Koos Dijksterhuis

Op het gras van een niet vaak gemaaid weiland zit een hompige roofvogel. Het lijkt me een grote vrouwtjessperwer, iets groter dan de zwarte kraaien die om de roofvogel heen cirkelen. Maar door de kijker blijkt het een mannetjeshavik. Felle wenkbrauwstreep, oranje ogen, fors postuur, stevige poten.

Van veel roofvogels zijn de vrouwtjes forser dan de mannetjes, en bij geen is dat verschil zo groot als bij sperwer en havik. Dat heeft voordelen. Voor de productie van eieren is een groot lichaam nuttig, voor een vingerhoedje sperma volstaat een klein. Een groot lijf is bovendien handig om een legsel te bedekken en bebroeden. Een flinke vrouw kan haar nest beter verdedigen. Een grote vrouw jaagt op andere prooien dan een kleine man; zo zitten ze niet in elkaars vaarwater. …

Lees Meer Lees Meer

In de Volkskrant las ik zaterdag een alarmerende bericht over tienduizenden vissen in Enkhuizen, die dreigden te verstikken, omdat ze op een kluit in een doodlopende gracht opgesloten zaten. Ze zijn met een groot net achter een motorbootje naar zuurstofrijker water gesleept, waarna het net voor de doodlopende gracht is gespannen. Vanzelfsprekend werden aalscholvers zonder pardon als schuldigen genoemd. …

Lees Meer Lees Meer

Het was tuinvogeltelling, het evenement waarmee Vogelbescherming de mensen warm wil maken voor vogels. Ik liet het tellen aan mijn geliefde over. Nu weet ik dat het niet aan mij ligt.

Vaak kijk ik even de tuin in. Als zich daar geen kat bevindt, zie ik bijna altijd koolmezen, pimpelmezen, een roodborstje, wat vinken en twee merels. Dagelijks hippen er eksters rond, inspecteren kauwtjes het voedselaanbod en roffelt er een specht tegen de boom. Minder vaak dan vroeger maar regelmatig stappen houtduiven en Turkse tortels door de tuin, en wekelijks jaagt een gaai de boel op stang. …

Lees Meer Lees Meer

Op Facebook vertelde een goede kennis van me dat ze half januari een koekoek hoorde. De vogel kreeg antwoord van een duif, ze dacht een Turkse tortel, omdat ze die vaak ziet.

Elk jaar als de duiven beginnen te koeren krijg ik meldingen van koekoeken. Turkse tortels koeren koekoekachtig, houtduiven ook. Wie tortel- en houtduifgekoer kan verwarren, kan beider gekoer waarschijnlijk ook met gekoekoek verwarren. …

Lees Meer Lees Meer

Tussen de grauwe dagen door zijn vleugjes lente te bespeuren. Al een week of zes hoor ik spechten roffelen en duiven koeren. De koolmezen hielden niet eens een winterstop.

De elzen vormden in november katjes en de hazelaars volgden. Bij windstil weer springen die hazelaarkatjes er in laag, gedempt zonlicht uit als lichtjes in een kerstboom. Ze zijn lichtgroen en hangen als franje aan de kale bomen. Het zijn de mannelijke bloeiwijzen; de vrouwelijke verschijnen iets later boven die katjes, als piepkleine roze plukjes. Er bestaan botanici die er erotische associaties bij krijgen, waar ik me verre van houd, maar ik vind die katjes (m/v) wel een lust voor het oog. …

Lees Meer Lees Meer

Reddingsplannen voor de natuur op het boerenland zijn er genoeg. Het resultaat is zelden meer dan een plaatselijke vertraging van de grote uitstervingsgolf. Moderne exportlandbouw is dodelijk voor natuur en landschap. De intensieve landbouw zorgt bovendien voor veertien procent van ’s lands uitstoot van broeikasgassen en het merendeel van de stikstofuitstoot. …

Lees Meer Lees Meer

Ik zag een witoogeend in Zwolle. Niet mijn eerste witoogeend. In de nazomer van 1978 zag ik met een vriend een witoogeend in de Westerplas van Schiermonnikoog. Hij leek op een vrouwelijke kuifeend, maar was roodbruin in plaats van bruin, had een wit plukje aan zijn kont en een spierwit oog. Een albino met zonnebril, maar dan omgekeerd. …

Lees Meer Lees Meer

Uit jarenlang onderzoek blijkt dat de meervleermuis in Nederland rap in aantal afneemt. Van de naar schatting twaalfduizend dieren in 1994 zijn er nu nog achtduizend over, 33 procent minder. Volgens Anne-Jifke Haarsma & René Janssen van de Stichting Ecologisch Vleermuis Onderzoek Nederland is het isoleren van woningen daar de hoofdoorzaak van. Meervleermuizen leven in spouwmuren en onder dakpannen, en die ruimtes worden afgesloten of opgevuld. De vleermuisonderzoekers schrijven hierover in De Levende Natuur 2022, nr. 1. …

Lees Meer Lees Meer

‘Ecologie zonder klassenstrijd is tuinieren’, luidt de kop boven een pamfletje. Er volgt ouderwets revolutionaire retoriek, maar geen woord over ecologie of tuinieren. De conclusie luidt nochtans: ‘Alleen revolutie kan de aarde redden!’ Het is ondertekend door de Vrije Bond, een ‘anarchistische zelforganisatie’.

Ooit beschouwde ik mezelf als anarchist. Al snapte ik dat de afwezigheid van hiërarchie alleen mogelijk was in heel kleine groepen, met sociale controle. Rond 1980 was die sociale controle er. Wie in het kraakpand een fiets kocht was een kapitalist en wie een banaan at was een seksist. Ik las in die tijd het Kapitaal en het Communistisch Manifest. Anarchisme leek me toch sympathieker dan de dictatuur van het proletariaat. Anarchisme had een vrijheidslievend imago. Anarchisten noemden zich Vrije Socialisten en nu kennelijk Vrije Bond. VVD en PVV hebben eveneens vrijheid in hun vaandel – je kunt er alle kanten mee op. …

Lees Meer Lees Meer

Op een door-de-weekse morgen wandel ik door het bos. In de weekends doe ik dat liever niet; dan zijn er in het bos te veel wandelaars, honden, fietsers. Op een zonnig bankje eet ik een krentenbol en luister ik naar de bosgeluiden: motorzaag. Een boswachter nadert over het bospad in een groene auto. Hij steekt zijn hand op, ik groet terug.

In 1970 zat Simon Carmiggelt naast zijn vrouw te peinzen ‘op een boomstronk in een natuurreservaat.’ Hij schreef er een cursiefje over in een bundel over het Natuurbeschermingsjaar. ‘Een man stapte van zijn fiets en plaatste deze tegen een boom. Hij was geheel in het groen gekleed en leek treffend op de brave boswachter in een kinderoperette. Dat viel niet te verwonderen, want hij was ook boswachter, al meer dan 35 jaar. (…) …

Lees Meer Lees Meer