Winterse nachtvlinder

Winterse nachtvlinder

Wachtervlinder Foto Foto Jeanette Essink
Wachtervlinder Foto Foto Jeanette Essink

In de herfst verdwijnen de meeste insecten. Ze trekken weg, gaan dood of verstoppen zich in holtes. Na de winter zullen ze zich weer vertonen en komt een nieuwe generatie uit overwinterende eitjes of larven. Maar sommige insecten keren de zaken om.

Verschillende vlinders maken van de nacht een dag en van de winter een zomer. Neem nou de wachtervlinder. Die leeft ’s winters als vlinder van september tot april. Alleen in de donkerste periode rond december houdt deze nachtvlinder zich bij dag en ontij schuil en wacht hij of zij geduldig af op beter weer. In de lente gaat de vlinder dood en leeft de soort voort als rups – in het holst van de nacht knaagt zo’n rups aan het blad van loofbomen als eik en Spaanse aak. Een andere rups en zelfs een soortgenoot wordt eventueel ook opgepeuzeld; kannibalisme is de wachtervlinderrups niet vreemd. Rond de kortste nacht houdt de rups zich koest in een cocon onder de grond, om zich in de herfst te verpoppen tot heuse vlinder. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Welke bloemen stralen hier?

Welke bloemen stralen hier?

Smalle aster. Foto Koos Dijksterhuis
Smalle aster. Foto Koos Dijksterhuis

Hé wat bloeit daar? Het lijkt wel zomerfijnstraal. Dat straalt in de tuin ook nog fijn, al is het herfst. Zomerfijnstraal heeft bloemen als een kleine margriet, maar met een fijnere en regelmatiger krans van witte straalbloemen om het gele hart. Zomerfijnstraal houdt wel van een vochtige plek in voedselrijke grond, bijvoorbeeld op een oever. En een oever is de plaats waar we de bloemen zien op een wandeling bij Groningen.

Maar de blaadjes lijken smaller dan die van zomerfijnstraal en hun rand mist inkepingen. En die straalbloemenkrans is voor een fijnstraal toch wat aan de grove kant. Thuis maar eens bladeren met foto’s erbij. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Een geschenk van het volk

Een geschenk van het volk

Edelhert. Foto Koos Dijksterhuis
Edelhert. Foto Koos Dijksterhuis

Er is ophef over de kroondomeinen, waar de koning en z’n vrinden ruim drie maanden per jaar zonder pottenkijkers willen kunnen jagen. Het gaat om zevenduizend hectare Veluwe.

W. Alexander te paard achter een hert aan, ik zie het niet voor me. Wel zie ik voor me dat hij bij een terreinwagen op een klapstoel zit te knallen op de dieren die door drijvers naar hem toe worden gejaagd. Biertje erbij, ‘pang!’ …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Breekstelige paddenstoeltjes

Breekstelige paddenstoeltjes

Zwerminktzwammen. Foto Koos Dijksterhuis
Zwerminktzwammen. Foto Koos Dijksterhuis

In een kort gemaaide wegberm vallen me vele paddenstoeltjes op in het gras. Ze dragen hun hoeden op breekbaar ogende steeltjes, zodat ik aan de paddenstoelenfamilie van mycena’s denk, ook wel breeksteeltjes genoemd. De hoeden hebben lichte ribbels, een deukje in de top en een subtiel waas van kaneelachtig poeder.

Op determinatiesites krijg ik als bijna zekere vaststelling de grijsbruine grasmycena met als tweede keus de stinkmycena. Die lijken er inderdaad op. De grasmycena ruikt een ietsepietsie naar radijs en een tikkeltje zurig, lees ik in een van mijn paddestoelenboeken. De stinkmycena ruikt sterker, en wel naar chloor. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
‘Wat is het hier stil hè?’

‘Wat is het hier stil hè?’

Lijsterbessen (boven) en meidoornbessen Foto’s Koos Dijksterhuis
Lijsterbessen (boven) en meidoornbessen. Foto’s Koos Dijksterhuis

Ik loop soms een drie kilometer lange bosrand af, die vol bessen zit: lijsterbes, meidoorn, vlier, rode kornoelje, vogelkers en nog sleedoornpruimen en rozenbottels ook. In de herfst en winter wemelde het daar vaak van de koperwieken en merels, en soms ook van de vinken en groenlingen, maar nu niet.

