Koos Dijksterhuis

In Spanje was ik eens op een strandje, waar menigeen in zee de hitte ontvluchtte. Het was druk in het water. Op één stukje zee na. Een meter of vijf was leeg. Er stonden wel veel mensen aan het strand. Sommigen wezen. Ik dacht: daar is ruimte en iets te zien. Er bleek een reusachtige kwal te drijven. Een zeepaddestoel, ook wel bloemkoolkwal genoemd. Het was een lichtblauwe kwal, in zee leek hij wit. Ik zwom eromheen, zeepaddestoelen hebben geen lange tentakels en steken niet. Ze zijn voor een kwal stevig gebouwd. Meestal zijn kwallen toch nauwelijks meer dan een drijvende zak in water opgeloste gelatine. …

Lees Meer Lees Meer

Als ik uit de auto stap, sta ik oog in oog met een hoornaar. De reuzenwesp blijft vlak voor mijn gezicht hangen. Ik krijg, en velen met mij, van wespen de neiging tot paniekerig vluchten of het insect wegslaan. Tegelijk weet ik dat paniek de wesp juist agressief maakt en dat ik beter rustig kan blijven en de wesp negeren, zelfs al kruipt hij over mijn vingers. Mijn ouders gaven jarenlang het voorbeeld, door stoïcijns appels te schillen, terwijl hun handen krioelden van de wespen. …

Lees Meer Lees Meer

Gisteren was de equinox: midden op de dag stond de zon loodrecht boven de evenaar. Vanaf vandaag staat de zon boven het zuidelijk halfrond, vanaf nu is de zon langer onder dan op. Dankzij de schemer duurt de dag nog iets langer dan de nacht, maar dat is snel voorbij, want de dagen krimpen nu met twee minuten per dag. Ik merk het bij het opstaan en na het eten. En dan regent en waait het er ook nog bij. Herfst. …

Lees Meer Lees Meer

Vrrroem, daar jaagt een libel. Een paardenbijter, een mannetje. Die heeft een brede blauwe band op zijn bovenrug, met daarboven een lichtgele kopspijker. Even hangt de paardenbijter stil in de lucht, met snorrende vleugels, dan schiet hij weer verder naar een volgende plaats om te bidden. Bidden, zo heet dat vliegen op de plaats rust. Het is een inspannende bezigheid. De Rode Koningin legt Alice in Wonderland uit, dat je je moet inspannen om op je plaats te blijven, stilstand is achteruitgang. Zweefvliegen bidden ook, klapeksters, ijsvogels, buizerds, torenvalken. Ze bidden voor het eten. Het eten van paardenbijters bestaat uit insecten. Vliegen bijvoorbeeld. …

Lees Meer Lees Meer

Sint-Jansvlinder, Sint-Jacobskruiskruid, Judaspenning, paapje, kardinaalsmuts, rode kardinaal, red bishop (grenadierwever), frater, doopvontschelp, lieve-vrouwenbedstro, Christusdoorn, Jezus-hagedis, monniksgier, nonnetje… veel planten en dieren zijn naar christelijke zaken vernoemd. Meestal zijn het katholieke verwijzingen. Had de beflijster nou domineelijster geheten…Maar nee, protestanten zijn bijna zo terughoudend met vernoemingen als moslims. Verwijzingen naar de islam zijn er niet in de natuur. Jammer, want ik zou graag over de heetgebakerde moslims schrijven, die met gebalde vuisten Jihad! brullen en vlaggen vertrappen, verscheuren en verbranden. Ze laten zich wel heel gemakkelijk op de kast jagen. Frustamentalisten. Dat Franse tijdschrift maakte handig gebruik van de religieuze razernij, door spottende cartoons aan te kondigen. …

Lees Meer Lees Meer

Hoewel deze nachtuil meestal in augustus zijn hoogtijdagen viert, wordt de gamma-uil dit jaar opvallend veel in september gezien. Dat mag dan opvallend zijn, de vlinder zelf is dat niet. Het is één van de vele bruine nachtvlinders. Maar dan wel met een wit tekentje op elke voorvleugel. Sommigen zien er een pistool in, anderen een scheve wichelroede, maar niemand ontkent dat het lijt op een Griekse y oftewel gamma. Vandaar de naam van de vlinder. Er zijn ook jota-uilen. Deltavliegers bestaan ook, maar zijn geen insecten. …

Lees Meer Lees Meer

Er bloeien nog veel zomerbloemen, al is hun hoofdmoot nu wel uitgebloeid. In de duinen houdt walstro het nochtans dapper vol. Geel of wit of beide tegelijk fleuren ze de bermen van fietspaden op. Geel walstro heet echt walstro. Andere soorten zijn wit, zoals glad walstro. Ze schijnen soms te kruisen, ze zullen wel sterk verwant zijn. Welke kleur een kruising tussen wit en geel heeft, weet ik niet. Misschien geel en wit door elkaar, of lichtgeel. …

Lees Meer Lees Meer

Bramentijd. Ik heb mijn vingers weer opengehaald toen ik de bramen rond ons huisje op Schiermonnikoog te lijf ging. Die stengels groeien meters in één zomer. Dankzij het inwaaien van mest uit de polder woekeren ze er onbekommerd op los. Dat begon toen de vereniging van huiseigenaren de buitenkant van de houtwal om het huisjespark velde. Een twee meter brede strook werd verwijderd. Dat vond men nodig om de bosrand te kunnen onderhouden. Die bosrand was wel in één keer weggevaagd, waardoor zon en mest doordrongen en de bramen om zich heen grepen. Ze houden wel nieuwsgierige wandelaars tegen, die over de gevelde strook lopen. Zo werd er eerst een oplossing gevonden voor een bedacht probleem, en volgde er een ander probleem dat zichzelf oploste. …

Lees Meer Lees Meer

Vanuit een vogelhut kijk ik rond. Het uitzicht is weids en aan alle kanten zijn van dichtbij tot heinde en verre vogels te zien. Ganzen, eenden, zwanen, steltlopers, zilverreigers… De zon strijkt laag over water, schorren en vogels. Prachtig! Ik weet niet waar ik kijken moet, ik kijk overal. Overal? Nee, ineens beweegt iets aan de onderkant van mijn blikveld. En daar, een meter schuin onder me, scharrelt een klein hoentje te voorschijn. Hij stapt behoedzaam en geluidloos uit het riet onder een wilg tot recht onder me. Hij verdwijnt onder de hut, om een halve meter verder weer te verschijnen. Dan rent hij als een speer terug naar de geborgenheid van riet en wilg. …

Lees Meer Lees Meer

In september krijgt Nederland bezoek van trekvogels tijdens hun reis naar het zuiden. Vogels vinden hun weg op allerlei manieren. Vanuit de lucht volgen ze als kaartlezers lijnen in het landschap: kusten, rivieren, snelwegen. Maar ook buiten die routes du soleil kun je trekvogels tegenkomen. Midden in de stad snorren groepjes zangvogels over tuinen en cirkelen buizerds hoog in de lucht. ’s Nachts klinken fluitjes en roepjes van steltlopers. Sommige van die steltlopers rusten en eten overdag op plekken waar rust en voedsel te vinden is. …

Lees Meer Lees Meer