Sombere honingzwamvlok

Sombere honingzwamvlok

Sombere honingzwam. Foto Koos Dijksterhuis
Sombere honingzwam. Foto Koos Dijksterhuis

In Loppersum is een grasveldje dat nauwelijks gebruikt maar om de haverklap gemaaid wordt. Daardoor is het veldje verschraald en groeien er veel pinksterbloemen en brunels, die alweer gemaaid zijn voor ze bloeien.
Het veldje ziet bruin van de paddestoelen. Paddestoelen schieten in gunstige tijden als zichzelf uit de grond. Gunstige tijden zijn vorstvrij en vochtig. Tussen de maaibeurten door staan de zwammen in rijen opgesteld. Het lijken wel heksenkringen. Maar dat zijn het niet. Ze groeien in rijen, omdat ze onder de grasmat stiekem met hun zwamvlok op boomwortels staan. …

Lees Meer Lees Meer

Toxische taxus

Toxische taxus

Taxus. Foto Koos Dijksterhuis
Taxus. Foto Koos Dijksterhuis

Hoe populair coniferen ook zijn, veel mensen houden er juist daarom niet van. Ze associëren coniferen met grindtegels, houtvlonders, vogelhuizen, tuinlampen, nep-amforen, boeddha-beelden en andere kitsch uit het tuincentrum. Zelf houd ik ook niet bijster van dat alles, terwijl ik met het oog op de kinderen wel een kerstboom in huis ga halen. …

Lees Meer Lees Meer

Verrassend mooie meeuw

Verrassend mooie meeuw

Kokmeeuw. Foto Koos Dijksterhuis
Kokmeeuw. Foto Koos Dijksterhuis

Als de kokmeeuwen in hun witte verenkleed op de hekken langs stadsvijvers zitten, en ze blijven zitten als je ze passeert, dan is de winter begonnen. Van hun donkerbruine kap hebben ze nog twee vlekjes over. Die zitten een eindje achter hun ogen, als oorwarmers, want daar ergens zitten hun gehoorgangen.

Als je stil blijft staan, vliegen ze op. Vogels vinden mensen het griezeligst wanneer mensen stil staan. Vooral als die mensen naar hen kijken, en helemaal als ze wijzen met een vinger, verrekijker of geweer, slaan vogels op de vlucht. Maar als je brood strooit, weten kokmeeuwen als geen ander dat ze niet moeten vluchten. …

Lees Meer Lees Meer

Gele vingers

Gele vingers

Heideknotszwammen. Foto Peter van Dalen
Heideknotszwammen. Foto Peter van Dalen

Een natuuronderzoeker uit Rotterdam had paddestoelen gevonden, “die lijken op bruine vingers, rechtopstaand”. Bij bruine of gele vingers denk ik meteen aan kettingrokende basisschooldocenten. Ik wist niet wat ik ervan denken moest, tot hij me een foto stuurde. Die liet inderdaad vingers zien, als van een handje dat uit de grond omhoog graait. Knotszwammen. Ik zou ze eerder geel noemen dan bruin en dacht even aan gele knotszwammen. Maar deze leken groter. Toch maar even op waarneming.nl gecheckt en zie: heideknotszwammen. …

Lees Meer Lees Meer

Tellende toutouwais

Tellende toutouwais

Nieuw-Zeeuwse vliegenvanger
Nieuw-Zeeuwse vliegenvanger

Stop in het zicht van een toutouwai een meelworm in een doosje, leg het doosje open neer en het vogeltje pikt de meelworm eruit. Een toutouwai is een zangvogel in Nieuw-Zeeland. Afgezien van zijn niet-rode borst lijkt hij op onze roodborst. Daarom zijn de vogels door Engelstalige immigranten New Zealand-robin gedoopt, Nieuw-Zeeuws roodborstje. Maar vanwege hun niet-rode borstjes noemen wij ze liever Nieuw-Zeeuwse vliegenvanger. Toutouwai is hun oudste naam, in de taal van de Maori’s . …

Lees Meer Lees Meer

(Trek)vogelgriep

(Trek)vogelgriep

Ooievaar. Foto Koos Dijksterhuis
Ooievaar. Foto Koos Dijksterhuis

Toen in de intensieve pluimveesector maandag vogelgriep opdook, dacht ik: hoelang zou het dit keer duren voordat wilde vogels de schuld krijgen? Het duurde tot het 8-uurjournaal tot ik het hoorde, maar was waarschijnlijk al eerder rondgebazuind.

Stop doorgefokte, eenzijdig gevoerde, ingeteelde kippen of eenden met duizenden bijelkaar, en je kunt er vergif op innemen dat er ziekten komen. Die worden met hermetisch gesloten stallen en ontsmettende gifbaden bij de ingang buiten de deur gehouden, maar er hoeft maar één ziektekiem doorheen te glippen, of de weerloze vogels zijn aangestoken. …

Lees Meer Lees Meer

Zonnetjes in de berm

Zonnetjes in de berm

Kamille. Foto Koos Dijksterhuis
Kamille. Foto Koos Dijksterhuis

Hoewel er in de betere tuinen nog bloemen staan, met stok- en andere rozen als talrijkste vertegenwoordigers, verliest de natuur zienderogen aan kleur. En het klimaat mag veranderen, november is nog altijd de maand waarin bomen hun herfstkleuren, bloemen hun fleur en grassen hun groen ruilen voor kaal, grauw en dor.

Maar er zijn altijd dappere doorzetters, die tussen het grauw de hoop hooghouden. Kamille bijvoorbeeld. Kamille is het zonnetje uit huis. Het is een plant van omgewoelde grond, en staat nog steeds te bloeien in weg- en spoorbermen. …

Lees Meer Lees Meer

Plat en breed en houtig

Plat en breed en houtig

Platte tonderzwam. Foto Koos Dijksterhuis
Platte tonderzwam. Foto Koos Dijksterhuis

Op een knoestige stam zag ik een knoestige zwam met een breedte van decimeters. Als een platform stak hij uit de boom. Een stuk was afgebroken, misschien had er een kabouter met overgewicht op gezeten. Kabouters zijn bourgondische wezens, dat is algemeen bekend. Het breukvlak leek wel van hout. Het was dan ook een paddestoel die als ‘houtachtig’ te boek staat. Vanwege zijn grooeiplaats hoorde hij bovendien bij de ‘houtzwammen’. …

Lees Meer Lees Meer

Vroege en late bladeren

Vroege en late bladeren

bladverlies
De boom wordt kaal van buiten naar binnen, de heg doet het andersom. Foto Koos Dijksterhuis

Laatst vroeg ik me af waarom veel bomen de blaadjes aan hun toppen en takpunten het langst vasthouden. Andere bomen doen dat andersom, wat logischer lijkt, al was het maar omdat hoge bladeren veel wind vangen.
Er werden diverse oorzaken geopperd. Jos van den Broek denkt dat de verste blaadjes het lastigst te bevoorraden en dus het kostbaarst zijn. “Wat je van ver haalt is lekker”, schrijft hij. Allert Everts suggereert dat blad, dat in het voorjaar als eerste verschijnt, ook als eerste verdwijnt. …

Lees Meer Lees Meer

Als muskusratten in de val

Als muskusratten in de val

Muskusrattenval. Foto Koos Dijksterhuis
Muskusrattenval. Foto Koos Dijksterhuis

Als ik door Natuurmonument Kardinge loop, en daar loop ik regelmatig, valt me het grote aantal muskusrattenvallen op. Drijvende zomerhuisjes in het water. De provincie Groningen beslist van tijd tot tijd om de muskusrattenbestrijding te staken. Het aantal muskusratten slinkt er toch niet door, er zijn er zoveel, ze planten zich zo snel voort, er is geen kruid, geen klem, geen val tegen gewassen. Er komen elk jaar veel muskusratten bij, er gaan er veel dood. De in vallen verdronken muskusratten kunnen daar waarschijnlijk niet bij opgeteld worden, de val verdringt andere doodsoorzaken. Verdrinking lijkt me een wrede, langzame dood voor zo’n zwemdier. …

Lees Meer Lees Meer