Vorig jaar bleef het er de hele winter een saaie boel wat vogels betreft. Maar dat kwam misschien doordat het ook qua bessen een saaie boel was. Dat zal wel het gevolg geweest zijn van de droogte. Al is behalve water ook zon een stimulans voor de bessen. En bestuiving natuurlijk, vooral door insecten.

Dit jaar zijn er weer veel bessen. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Zonaanbidders onder de vlinders

Zonaanbidders onder de vlinders

Kleine vuurvlinder op teunisbloem. Schiermonnikoog. Foto Koos Dijksterhuis
Kleine vuurvlinder op teunisbloem. Schiermonnikoog. Foto Koos Dijksterhuis

De kleine vuurvlinder is een van die fleurige fladderaars die ik graag tegenkom. Waarschijnlijk is dat niet wederzijds. Deze vlinders worden niet zo oud, ze vliegen een half jaar en beslaan in die tijd drie generaties. In hun korte leven geven ze aan ontmoetingen met mensen geen prioriteit. Maar schuw zijn ze niet.

Op allerlei open terreinen kun je ze tegenkomen. Weliswaar is hun spitsuur wat betreft vliegtijd al gepasseerd: augustus en september, maar tot ver in oktober, soms zelfs november, zijn ze te zien. Zulks hangt af van het weer, dat onder invloed van klimaatverandering in de herfst steeds langer zomerse trekken houdt. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Waar blijven de lijsterachtigen?

Waar blijven de lijsterachtigen?

Koperwiek Foto Koos Dijksterhuis
Koperwiek. Foto Koos Dijksterhuis

Op Schiermonnikoog en in de buurt van Groningen kijk ik  uit naar de invasie van lijsterachtigen uit Scandinavië. Eind september kwamen de zanglijsters op gang en inmiddels komen de eerste koperwieken binnen, maar van grote hoeveelheden merk ik niets.

De trek van lijsterachtigen kan in één klap losbarsten. Dan zitten de bessenstruiken ineens helemaal vol. Misschien gaat daar een koude nacht in hun verblijfsplaats aan vooraf, waarin ze dachten: wegwezen. Misschien is het gaan regenen, na een lekker herfstzonnetje. Misschien draait de wind of raakt de bessenvoorraad op. Waardoor dan ook, ineens wemelt het van bijvoorbeeld merels. Dat heb ik deze herfst nog niet meegemaakt. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Parende parelmoervlinders

Parende parelmoervlinders

Kleine parelmoervlinder parend. Foto Koos Dijksterhuis
Kleine parelmoervlinder, parend. Foto Koos Dijksterhuis

Tot mijn vreugde stuitte ik op twee kleine parelmoervlinders. Ze waren nog aan het paren ook. Vlinders paren met van elkaar afgewend gelaat. Niet omdat ze elkaar verafschuwen of omdat ze hun tanden niet poetsen, maar omdat hun lichaam zo gebouwd is. Ze klikken zich aan elkaar met hun achterkantjes, waar de overdracht van mannelijke geslachtscellen plaatsvindt. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Een slak met een toefje slijm

Een slak met een toefje slijm

Wegslak. Foto Koos Dijksterhuis
Wegslak. Foto Koos Dijksterhuis

Nu de zomer niet zo gortdroog als de vorige twee zomers was, hoor ik veel mensen met een tuin zeggen dat er dit jaar veel naaktslakken zijn. Het zou kunnen dat er meer naaktslakken zijn dan eerdere jaren. Het zou ook kunnen dat er evenveel zijn, maar dat ze zich meer laten zien. Zelf heb ik elke zomer ontzettend veel naaktslakken in de tuin, maar dit jaar zijn het er juist minder dan vorige zomers. Dat komt doordat ik ze met de hand weghaal en naar een plek breng waarvandaan terugkeer zeer onwaarschijnlijk is. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Vallende takken, hangende bladeren

Vallende takken, hangende bladeren

Wilgentakken Foto Koos Dijksterhuis
Wilgentakken Foto Koos Dijksterhuis

Het is herfst. Bessen kleuren rood, appels geel, paddenstoelen verschijnen, planten bloeien uit, boerenzwaluwen trekken weg, ganzen trekken binnen, gaaien vliegen af en aan met eikels. Die eikels vallen uit de bomen, net als beukennootjes en kastanjes. De zon schijnt fel onder donkere wolken. Voor het om zeven uur donker is, zoeken warrige zwermen kauwen en roeken een slaapplaats. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN