Koos Dijksterhuis

We drinken wat bij camping Rode Haan bij Warfhuizen. Daar heb ik weleens gekampeerd. Toen zweefden er bruine kiekendieven aan de overkant van het Reitdiep. Nu kijken we naar het pannendak van het restaurantje. Mussen en spreeuwen vliegen af en aan. Na een kwartier hebben we vier dakpannen gelokaliseerd waaronder steeds spreeuwen, en vier waaronder steeds mussen verdwijnen. Acht nesten, sommige vlakbij elkaar. De spreeuwen zwijgen, de mussen tjilpen. Een witte kwikstaart hipt over de nok. Boerenzwaluwen, huiszwaluwen en gierzwaluwen scheren over. Best kans dat die gierzwaluwen ook onder een Rode-Haanse dakpan broeden, maar we zien ze er niet onder glippen. …

Lees Meer Lees Meer

Van de week zag ik op twee plekken gevlekte rietorchissen opkomen. Ze bloeien in juni, maar de bladeren schieten nu uit de grond. De ene plek is kalkhoudende, vochtige grond in het Lauwersmeer. Daar kun je ze verwachten. De andere plek is een moerasbosje, twee kilometer van huis. Daar was ik eerder, er broeden blauwborstjes, rietzangers, fitissen en tuinfluiters. Ik wandel er graag heen op stille lenteavonden. …

Lees Meer Lees Meer

Het Oostvaarderswold  bestaat toch niet? Nee, behalve een strook van honderd meter breed en een paar kilometer lang. Met een wandelroute van drie kilometer.

Het had twintig keer zo breed moeten worden en via wildviaducten over de A-6 en de spoorweg zou het de Oostvaardersplassen verbinden met het Horsterwold, negen kilometer naar het zuiden. Het zou een aaneengesloten natuurgebied worden van wel 15 duizend hectare. En dat in een verstedelijkte omgeving met 2,2 miljoen inwoners. Nergens in de Europese Unie wonen zoveel mensen in de buurt van zo’n groot natuurgebied. …

Lees Meer Lees Meer

In Flevoland wordt een reuzennatuurgebied geïntroduceerd en een reuzennatuurgebied afgeserveerd. Langs de Houtribdam tussen Lelystad en Enkhuizen komen moerassen. Tussen Oostvaardersplassen en Horsterwold komt het Oostvaarderswold niet. CDA-rentmeester Henk Bleker hoefde van de Raad van State de beloften van het rijk niet na te komen. Het rijk had geld beloofd en drong aan op versnelde uitvoering. Nu Bleker demissionair rentmeester is, kan het plan misschien deels in ere hersteld worden. …

Lees Meer Lees Meer

U kent de spreeuwenzwermen wel, de snorrende wolken die als vloeistofdia’s langs de avondhemel zwenken. Maar nu zwenken de wolken even niet. De spreeuwen broeden.

Sinds de eerste zonnige winterdagen zongen ze ingetogen maar melodieus. Met zang proberen mannetjesvogels vrouwen te bekoren. Spreeuwen pronken erbij met hun glanzende keelveren. Die verleidingstactiek is wederzijds. Ook vrouwen pronken met hun keelveren om mannelijke aandacht te trekken. Dat werkt: mannetjes zowel als vrouwtjes kiezen een partner met fikse onderkin. Het geheim zit hem in de veerlengte. Mannetjes hebben geen oog voor vrouwen met korte keelveren en andersom. Dat is een paar jaar geleden ontdekt door het team van Jan Komdeur, hoogleraar ecologie in Groningen. Wellicht bewijzen spreeuwen met hun keelveren onbewust dat ze kerngezond en een lot uit de loterij zijn, qua kansen op een groot en even gezond nageslacht. Spreeuwen krijgen die lange keelveren namelijk pas na een paar jaar. Dat zijn dus overlevers. Ouderdom is het vleesgeworden bewijs voor goede genen. …

Lees Meer Lees Meer

In Nederland leven nogal wat solitaire bijen. Sommige van die einzelgängsters, zoals tronkenbijen, ranonkelbijen en rosse metselbijen, maken hun nestje in een gat in dood hout. In een door keverlarven geknaagde gang, bijvoorbeeld. Rottend hout en grote kevers zijn zeldzaam in ons opgeruimde land. Daarom verkopen natuurorganisaties doorzeefde houtblokken. Niet helemaal doorzeefd, een bijenhol heeft één opening. …

Lees Meer Lees Meer

In landgoed Dickninge bij Meppel liggen de woudreuzen in stukken opgestapeld tot muren langs het pad. Het gezaagde hout ruikt vers. We lopen een ronde door het landgoed. Uitzicht op de Reest, uitzicht op het landhuis met de ooievaars op hun horst. Majestueuze beuken, er staan nog tientallen overeind, torenen uit tapijten van stinzenplanten …

Lees Meer Lees Meer

Goed, we waren dus in Spanje. We huurden een huis met gazon. Het leek althans een gazon. Hier en daar hield een grasspriet het vol, maar verder bestond het groene veldje uit een mengelmoes van kleine akkeronkruidjes. Rode bloempjes van guichelheil, blauwe van veldereprijs, gele van kleine klaver en gehoornde klaverzuring. Piepkleine, maar prachtige bloempjes allemaal. Veel mooier dan een strak, bemest gazon met louter gras. En niet minder functioneel, het zit zelfs iets steviger en je hoeft minder vaak te maaien en sproeien. En er is wat te zien. De bloemen zelf, maar ook wat ze op bezoek krijgen. …

Lees Meer Lees Meer

Begin mei waren we in Spanje. Je moet het begin mei wel heel bont maken als je in Spanje geen bijzondere vogels ziet.

Wij maakten het heel bont.

Ik zag in de verte een hop. Verder waren Europese kanaries de bijzonderste vogels. Europese kanaries komen voor in Zuid-Limburg en de rest van Zuid-, Midden- en Oost-Europa. Ze zingen een heggemus-achtig lied: hoog, snel, ritselend zilverpapier. Ze zitten net als heggemussen bovenin een naaldboom te zingen. Bij ons bijvoorbeeld in een fijnspar, in Spanje in een ceder. Verder reikt de overeenkomst met heggemussen niet. Heggemussen eten insecten, ze hebben iets winterkoning-achtigs. Europese kanaries eten zaden en hebben iets vink-achtigs. Ze zijn een variant op onze groenling. Ik hoorde en zag een Europese kanarie op een antenne zitten; pal in het zicht, pal in de zon. …

Lees Meer Lees Meer

Ondanks de vrij lage temperatuur barst de lente los. Begin mei zat ik een weekje in het buitenland, en na thuiskomst viel me op hoe groen alles geworden is. Beuken, berken, eiken en populieren botten uit, kastanjes beginnen te bloeien. Vlinders, libellen, bijen; van alles zoemt en fladdert, al vliegt het niet in grote aantallen. Dat gebeurt pas als het warmer wordt. Vooral op beschutte, zonnige plekken tussen bosjes en heggen kan de hoeveelheid insecten exploderen. …

Lees Meer Lees Meer