Koos Dijksterhuis

Op Schiermonnikoog willen boeren een mestvergister voor de productie van biogas. Het vergisten van mest lijkt fantastisch: het mestoverschot wordt omgezet in iets waaraan behoefte is: gas. Er is voor vergisters subsidie binnen te halen. En het gas levert geld op. Drijfmest is een probleem in de moderne, industriële landbouw. De ammoniak-uitstoot ervan leidde tot de plicht drijfmest te injecteren in de bodem. Overal zie je de weiden en akkers als door een eiersnijder gekerfd. En dat heet dan een milieumaatregel. Dan kun je die mest beter vergisten. …

Lees Meer Lees Meer

Thijsse’s Hof ligt in Bloemendaal. Ik ben er één keer geweest, jaren geleden, met mijn toenmalige vriendinnetje die mijn vriendin niet meer was, we maakten een soort afscheidswandeling. Er bloeiden klaprozen en kattestaarten. De klaprozen kleurden fraai bij haar t-shirt, de kattestaarten bij het mijne. Ik heb er nog foto’s van.

Nu zijn er stinzenplanten. Bolgewassen die ooit geplant maar verwilderd zijn. De Hof is 88 jaar oud. In 1920 bemachtigde de gemeente Bloemendaal het Bloemendaalse bos en werd het omgehakt voor lanen en villa’s. Maar niet helemaal. Een stukje land van twee hectare bleef ongebruikt. Het was een akker geweest, het was open terrein, er werd gespeeld. De familie Thijsse woonde er vlakbij en zal er vast eens een balletje getrapt hebben. …

Lees Meer Lees Meer

Jeanette Essink, leverancier van vele foto’s bij het natuurdagboek, neemt me mee naar Engelgaarde, ook wel het Gat van Blijdenstein geheten. Het is een beboste plas bij het buurtschap Blijdenstein, tussen Meppel en Ruinerwold, niet ver van Jeanettes huis. We wachten een zware bui af, en zodra de regen stopt, wandelen we een ronde door Engelgaarde. Een groene specht lacht ons toe. Engelgaarde is ontstaan op een zandwingebied voor één van de vele autowegen bij Meppel. De ruim vijftien meter diepe afgraving stroomde vol water. Het heldere water lokt duikers. Er leven snoeken in de plas en Amerikaanse rivierkreeften. Op de bodem zouden twee autowrakken liggen. Boven water rijden wel meer auto’s over de provinciale weg van Meppel naar Pesse. …

Lees Meer Lees Meer

Zondagmorgen was ik al om acht uur bij Vroege Vogels. Het radioprogramma opereert vanuit het bezoekerscentrum van het Naardermeer. De aflevering zou over de lente gaan. Zondag zou de lente losbarsten met zon en subtropische temperaturen. Maar om acht uur miezerde het onder een grauw dekbed en waaide er een koude wind. …

Lees Meer Lees Meer

Voor wilgen knotten is het nu te laat. Afgelopen weekend had het misschien nog gekund. De sapstroom kwam maar net op gang en het was prima knotweer.

Allerlei bomen kunnen geknot worden, maar de bekendste is de wilg. Waterwilgen zijn er minder geschikt voor, die overleven zo’n knotting te goed, die groeien zo fanatiek uit, dat de enorme kruin nauwelijks te knotten blijft.

Ik heb het vrij veel gedaan, wilgen knotten. Heerlijk werk. Lekker buiten, na afloop heb je het idee hebt flink bezig te zijn geweest en je doet er nog goed werk mee ook. Ik ben tijdens het knotten ben wel eens aangesproken door scherpslijpers die vonden dat ik bomen verminkte. Ze hadden natuurlijk gelijk. Zo heb ik ook vaak het gras verminkt met de maaier. Nu niet meer, nu laat ik dat de konijnen en cavia’s doen. …

Lees Meer Lees Meer

Eindelijk begint het te lijken op lente. Hoewel, het wordt warmer en meteen is het uit met die stralende zon. Jaja, voor de bodem en de planten en de boeren is het prettig, een buitje. De grond wordt vochtig en zacht, regenwormen kruipen opwaarts uit de krochten van moeder aarde, waar ze zich voor de winter terugtrokken. Ze kruipen omhoog en de mollen volgen. Nog één keer verzetten ze bergen aarde. Daarna gaan ze niet meer zo diep en wordt de winterse uitbreiding van het molshopenarsenaal afgeremd. …

Lees Meer Lees Meer

Vroegeling is één van de vroegst bloeiende planten van Nederland. Het is een piepklein plantje, met een rozet bladeren waaruit de witte bloempjes op kale stengels oprijzen. De bloempjes hebben vier witte kroonblaadjes, die zo diep zijn ingesneden, dat het acht kroonblaadjes lijken.

Vroegeling was een akkeronkruid. Het kan goed tegen verstoring door ploegen en eggen. Voor het land bewerkt werd, was vroegeling al uitgebloeid. De zaadjes ontkiemden het jaar erop tot een volgende generatie. Op onbewerkt land zou vroegeling het onderspit delven in de dichter wordende grasmat. Op de kale akker kon vroegeling in februari of maart al zo massaal bloeien, dat er een witte sluier over het land lag. Dan was de lente in aantocht. …

Lees Meer Lees Meer

Eén van de vroegste lentevogels is de witte kwikstaart. Strikt genomen is de witte kwik zelfs jaarvogel. Er zijn meestal wel een paar vogels die de hele winter in Nederland blijven. Maar de meeste kiezen dan toch een (iets) zuidelijker verblijfplaats. Andere vluchten alsnog, als het gaat vriezen.

De eerste witte kwikken die ik in maart zie, laten mijn hart altijd een klein sprongetje maken: een kwikje, zoals de staart van de vogel doet. Die wipt na een landing altijd een paar keer op en neer. Het is een lange staart, dus dat kwikken valt op. De vogel heeft een herkenbaar roepje (je zou er ‘kwik’ in kunnen horen) en vliegt in al even kenmerkende vlucht over. De witte kwik vliegt golvend, maar niet zo soepel als dat klinkt, hij vliegt meer in hortende golven. …

Lees Meer Lees Meer

Hoe verdrietig ze ook zijn, ze worden vaak aan plantsoenvijvers geplant. Voor de sier. En terecht, ze zijn prachtig in alle seizoenen. Ook op begraafplaatsen staan ze. Dat heeft dan weer te maken met hun naam. Treurwilgen hebben lange tenen en laten die erbij hangen. Dat maakt een treurige indruk. Maar treurig kan mooi zijn; ontroerend mooi, of roerend mooi, ik weet nooit goed wat het verschil is tussen roerend en ontroerend. Onroerend is weer wat anders, hoewel een treurwilg dat allemaal tegelijk is, een treurwilg groeit snel, wordt enorm en laat zich niet zomaar verplaatsen. …

Lees Meer Lees Meer

De droge, bevroren klei onder de bermen langs de provinciale weg naar Delfzijl zal de scholeksters het wroeten lastig maken. Grutto’s staan in groepen te wachten op de lente, ze maken een kleumende indruk. Ze zijn vermagerd en kunnen hun ei voorlopig wel schudden. Hun lange, gevoelige snavel krijgen ze de grond niet in. Grutto’s wroeten graag in vochtige bodem naar larven. Scholeksters ook. Hun vuurrode snavel is misschien niet even lang als een gruttosnavel, maar veel scheelt het niet. Maar ach, scholeksters zijn stoere binken die met hun delicaat uitziende snavelpunten kokkels openbreken. En kokkels hebben stevige schelpen die ze potdicht kunnen klemmen. Een scholekster moet een kokkel verrassen als zijn schelp op een kier staat. De vogel ramt zijn snavel erin en wrikt. Probeert u dat eens met uw nagels. Ze breken gegarandeerd. …

Lees Meer Lees Meer