In het loofbosje waar ik wandel zijn de boomklevers in de weer met elkaar versieren, verjagen, met territoria en boomholten. Ik zie ze soms achterelkaar aan vliegen door de kale kruinen van enorme beuken. Ik zie er af en toe een langs een stam omhoog kleven. Blauwgrijze rug, oranje buik, zware zwarte snavel. Een boomklever heeft wel wat van een ijsvogel. Maar een ijsvogel zal nooit tegen een boomstam opklimmen. Een boomklever wel. …
Canadese ganzen kwamen begin jaren ’50 in Nederland en zagen dat het goed was. Ze kwamen over de Noordzee aangevlogen uit Scandinavie en Engeland, waar ze uitgezet waren of ontsnapt uit parken. Toch moesten ze nog 25 jaar wachten voor ze zich ongebreideld konden voortplanten, want eerst werden ze bejaagd.
In 1987 werd de ganzenjacht gestaakt. Tien jaar later broedden er in Nederland een paar honderd koppels. Nu zijn dat er een paar duizend. Waren ze vijftien jaar geleden een bezienswaardigheid, nu zijn ze overal. …
Na een zonnige lentedag wandelen metgezel en ik ’s avonds van zee de duinen in. We stoppen bij een ondiepe plas in een duinvallei. Er staan twee kieviten in vol ornaat aan de waterlijn. Ze poetsen hun volle ornaat. Vier mini-kievitjes dribbelen achter hen langs. Door de kijker zien we dat het bontbekplevieren zijn.
De zon is al onder als we langs een ijskoud duinmeer lopen. Metgezel mag graag vroeger in het jaar dan anderen te water gaan. Eenmaal aan de oever is zij niet te houden en kan ik niet achterblijven. Nou ja, ik kan wel achterblijven, maar dan… enfin, wij erin. …
Ik was in Harlingen, waar een vriend van me woont. Hij zwaait de scepter over het plaatselijke museum Het Hannemahuis, dat niet alleen een mooie collectie uit Harlingens roemruchte verleden bezit, maar ook een grote, rustieke binnentuin.
Regelmatig organiseert vriend een tijdelijke expositie. Nu heeft hij een particuliere verzameling zilver uit de zeventiende en achttiende eeuw tentoongesteld. Het zijn schitterende, zeldzame topstukken. Vriend wil het me graag laten zien. Hij weet van elk voorwerp het verhaal. Zo is er een omgekeerde beker, waarop vanuit de bodem een miniatuurmolen oprijst. De wieken kunnen echt draaien. Sterker nog: daar was het om begonnen. De wieken kregen een zwengel door voor het drinken door een buisje te blazen. Als ze uitgedraaid waren, moest de beker leeg zijn. Zo’n beker heette een drinkuit. Je kon hem trouwens niet rechtop neerzetten met die molen eronder. …
“Tweederde van de mannetjes is er”, zegt Christiaan Both over bonte vliegenvangers. Dat was eergisteren, intussen zijn er al meer. De wind hoeft maar zuidwaarts te draaien, of de rest waait binnen. “De vrouwtjes komen wat later, ik schat dat tien, twintig procent is gearriveerd.”
Hoogleraar dierecologie Both doet sinds 2007 onderzoek naar bonte vliegenvangers. In Drenthe hangen honderden nestkasten, waarin de vogels broeden. Ze keren nu terug uit Afrika en Both en collega’s liggen op de loer om oude bekenden te verwelkomen. Die zijn herkenbaar aan hun variabele, zwart-witte veren en aan een pootringetje. “Elk jaar ringen we er zo’n 1500”, vertelt de bioloog, “en daar zien we er veel van terug.” …
Nu de pinksterbloemen bloeien, vliegen ook de oranjetipjes rond. Oranjetipjes zetten hun eitjes af op pinksterbloemen en op look-zonder-look, dat ook bijna in bloei staat. De vlinders zetten hun eitjes niet uitsluitend op die twee planten af, ik zag ze eens rondvliegen bij bosveldkers, en andere kruisbloemigen komen vast ook wel in aanmerking, maar pinksterbloem en look-zonder-look zijn zonder meer favoriet. …
De pinksterbloemen bloeien. Maar in mijn tuin bloeien ze nog niet, al staan ze op knappen. Het zijn er weer meer dan vorig jaar.
Toen ik hier drieënhalf jaar geleden kwam wonen, heb ik een paar keer gras gemaaid en afgevoerd. Daardoor wordt de grond iets minder vruchtbaar. Maaien en afvoeren zou je ontmesten kunnen noemen. Ik geloof niet dat de vorige bewoners ooit mest op het gras hebben gegooid. Dan had ik niet zo snel (pinkster)bloemen gekregen. Als je een hekel hebt aan bloemen, kun je hetzij de boel asfalteren, hetzij bemesten. Eén keer mest is vaak al genoeg om de bloemen te verjagen, behalve distels, brandnetels en nog een paar veelvraten. …
Sommige jonge roofvogels en uilen, die hun nest verlaten, blijven nog even rondhangen op naburige takken. Takkelingen worden ze daarom genoemd. Boomvalken en wespendieven zijn onderweg uit Afrika. Eerst moeten ze naar Nederland vliegen en dan nog een partner versieren, een nest bouwen en eieren uitbroeden. Dat duurt nog even. Voor hen heeft het weinig zin om eerder te komen, deze vogels jagen graag op libellen respectievelijk wespen en die zijn er nog niet. …
De eiken en beuken zijn nog niet zo ver, maar wilgen, esdoorns en meidoorns hullen zich in een waas van pril geelgroen of groen. Vooral treurwilgen krijgen sluiers. Prachtig vind ik ze. Ze kwamen afgelopen weken heel traag op gang. Eerst dacht ik: bot die treurwilg nou uit of lichten zijn kale twijgen op in de avondzon? …
Op 8 april werden in Pointe de Grave, Frankrijk, 569 zwartkopjes geteld waarvan er drie in de buurt van de vogeltellers scharrelden, terwijl 566 zwartkopjes noordwaarts vlogen. Zij zijn afgelopen dagen aangekomen in onder andere Nederland. Gistermorgen, woensdag 15 april, hoorde ik de eerste in mijn Groningse tuin. …