Laatst ging het natuurdagboek over vlasbekjes, terwijl er een foto bij stond van hengel. Die misstap bleek een uitstekende graadmeter te zijn van de aandacht waarmee het natuurdagboek gelezen wordt. De correcties stroomden binnen. Hartelijk dank daarvoor, het was een onvergeeflijke slordigheid. Ze lijken ook op elkaar, die twee planten. Hengel was één van de eerste bloemen die mijn vader mij aanwees in het bos. Toen al verwarde ik hengel soms met vlasbekje. Dat heette toen nog vlasleeuwebekje. …

Lees Meer Lees Meer

In de Harz beklimmen we tussen de buien door de hoogste top van de Harz. De Brocken, die dankzij Goethe beroemd werd als zetel van de heksen. Goethe schreef lyrisch over de bossen van de Harz, die hij als ambtenaar niettemin rigoureus liet omhakken. Met het hout werden mijnschachten gestut. Uit die mijnschachten kwam steenkool. Dat is de brandstof van de stoomtrein die vol toeristen de Brocken op tuft, zwarte rook- en witte stoomwolken blazend. De trein nadert de top vanuit het noorden, wij vanuit het zuiden. Als we er bijna zijn, schrikken we ons wild van de stoomfluit. …

Lees Meer Lees Meer

Ze zijn mooi hoor, maar in de tuin wel erg aanwezig. Haagwindes zijn nauwelijks in toom te houden. Andere planten buigen en breken onder het gewicht van de slingerende woekeraar. Je kunt je erover opwinden, maar dat helpt niet. Ik ruk ze soms uit, slinger ze los van hun draagplant, maar tegen haagwinde is zwaarder geschut nodig. Geschut dat veel, zoniet alle planten doodt. Vergif dat de bodem doordrenkt, waar de haagwindes wortelen. De schoffel laat altijd wel een stukje windewortel zitten en één stukje wortel wordt een tuin vol winde. Of de bodem bedekken met worteldoek, twee jaar lang. Mij niet gezien. …

Lees Meer Lees Meer

We zetten de tent op aan een bosrand in de buurt van Dresden. Wild kamperen is een beetje spannend. Niet vanwege struikrovers – als die tenten willen, bezoeken ze eerder een camping dan een bos. Ook niet vanwege de wolven – we dragen geen rode kapjes. Het is een beetje spannend vanwege boze boeren of boswachters. Middenin een bos vindt niemand je, maar kamperen is leuker met een beetje uitzicht. Als de tent staat sprokkelen we hout. Een vuurtje in het donker maakt je zichtbaar, maar is zo mooi en warm. Takken genoeg, maar ze zijn vochtig. We krijgen ze met kranten en blazen in de fik. Hout sprokkelend vallen me details op, die me anders zouden ontgaan. Een korstzwam hier, een wantsje daar, een vluchtende spin. Gangetjes van houtkevers onder een afschilferende bast. En ineens: wauw! Een prachtige, roerloze vlinder van vier centimeter lengte. Een driehoekige vlinder. Een slapende nachtvlinder: een grote beer, genoemd naar de enorme rups die hij was, een rups met een berenvacht. Nu is hij ontpopt. …

Lees Meer Lees Meer

Hoewel we graag genieten van de nazomer en nagenieten van de zomer, is de herfst al in volle gang. Vogels trekken, de ochtenden zijn nevelig, de kruisspinnen weven muren van webben, de bessen rijpen, de avond valt steeds eerder. En wat zijn er al een paddestoelen! Begin augustus zag ik op gemaaide wegbermen al een keur aan zwammen. Onder een bejaarde eik stond een kring van eekhoorntjesbrood. De broodjes waren oudbakken, en omdat vele kleine diertjes eekhoorntjesbrood lusten, kunnen er in oude zwammen kleine diertjes schuilgaan die je liever niet eet. Daarom kun je zo’n oude zwam maar beter laten staan. Anders had ik hem in plakken in de hapjespan gehakt. …

Lees Meer Lees Meer

Toen ik een jaar of acht was, wezen mijn ouders me tijdens een fietstochtje een uitbundig bloeiende, roze bloem aan.  ‘Die plant is heel giftig. Als je hem opeet, kun je doodgaan.’ Ik at nooit bloemen, maar vingerhoedskruid bleef fascineren. Ik zag de bloemen in tuinen, in bossen, aan bosranden. Meestal roze, soms wit. In het wild is vingerhoedskruid algemeen, maar de wilde bloemen kunnen nazaten zijn van gekweekte uit tuinen. Wild of tam; beide zijn giftig. …

Lees Meer Lees Meer

Midden op het bospad zit op de grond een groene vlinder met gespreide vleugels. Er passeren wandelaars, ruiters, gehelmde bosfietsers, honden, kinderwagens, huifkarren, crossmotoren – geen voertuig is te dol, of het rijdt in ’s lands natuur. De groene vlinder blijft zitten. In het vrij donkere bos, op de donkere ondergrond, valt hij op. Zijn groen is licht, alsof er een waas van wit poeder overheen zit. Dat opvallende zou zijn redding kunnen zijn, zolang de bosfietsers, ruiters en crossmotoristen alert reageren en bereid zijn een stapje opzij te doen. …

Lees Meer Lees Meer

Achter ons huisje op Schiermonnikoog kijk ik omhoog en warempel, twee lepelaars vliegen over. Op Schier broeden zo’n tweehonderd paar lepelaars. Dat zijn dus vierhonderd lepelaars, nog afgezien van de jongen. Op Schier zag ik in mei 1988 voor de eerste keer lepelaars, in een slenk bij de Kobbeduinen. Dat was een hele belevenis. Het is nog altijd een belevenis om lepelaars te zien. Prachtige beesten. Ze lusten graag visjes, maar ik zie ze ook wel over het wad scharrelen, waar ze vast op garnalen jagen. Ze eten wat de pot schaft, zolang het met die platte snavel te grijpen valt. …

Lees Meer Lees Meer

Op een braakliggend stuk tuin in een woonwijk groeide in een maand tijd een weelderige wildernis van planten tot navelhoogte. Waarschijnlijk ligt dat stuk tuin nog niet zo lang braak, een jaar of twee misschien, want er groeien vooral pionierplanten van verrommelde grond. Soorten als melkdistel, perzikkruid, klein wilgeroosje, bijvoet, melganzevoet en Canadese fijnstraal. Het zijn zeer algemene planten die tussen de straatstenen opkomen, als dat hen zo uitkomt. Toch vind ik het wonderbaarlijk hoeveel soorten er meteen te vinden zijn. Robertskruid, koninginnekruid, paardebloem en nog een hele rij planten die het botanistenhart niet doen opspringen. Maar toch. Neem nou die Canadese fijnstraal. …

Lees Meer Lees Meer

Terug van vakantie wacht een stapel brieven en stroomt een rij e-mails van lezers binnen. Hartverwarmend, die reacties, echt leuk, ook de terechtwijzingen zijn welkom, maar hoewel ik streef naar een snel antwoord, lukt dat niet. Vooral de post blijft wachten. Een gefrankeerde antwoordenvelop hoeft niet, al zou die tijd schelen. De mails zijn gemakkelijker te beantwoorden, als de elektronische snelweg geen uithollingen overdwars bevat. Soms is het meer een elektronische zandweg. Eén bericht kan ik niet meer vinden, zodat ik de afzender niet kan noemen. Het viel een lezer op dat er na jaren van schaarste ineens zoveel schaatsenrijders op het water schaatsen. …

Lees Meer Lees Meer