Koos Dijksterhuis

’s Nachts hoor ik door het open raam een ransuil roepen. In de vijver maken meerkoeten ruzie – dat kan wel wat zachter, jongens! Er tepieten scholeksters, maar als ik inslaap zwijgen alle vogels. Op één na: een roodborstje zingt een zacht slaapliedje.

Om zes uur word ik wakker van een blaas die ernstig explosiegevaar vertoont. Als ik weer in bed lig beginnen zanglijster en merel. Het is nog donker, al “daghet in  het oosten”.  De merel zingt zijn melancholieke liefdesballade: “hoe luttel weet mijn liefken”. De lijster schalt zijn variaties rond als een improviserende jazz-trompettist. …

Lees Meer Lees Meer

Het eerste kievitsei is gevonden in het dal van de Dommel in Noord-Brabant. Piet Delissen en Wil Foolen uit Sint-Oedenrode hebben het gevonden. Vorig jaar waren ze ook al de eerste. De Friese eierzoekers moeten hun Brabantse rivalen alweer voor laten gaan. Delissen en Foolen vonden het eerste ei op 9 maart.

In het zuiden gaan kieviten vast iets eerder aan de leg dan in het noorden, maar in het oostelijk deel van Noord-Brabant broeden minder kieviten dan in Friesland. Oost-Brabant is hardcore varkensland. De velden zijn er deels bebouwd met immense schuren waarin tienduizenden ‘verkens’ gepropt zitten. …

Lees Meer Lees Meer

In mijn tuin bloeien de bosanemonen. Er staan er maar een paar, ik verklap niet hoe ze daar komen… Ik word altijd blij van bosanemonen. Ik vind ze misschien wel de op-een-na-mooiste bloemen die er zijn. Die ene is parnassia.

Ik word trouwens blij van alle in de lente bloeiende bosplanten. Sneeuwklokjes, crocussen, narcissen, sterhyacinten, boshyacinten, speenkruid, bosgeelster, longkruid, holwortel, voorjaarshelmbloem, maarts viooltje, dalkruid, daslook, klaverzuring, vogelmelk, salomonszegel, grote muur en look-zonder-look zijn allemaal bloemen van het gematigde loofbos. En dat is niet zo’n doodgewoon bostype als het lijkt. …

Lees Meer Lees Meer

Eén van de eerste lentebloeiers is nu in kleur te bewonderen in bossen, parken en tuinen: gevlekt longkruid. Prachtige paars met roze bloemen en groene bladeren met grijze vlekken. Die bladeren hebben vaak de vorm van een uitgerekt hart. Toch zagen mensen er de vorm van een long in.

Longkruid overwintert als knoppen op een horizontale wortelstok vlak onder de grond. Wie zijn tuin winter- of lenteklaar maakt door eens flink te schoffelen, haalt longkruid zomaar onderuit. De tuin gaat aan vlijt ten onder, als we niet oppassen. Die knoppen zitten dus ook vlak onder de grond, of steken er net bovenuit. …

Lees Meer Lees Meer

Mijn tuin popelt om aan de lente te beginnen. De vogels zijn druk aan het nestelen. Koolmezen inspecteren de nestkast, merels en vinken de bosjes, eksters vliegen met twijgen naar hun nest in aanbouw, kauwen checken de dakpannen. Zanglijster, heggemus en winterkoning. Heerlijk, die bedrijvigheid.

Ik verwacht weldra de eerste tjiftjaf te horen, in het zuiden des lands zijn al tjiffen gesignaleerd. Daarna komen fitis en zwartkop, vaste bewoners van mijn tuin. Ook vaste bewoners van mijn tuin of liever mijn dak waren spreeuwen, maar voor het eerst in jaren zijn die er niet. Een heel gemis! …

Lees Meer Lees Meer

We gaan op stap om zeearenden te zien. Die hangen rond op en rond het Zuidlaardermeer en mochten ze gaan broeden, dan hebben wij een sterk vermoeden in welk bosje zulks gebeurt.

Mijn metgezel zeilt hier vaak en ziet de arenden dan over- of langsvliegen, in een boom neerstrijken en uitbuiken. Hij wijst waar hij ze laatst urenlang gadesloeg. Twee kleine boompjes. Het verbaast me dat die groot genoeg zijn voor zo’n enorm beest. Het zijn vogels en dus wegen ze relatief weinig, maar een vrouwtje haalt wel zeven kilo. En ’s lands grootste roofvogel zal toch wel een majestueuze boom kiezen? Nee dus. …

Lees Meer Lees Meer

Als we één verkiezing moeten boycotten, is het wel de verkiezing van mooiste natuurgebied. Die organiseert staatssecretaris Van Dam van Economische Zaken, om mensen de natuur in te lokken. Van de winnende nationale parken wil hij pretparken maken, getuige zijn lezing op het Festival Nationale Parken, afgelopen donderdag. De staatssectretaris wil massa’s toeristen lokken “met wandel- en fietspaden en kopjes koffie. Maar ook met een avonturenpark voor kinderen. Met een kabelbaan of klimparcours. Of met een tour met een virtual-reality-bril, waarmee turfstekers letterlijk uit het moeras tevoorschijn komen. Met drijvende mini-restaurantjes. En picknickmanden met streekproducten. Wie weet, overnachten in een lodge op het water of in een zelf te bouwen boomhut. Het kan vast nog gekker.” Natuur is er blijkbaar om te exploiteren, niet om tegen exploitatie te beschermen. …

Lees Meer Lees Meer

Zo’n uithoek van het strand achter de hoogovens, onder de rook van ’s lands grootste CO2-producent, is vast woest en ledig. Maar nee, het is er even druk als waar ook op het strand. Wandelaars, gezinnen, honden, ruiters, zeilwagens, vliegeraars, kytesurfers, kyteriders, drollen, drijf- en zwerfvuil.

Er zijn strandtenten en volle parkeerterreinen en de noordpier van IJmuiden steekt hier vanaf het Noordzeekanaal twee kilometer de zee in. Er waait een ijzige oostenwind die een zurige stank uit de hoogovens, tegenwoordig in goed Nederlands Tata Steel geheten, meevoert. Witte en grijze rookwolken torenen achter de duinen en windturbines op uit angstaanjagend ogende fabrieken. Enorme schepen schuiven uit en naar zee. Maar het is zonnig, de lucht is blauw, het zand wit, de zee ruist en meeuwen en kraaien scharrelen door de waterlijn. …

Lees Meer Lees Meer

Op de Noorderbegraafplaats is het stil. Ik zoek het graf van mijn vader. Ik slalom tussen sneeuwklokjes en verweerde zerken door. Een tuinman vraagt of ik het niet kan vinden. Nog niet, maar dat komt wel. In een boom zonnebaadt een luid roepende boomklever – zijn buikje vlamt oranje, alsof die zon waar hij in baadt al ondergaat. …

Lees Meer Lees Meer

Hoewel de stad Groningen niet wemelt van bosvogels, woont in mijn tuin een paartje vinken. Meneer vink is in de pracht van zijn leven. Knaloranje wangen en hals, grijze nek, kastanjebruine bovenrug, groene onderrug, zalmroze buik, zwarte vleugels met witte strepen… Mevrouw vink vindt hem vast onweerstaanbaar. Zelf is ze bruin, grijs en groen met eveneens witte vleugelstrepen. …

Lees Meer Lees Meer