder. Foto Luc Delvaux

In Costa Rica reizen mijn kinderen en ik in een groepje met gids Luc Delvaux, die overal dieren weet te vinden en ze onvermoeibaar aanwijst. Aan mij heeft hij een dankbare. Ik stap uit de bus voor iedere aap, luiaard, vogel en slang, ook als het gehobbel me doet knikkebollen. De boa constrictor was de indrukwekkendste slang die we zagen. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Fluitend achter de fluiters aan

Fluitend achter de fluiters aan

Fluiter. Foto Harvey van Diek
Fluiter. Foto Harvey van Diek

Heeft u weleens een zingende fluiter gemist? Dan zult u wel doof zijn, althans volgens Rob Bijlsma in het blad Drentse Vogels. Ze zingen nogal hoor- herkenbaar. De eerste fluiters, die weldra uit Afrika arriveren, verraden zich door hun zang en elke zingende fluiter is er één, als je vogels telt. Maar Bijlsma houdt het nooit bij tellen alleen. Hij vraagt zich af: wat betekent de zang van zo’n vogel? In de lente loopt hij dagelijks zo’n acht uur door het bos. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Een nieuwe lente, een wespennest

Een nieuwe lente, een wespennest

Wespennest in nestkast. Foto Koos Dijksterhuis
Wespennest in nestkast. Foto Koos Dijksterhuis

De lente begon vroeg en de wespen al helemaal. Christiaan Both van de Rijksuniversiteit Groningen vond maandag al een wespennestje met een koningin. Dat nestje zit in een nestkast. Wespen metselen hun nesten graag in nestkasten. Both is zoals iedere lente met medewerkers van zijn vakgroep dierecologie druk met bonte vliegenvangers. Die komen nu uit Afrika, een week eerder dan gebruikelijk, en nemen hun intrek in honderden nestkasten in Drenthe. Daar worden ze bestudeerd, onder meer naar hun mogelijke aanpassing aan verschuivende seizoenen. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Kievitsbloem

Kievitsbloem

Kievitsbloem, wit. Foto Koos Dijksterhuis
Kievitsbloem, wit. Foto Koos Dijksterhuis

Pinksterbloemen, smeerwortel, groot hoefblad, paardebloemen, hondsdraf, kievitsbloemen… van alles begint te bloeien. Zo algemeen als hondsdraf is, zo schaars zijn kievitsbloemen, vooral witte. Beppie de Rooy stuurde mij foto’s van een nieuwe vindplaats van kievitesbloemen, ergens in de regio Zwolle-Hattem, en even later een nog blijer bericht met een foto van een witte kievitsbloem.

Die zijn nog zeldzamer dan de gebruikelijke paarse. Buiten de regio Zwolle zijn die alleen bekend van een weiland bij Haren in Groningen, en dat is een restje van de witte vlakte die er ooit moet hebben gebloeid. Vorig jaar ben ik er wezen kijken. Er waren nog maar vier plantjes over met samen twaalf bloemen. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
De trekvogels arriveren

De trekvogels arriveren

Visdief. Foto Job Leideritz
Visdief. Foto Job Leideritz

Gekraagde roodstaart, bonte vliegenvanger, boerenzwaluw, huiszwaluw, boompieper, visdiefje… De zomervogels keren terug uit Afrika. Boomvalk, wespendief, rietzanger, kleine karekiet en koekoek kunnen elk moment gesignaleerd worden. Tuinfluiter, nachtegaal, zomertortel en wespendief volgen in gestrekte vlerk. Wielewaal en gierzwaluw sluiten de rij.
Waarom trekken vogels? Omdat ze ’s winters vluchten voor de kou? Maar andere vogels blijven toch hier? Reigers, kraaien, meeuwen. Er zijn ook vogels die in het hoge noorden broeden en hier overwinteren: ganzen, zwanen, eenden, strandlopers, koperwieken, kruisbekken bijvoorbeeld.
De hamvraag is voedsel. Vogels overwinteren daar waar ze voedsel vinden. Het moet wel opwegen tegen een lange vliegreis. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN