Zodra de dagen lengen, beginnen de koolmezen en heggenmussen te zingen. Dit jaar zijn ze terughoudend met hun gezang, maar als de wind ligt en de zon doorbreekt, zetten ze in. In de parkvijvers maken eenden elkaar het hof met kopknikjes. Als u de eerste jonge eendjes ziet, meldt u het dan even!
Duiven koeren. Reigers en roeken inspecteren hun bomen. Kauwen, kraaien en eksters beginnen nestmateriaal te verzamelen. Sommige Nijlganzen hebben al jongen. …
De gemeente Loppersum pakt roeken aan. Volgens de gemeente is vooral het lawaai dat deze kraaiachtigen maken ‘een ergernis van veel inwoners’. Roeken zijn naar menselijke maatstaven een van de slimste vogelsoorten. Zoals alle kraaiachtigen kunnen ze rekensommen oplossen en als groepsdieren houden ze er uitgebreide sociale vaardigheden op na, inclusief een rijke woordenschat. En dat gepraat ergert de blijkbaar op stilte gestelde Loppers mateloos. ‘Mensen vinden de overlast met name vervelend op begraafplaatsen/monumenten’, aldus een gemeentevoorlichtster. ‘Naast geluidshinder is er ook sprake van grote hoeveelheden uitwerpselen.’ …
Vuurwerk; ik ben blij dat het weer achter de rug is. In geen ander Europees land wordt zoveel verstookt en verliezen de inwoners rond de jaarwisseling zoveel handen en ogen als in Nederland. Nergens stroomt de nachtelijke hemel zo vol vogels die van schrik opzwermen.
Ik zag het herhaaldelijk in mijn tuin. Na het hartverzakkingen veroorzakende “boem!” schoten de merels ‘s avonds hals over kop uit de bosjes waarin ze zich te ruste hadden gezet. Overdag sloegen de eenden in de vijver achter mijn huis snaterend op de vlucht na een knal. En ze vluchtten weer terug na de volgende, want het geknal was overal. …
Een van de vogels die de Nederlandse winter opvrolijken, is de sneeuwgors. Sneeuwgorzen broeden op Arctische toendra’s, op IJsland en in de Noorse bergen en zakken in de herfst af naar het zuiden. In Nederland overwinteren er honderden tot duizenden, het aantal wisselt en hangt onder meer af van de voedselvoorraad in noordelijker streken. …
Midden op de winterdag loop ik tegen een stelletje prachtige paddenstoelen aan. Ze zijn oranjebruin en een beetje transparant, als de zon er van achter tegenaan schijnt. Ze groeien op vlier en ze heten judasoren. Ze kunnen goed tegen droogte en tegen vrieskou. Dan verschrompelen ze tijdelijk even, om zich in betere tijden weer vol vocht te zuigen en op te zwellen.
Judasoren zijn al even taai als het vlierhout waarop ze groeien. Vlieren trotseren langs onze kusten de zoute zeewind. Ze buigen zich dan landinwaarts en zien eruit als stervende stakkerds; kaal en krom. Meer dood dan levend, en ook nog geplaagd door judasoren die hun hout verteren. En toch, bijna altijd zit er in zelfs de meest krakkemikkige vlier nog wel wat leven. …
In vennen in de duinen zie ik kleine, mollige futen. De eerste kleine fuut zie ik als ik even sta te kijken naar een waterhoen dat zich behoedzaam tussen twee meerkoeten door manoeuvreert. Het fuutje plopt ineens uit het water te voorschijn in het kijkerbeeld. Het is grijsbruin en valt niet op. De vogel gunt me nauwelijks de tijd om scherp te stellen, of hij duikt alweer onder. …
Op de zaterdag voor Kerst maakte ik met vier bezoekers een rondwandeling van Groningen naar Noorddijk en Garmerwolde. Twaalf kilometer. Het was somber, vochtig, druilerig, miezerig, winderig, waterkoud snertweer – alsof de wolken je onder hun duim probeerden te houden. Onzin natuurlijk, wolken proberen niets. Ze hadden wel het effect dat bijna niemand zich naar buiten waagde. Misschien spaarden de mensen hun krachten ook wel tot Tweede Kerstdag, als ze hun nieuwste uitbreidingen er weer af wilden lopen. Hoe dan ook, op een enkele hondenuitlater na hadden we het rijk alleen. …
In mijn tuin staat er een. Ik vind hem niet heel mooi en bovendien stinkt ie, maar het is wel een van de weinige bloeiers, hartje winter. Niet heel mooi is nog geen lelijk, en ik vind de kerstroos best een beetje mooi, zeker als vlag op een bloemloze modderschuit!
De groene bladeren van de plant lijken op kleine palmbladeren, de bloemen zijn een soort groen met witte boterbloemen (van wie de kerstroos familie is), vaak met een paarsroze gloed en rand. Althans de soort kerstroos die ik bedoel. …
Tjokvol ideeën voor kleinschalige, milieuvriendelijke vernieuwingen zat Sietz Leeflang, oprichter van milieu-organisaties De Kleine Aarde en De Twaalf Ambachten, uitvinder van het reukloze en watervrije toilet, ontwikkelaar van waterzuivering met waterplanten buitens- én binnenshuis, zelfbouwer van tegelkachels en elektrische minibusjes, reparateur van bijna alles en onvermoeibaar in het anderen onderwijzen en inspireren. …
De hoeveelheid insecten in Nederland mag dan zo alarmerend gedaald zijn, dat u ’s zomers nooit meer de geplette lijkjes van uw autoruit hoeft te schrapen, met de hoeveelheid libellen gaat het goed. Dat meldt de Vlinderstichting (die er libellen bij doet).
Libellenlarven leven in het water en als waterland is Nederland vanouds libellenland. De laatste veertig jaar gaat het goed met deze insecten. Nou kan het met het water ook niet slechter gaan dan in de jaren ’70, toen er in Nederland nauwelijks water te vinden was waar je een meter doorheen kon kijken en toen riviertjes regelmatig onder een laag schuim met dode vissen schuilgingen. Sinds 1975 mag water niet ongezuiverd geloosd worden, en ging de waterkwaliteit vooruit. Tot genoegen van libellen. …