Natuurbeschermers met voorkeur voor ruige moerassen vol grote beesten roepen vaak dat agrarisch natuurbeheer niets oplevert. Volgens Wouter Helmer en Kees de Ruiter van ARK Natuurontwikkeling heeft ‘agrarisch natuurbeheer honderden miljoenen gekost, zonder noemenswaardig resultaat’ (Trouw, afgelopen maandag). Dat natuurontwikkelaars dat beweren maakt me verdrietig. Er zijn genoeg voorbeelden waar het wel lukt, vooral in akkerland. Kom ik zo op terug. …
Twee weken geleden al verschenen de eerste wilgenkatjes. De ene wilg is de andere niet, al zijn de vele soorten nauw verwant en lastig te onderscheiden. Grauwe wilg, grijze wilg, schietwilg, kraakwilg, kruipwilg, katwilg, treurwilg, laurierwilg, kronkelwilg en dan vergeet ik nog een paar Nederlandse wilgen. In het buitenland zijn er natuurlijk nog meer, vijfhonderd wel. De kronkelwilg is een tuinboompje. …
Religie is een slechte basis voor beleid. In Afghanistan worden verliefde mensen door een joelende bende vlasbaardige lefgozers met stenen doodgegooid. Inquisitie, kruistochten, slavenhandel, kolonisatie – alles had Gods heil en zegen. In Nederland houden we kerk en staat gescheiden, op enkele uitzonderingen na. Je mag vrouwen kiesrecht ontzeggen, als dat moet van je geloof. Je mag homoseksuelen niet discrimineren, tenzij het van je geloof moet. Christelijke ambtenaren weigerden homostellen te huwen, scholen ontsloegen homoseksuele docenten. …
We struinen door Oost-Groningen, op zoek naar patrijzen. Ben Koks van de Werkgroep Grauwe Kiekendief ziet ze vaak. Volgens hem zijn er meer patrijzen dan de vogeltellende instanties beseffen. Patrijzen worden domweg over het hoofd gezien. Uit de auto zien we in de bermen een fazant hier, een fazant daar. ‘Waar fazanten zitten, zie je geen patrijzen’, verklaart Ben. Hij parkeert aan het eind van aan doodlopend landweggetje tussen de akkers. De wintertarwe komt op – een groene sluier over de zeeklei. ‘Op luchtfoto’s zie je dat vijf procent van het land hier is ingericht als brede faunarand of als winterveldje voor vogels’, zegt Ben. …
De vanzelfsprekendheid waarmee natuur en milieu vaak in één adem genoemd worden… Onzin, al heeft zoals alles ook de natuur te lijden onder het milieu. Je kunt uit de rotzooi langs paden afleiden dat paprikachips in populariteit afnemen, ten gunste van cheese ‘n onion. Laatst vond ik in een bos een stapel bierflesjes – waar vind je nog flesjes? …
Groepen kieviten vliegen over. De vogels lijken vastberadener en koersvast. Op naar de broedgebieden! Of kieviten onbekommerd aan broeden beginnen, is nog maar de vraag. De voor de Nederlandse weilanden zo karakteristieke vogel was ooit algemeen, maar daalt nu rap in aantal. Samen met de scholekster gaat deze weidevogel de grutto achterna, die al eerder aan zijn vrije val begon en geen vanzelfsprekendheid meer is. …
Dat koekoeken hun eieren in andermans nest leggen, is algemeen bekend. Dat vele diersoorten dat ook doen, is algemeen onbekend. Er zijn bijvoorbeeld koekoeksbijen die eitjes leggen in het nest van andere solitair, dus niet in volken levende bijen. Zo zijn er ook koekoekshommels. Zoogdieren doen het misschien ook wel eens, mensen in ieder geval wel, als ze hun zuigeling te vondeling leggen. Onder de vogels zijn vooral eenden en verwante vogels tuk op koekoeksgedrag. …
Laatst stelde ik een wedstrijdje voor: wie het eerst speenkruid zag bloeien. Prompt kwam er een melding, de dag erna gevolgd door twee andere en later nog één. Vier lezers zagen begin februari speenkruid in bloei! Fijn dat de lente voor de deur staat, maar is dit niet overdreven? Nog een winterakoniet werd gemeld en roffelende spechten. Albert Ploeger zag een boterbloem bloeien, die volgens hem de winter had overleefd. Boterbloemen kunnen inderdaad heel laat nog bloeien. …
Veel dieren zijn seksueel dimorf. Het betekent dat man en vrouw er anders uitzien. Bij mensen is de man gemiddeld groter dan de vrouw, bij haviken is dat andersom. Van sommige vlinders hebben de vrouwtjes geen vleugels, kleine voorjaarsspanners bijvoorbeeld. Kleine voorjaarsspanners vliegen dit jaar laat. Ouderwetse feministen hadden dat een storende opmerking gevonden, omdat kleine voorjaarsspannervrouwtjes niet kunnen vliegen. …