natuurdagboek Archieven - Pagina 9 van 12

Hutten bouwen, vuurtje stoken

26 maart 2014 Koos Dijksterhuis

Als vader zie ik mijn kinderen liever buiten dan kromgebogen over een beeldscherm. Ik speelde vroeger buiten, klom in bomen, maakte hutten en liet honden uit in de bossen bij Amersfoort. Die lol gun ik mijn kinderen ook en ik denk dat het beter voor ze is. Daarbij: alle natuurbeschermers zijn begonnen met hutten bouwen, struinen en bomen klimmen.

Instemmend lees ik de column van Johan ten Hove, die de krant zo nauwkeurig leest en kritisch tegen het licht houdt. Hij schrijft fijne stukjes. Nu, maandag, noemt hij de graanvelden, weilanden, sloten en houtwallen waar hij als kind viste, hutten bouwde, nestjes uithaalde en vuurtjes stookte. Dat deed hij met zijn grote broer die alles kon. Die broer is pas overleden, maar toen ’was niemand te dik en niemand ging er dood’. …

Lees Meer Lees Meer

Holwortel, bosanemonen, krakeend en een lachende specht

25 maart 2014 Koos Dijksterhuis

Een collega-schrijfster uit deze krant laat me landgoed Amelisweerd zien. Zij heeft jaren in Lunetten gewoond en kent de omgeving goed. Ik heb als student een werkstuk gemaakt over de besluitvorming rond Amelisweerd, maar ik was er nooit geweest.

Een zonnige dag in maart is ideaal voor zo’n landgoed. De eiken en beuken zijn nog kaal, het licht speelt door de takken, de bodem is verlicht, er komen aronskelken op, er bloeien speenkruid, dwerghyacinth, maagdenpalm, narcissen, crocussen, sneeuwklokjes en holwortels, die fraaie, lila stinzenplanten met hun holle wortels. En… de eerste bosanemonen. Bosanemonen staan met minstens tien andere bloemen in mijn persoonlijke bloementop-3. …

Lees Meer Lees Meer

Spreeuwen – verrassend mooi en muzikaal

21 maart 2014 Koos Dijksterhuis

Het hoeft maar een beetje op lente te lijken, of in de bomen langs de straten klinkt het tevreden gepruttel en geneurie van spreeuwen. Sommige laten zelfs een heus liedje horen. Dat kan van alles zijn, spreeuwen zijn geluidskunstenaars. Ik hoorde eens een buizerd in de tuin, maar nee, het bleek een spreeuw. Spreeuwen imiteren soms andere vogels. Ze hebben een enorm repertoire aan geluiden.

Als ze met hun allen zijn, en dat zijn ze vaak, kwetteren ze aan één stuk door. Het klinkt gezellig, al moeten er spreeuwen bij zijn die er niet tussen komen, die niet gehoord worden. Als groep produceren ze twinkelende geluidjes, die aan een sprankelend beekje doen denken. …

Lees Meer Lees Meer

Cavia’s in licht en donker

20 maart 2014 Koos Dijksterhuis

Omdat we het zielig vinden als onze twee cavia’s niet naar buiten kunnen, staat hun binnenhok op het omheinde grasveld. Ze kunnen naar buiten wanneer ze willen, zomer en winter. Sinds een steenmarter onze konijnen uitroeide, gaat ’s nachts het hok dicht.

Eén cavia scharrelt veel over het gras, doet languit een dutje in de zon en laat zich zelfs aaien. De ander rent bij het minste onheil (een verschuivende stoel, een opengaande achterdeur, een langslopende ik) naar binnen. Hij zit daar liever dan buiten. Binnen is het donker en donker is veilig. Dus daar ligt hij uren te suffen, in een uitdijende berg keutels die ik dan maar weer verruil voor hooi, dat hij vervolgens opeet. Liever oud verdord gras binnen dan vers gras buiten. Saai beest. …

Lees Meer Lees Meer

De lentegeneratie van de kleine vos

19 maart 2014 Koos Dijksterhuis

Hommels, honingbijen, vliegen en vlinders – de insectenwereld ontwaakt. De eerste vlindersoorten zijn als vanouds kleine vos, citroenvlinder en dagpauwoog. Kleine vossen zijn er het meest. Ze vliegen wat af, ze volgen bermen en bosranden, passeren tuinen en parken. Ze zoeken bloemen voor nectar. Dat kunnen allerlei bloemen zijn, al bloeien er nog niet zoveel.
Kleine vosrupsen zijn kieskeuriger, die eten brandnetel. Brandnetel is een lekkernij – menige rups wil per se op brandnetel leven. Kleine vossenvrouwen zetten hun eitjes dus af op brandnetel. Ze zoekt naar een plekje waar de middagzon op schijnt, blijft daar overnachten en legt de volgende ochtend haar eitjes. Om vrouwtjes te verleiden willen mannetjes nog wel eens een territorium bezet houden, waaruit ze andere mannetjes wegjagen. Dat doen ze eveneens ’s middags, als de vrouwtjes een plekje zoeken voor de eitjes. …

Lees Meer Lees Meer

Hiëronymus en de leeuw

18 maart 2014 Koos Dijksterhuis

Hiëronymus bij de knotwilg, ets van Rembrandt van Rijn, 1648

Soms vertelde ik mijn kinderen het verhaal van de leeuw met de doorn in zijn poot. Het is een oud verhaal. Er wordt beweerd dat kerkvader Hiëronymus rond het jaar 400 tussen zijn overwegend vrouwelijke volgelingen zat, toen er een leeuw binnentrad. Iedereen stoof gillend uiteen, op onze held na, die de leeuw van een doorn verloste.

Vandaar dat Rembrandt Hiëronymus samen met een leeuw etste. De ets is één van de ruim honderd etsen van Rembrandt, die in het museum Hannemahuis in Harlingen hangen. Ze komen uit de privécollectie van Jaap Mulders en reizen onder de titel Rembrandt in Zwart-Wit enkele musea langs. Na Harlingen komt Gouda aan de beurt. …

Lees Meer Lees Meer

Tondelkevers in oesterzwammen

17 maart 2014 Koos Dijksterhuis

Tondelkever Triplax aenea op lamellen van oesterzwam. Foto Joop Verburg

Toen Joop Verburg uit Zuidwolde (Drenthe) voor zijn maaltijd oesterzwammen schoonmaakte, glipten er kleine kevertje uit de hoeden. Ze waren “slechts drie millimeter groot”, aldus Verburg, “maar mooi gekleurd, met een oranjebruine kop en borst en met glanzend blauwe dekschilden”. Verburg is op zijn 64-e al met flexpensioen en stak veel tijd in het determineren van de kevertjes. Hij neusde op internet en in insectenboeken en concludeerde dat het om tondelkevers ging, die op en in houtzwammen leven.
Oesterzwammen groeien op en leven van dood hout. Verburg weet een metershoge stronk van een gekapte, 75 jaar oude populier te staan, met oesterzwammen die hij soms plukt om te eten. …

Lees Meer Lees Meer

Rode kelkzwam met recht haar

14 maart 2014 Koos Dijksterhuis

Meint Mulder vond knalrode paddestoeltjes in de Baggerputten bij Slochteren. Hij stuurde een foto en vroeg zich af of het rode kelkzwammen waren. Een paar weken eerder kreeg ik een foto van eenzelfde zwam. De inzendster vroeg welke zwammen erop stonden. Het duurde even voor ik me daarop kon storten en intussen suggereerde ze zelf: rode kelkzwam. In het gebied, hoorde ze van de boswachter, waren er meer gevonden.

Dat gebied moet haast wel de Ronde Venen zijn, bij Wilnis. Daar zijn in januari rode kelkzwammen gevonden. Anja de Kruijf ontdekte ze. Of eigenlijk haar man, die een vuurrrood bolletje in het bruine strooisel op de grond vond. Het bleek een rood, bekervormig zwammetje te zijn, op een dode tak. …

Lees Meer Lees Meer

Mooie vink

13 maart 2014 Koos Dijksterhuis

De meidoorns bloeien, wilgen botten uit, zonnige sloot- en bosranden zien geel van klein hoefblad, madeliefjes richten zich zonwaarts, kleine veldkers, paarse dovenetel en speenkruid bloeien. Maart roert zijn staart in een lentesoepje. Kuifeenden, smienten, bergeenden, futen, scholeksters – ze zijn allemaal op hun felst gekleurd. En ze vormen stelletjes. Futen brengen elkaar snavels vol nestmateriaal, draaien met gestrekte halzen om elkaar of buigen die halzen tot een gezamenlijk hart. Buizerds cirkelen getweeën hoog in de blauwe lucht. Kraaien pikken de populieren in en krauwen hun gorgelende lentezang. …

Lees Meer Lees Meer

‘KOEKOEK!’

12 maart 2014 Koos Dijksterhuis

Nu de lente voor de deur staat, kunnen we ingezonden brieven over geluidsoverlast tegemoet zien. Want in de lente gooien mensen de ramen en deuren open en draaien zij luide muziek. Zelf heb ik altijd een lentedag waarop ik A perfect day van Lou Reed op herhalen zet. Best hard, maar niet luid genoeg om de buren erop te tracteren. Voor je het weet is het oorlog.

Nu de lente voor de deur staat, kunnen we de zomervogels uit Afrika tegemoet zien. Eerst de tjiftjaf, vervolgens fitis, zwartkop, nachtegaal en koekoek. Voor een koekoek is het zinloos om vroeger te komen, hij pardon zij moet toch wachten tot haar slachtoffers eieren leggen die zij er weer uit kan mieteren. …

Lees Meer Lees Meer