Koos Dijksterhuis

Twintig paartjes zeearenden broeden er in Nederland. Bovendien vliegen er ongebonden jonge vogels rond en komen er ’s winters zeearenden uit Duitsland langs. Vooral jonge vogels gaan in de herfst op de wieken, soms honderden kilometers ver, al keren ze vaak wel naar de omgeving van hun geboorteplaats terug.

In het Lauwersmeer en bij het Zuidlaardermeer zie ik de majestueuze roofvogels het vaakst. Soms vliegt er een over mijn huis, ik woon in een groene corridor op de vliegroute tussen beide genoemde broedgebieden, vandaar… De gigantische vogels mijden steden, zo bleek uit onderzoek met zenders. Ze hangen op hun verkenningstochten liever rond in grote, vochtige gebieden. Moerassen, maar ook heiden. Ik kwam er onlangs een tegen op het Fochteloërveen. Tijdens die vorstige week laatst zag ik er een over de Dollard vliegen. De week daarvoor zaten er twee boven elkaar in een boom in een moeras bij Heerenveen. Een voorbijganger vertelde dat ze daar al een tijd waren. Je kunt erop wachten of ze gaan ook daar broeden. …

Lees Meer Lees Meer

Weinig muziek kan op tegen het geluid, dat soms in maart aanzwelt en over golft: de roep van kraanvogels. Het is altijd een blijde verrassing. In Groningen maak ik dat nooit mee, hoewel er kraanvogels in Drenthe en Zuidoost-Friesland broeden. Maar die hebben niets in Groningen te zoeken. En voor de hoofdmacht van de trekkende kranen ligt Groningen uit de route. Honderd kilometer naar het zuidoosten zou het elk jaar bingo zijn. …

Lees Meer Lees Meer

Wandelend over de Hondsrug volgen we een bosrand. De overgang van bos naar boerenland is vaak een abrupte grens tussen twee uitersten, maar hier niet. Er liggen weliswaar gemaaide graanvelden, maar de stoppels zijn niet bespoten met het oranjegeel kleurende glyfosaat, en zelfs niet ondergeploegd.

Waar stoppels zonder vergif blijven staan, vinden kleine dieren dekking en zaadjes. Hier zijn bovendien brede stroken tussen akkers en bos blijven staan, met een mengsel van granen en bloemen. Die zijn uitgebloeid en vergeeld, maar zitten vol zaden, insecten en hun larven. …

Lees Meer Lees Meer

Segrijnslakken zijn algemene huisjesslakken. ‘s Winters houden ze zich schuil, maar laatst vonden weekdierkenner Rykel de Bruyne en ik er een, toen we keken of er in de Kennemerduinen nog wijngaardslakken actief waren.

De wijngaardslakken, die daar veel voorkomen, waren reeds ondergronds gegaan, maar die ene segrijnslak zat er nog. Het was een levende slak, maar zijn huisje was beschadigd. Er zat een fors gat in, vlakbij de opening, en de slak had zich tot achter dat gat in zijn huisje teruggetrokken. Kennelijk paste hij daarin, de kapotte opening zat er als een soort portiek voor. …

Lees Meer Lees Meer

Met vrienden wandelen we naar het Stormbos, een kilometer buiten Ees, Drenthe. We nemen een omweg van tien kilometer. Het bos is gevarieerd: oud en jong, naald en loof, levend en dood. Vijftig jaar geleden was alles hetzelfde: rijen kerstbomen in door paden verdeelde percelen. Tot 13 november 1972. …

Lees Meer Lees Meer

De grutto’s arriveren! Grutto’s zijn er altijd vroeg bij. Ze zijn uit de rijstvelden van West-Afrika naar de rijstvelden van Spanje en Portugal gevlogen en vervolgens naar Nederland, waar ze broeden.

Ze verzamelen zich in ondiepe wateren met een modderige bodem. Op het water kunnen grutto’s veilig uitrusten en in de zachte ondergrond en oevers kunnen ze hun snavel steken. Ze eten emelten en andere larven, regenwormen en ander kruipend gedierte. Weldra zoeken ze hun broedgebieden op, en dan hoor ik bij mij in de buurt weer het vertrouwde ‘o grut o grut!’ …

Lees Meer Lees Meer

Het bijvoederen van tuinvogels is geen oplossing voor problemen waarmee de vogels kampen. Een vorstig weekje schaar ik niet eens onder die problemen. Toen we onze atmosfeer nog niet verwarmden, keek geen mens of vogel van zo’n weekje op. Maar het is gewoon prettig om hongerige en dorstige vogels te helpen. En in ruil daarvoor laten ze zich in de tuin zien. Sinds de dooi is in mijn tuin de animo voor voer trouwens weer nihil.

Als ik in het Natuurdagboek meld dat ik vogels voer of water geef, stromen de adviezen binnen, waarvoor mijn hartelijke dank. Of ik wel weet dat ik nooit water mag geven als het vriest? Dat zulks ook niet nodig is als er sneeuw ligt? Dat ik geen brood mag voeren, want daardoor kleven snavels dicht? Dat ik geen graankorrels of erwten mag geven, want die zwellen in de vogelmaag op? Dat ik geen rozijnen mag geven, want die zwellen in de vogelkrop op, en dan stikken ze? …

Lees Meer Lees Meer

Het zal u niet ontgaan zijn dat half februari de lente is losgebarsten. Merels zingen, groenlingen knarsen, mezen pompen, vinken slaan, spreeuwen neuriën, lijsters soleren, duiven koeren, ooievaars klepperen, roodborstjes riedelen, leeuweriken jubelen, spechten roffelen, eenden snateren, meerkoeten gillen moord en brand. Kikkers worden actief maar kwaken nog niet. Padden en salamanders verlaten hun schuilplaats en zoeken het water op. …

Lees Meer Lees Meer

In mijn tuin heb ik ze niet gezien, maar wel in het bos: kepen, zij aan zij met vinken. Vorige week kreeg ik meerdere berichten van lezers die in de buurt van bossen woonden en die tientallen kepen in de tuin hadden. Ik moest me tevredenstellen met twee vinken. Ook mooi. Helaas was het mannetje ineens verdwenen. Ik vrees dat een van de zeventien buurtkatten… …

Lees Meer Lees Meer

In en rond een wak zie ik acht meerkoeten drijven en staan. Tussen hen dobbert een dodaars. Meerkoeten blinken niet uit in vredelievendheid, integendeel: ze zijn nogal heetgebakerd.

Ik zag in wakken hevige meerkoetgevechten. Misschien kregen ze het er lekker warm van. Meerkoeten stormen soms dreigend op eenden af en andere watervogels, zowel groter (zwanen) als kleiner (waterhoentjes) dan zij. Maar deze zoveel kleinere dodaars laten ze ongemoeid, ook al zit ie pal onder hun scherpe, witte haksnavels. …

Lees Meer Lees Meer