Koos Dijksterhuis

De lente barst los. Ook het hoge noorden geeft zich eraan over. In Groningen bloeien planten later dan in het zuiden en op Schiermonnikoog staan de narcissen nog in bloei, die in Eindhoven al uitgebloeid zijn.

Narcissen zijn tuinplanten, hoewel er wilde narcissen bestaan. Op Schiermonnikoog gedragen verwilderde narcissen zich als wilde. Her en der in de duinen zijn ze te vinden. Zouden mensen ze geplant hebben? Of zouden mensen hun tuinafval met verdwaalde bollen en al in de duinen gedumpt hebben? Zouden dieren de planten verspreid hebben of zou er zaad zijn overgewaaid? …

Lees Meer Lees Meer

Als ik op Schiermonnikoog door de duinen loop, las ik een lunchpauze in op een open plek tussen loofbos, gemengd bos en oud dennenbos. Het is een goede plek voor zangvogels.

Vinken, groenlingen, kool- en pimpelmezen, tjiftjaffen, zwartkopjes, heggemussen, merels, roodborstjes en winterkoningen zorgen voor een feestelijk gezang. Een opgewonden, gevarieerd gekwetter verraadt een vergaderplaats van een groep putters. Daar vliegen ze knutterend weg, hun lichte vleugelstrepen zijn zichtbaar, maar dat die eigeel zijn is niet te zien. Ook het vuurrood op hun gezicht blijft onzichtbaar. Hetzelfde geldt voor de rode blos op de voorhoofden van twee barmsijzen die overvliegen. Hun trillers verraden welke vogels ze zijn. …

Lees Meer Lees Meer

Een insectje van drie millimeter lang. In eerste instantie lijkt ie een beetje fruitvliegachtig. Maar het is een wantsje, een netwantsje om precies te zijn. Netwantsen hebben weinig te maken met bedwantsen; hun familienaam danken ze aan hun visnetmotief. Sommige van hen, zoals deze Stephanitis takeyai, hebben niet alleen visnetvleugels maar dragen zelfs een helm van die snit. Uitvergroot doen ze mij denken aan soldaten in futuristische uniforms, bijvoorbeeld van de vijandige troepen in Starwars. …

Lees Meer Lees Meer

Op trek naar het noorden zijn ze gemakkelijk te vinden en te zien, ondanks hun schutkleur. Vaak slaat een watersnip krassend op de vlucht als je in de buurt komt. Soms blijken er dan langs rietkragen en andere ondiepe oevers bij nadere inspectie tientallen watersnippen te dutten. Bruingestreepte waadvogels met een lange snavel.

Voordat de landbouw een industrie werd, waren watersnippen talrijke broedvogels in Nederland. Ze broedden op hooilanden op veengrond, met modderpoelen in de buurt om eens lekker met die snavel in te roeren. Zulke hooilanden zijn er nu alleen nog in natuurreservaten. …

Lees Meer Lees Meer

Ten noorden van Assen lopen geliefde en ik het Balloërveld op, een heide bij Ballo. Meteen hoor ik een geluid dat in mijn hoofd een alarmbelletje doet afgaan. Wat is dat ook alweer? Het doet me denken aan een geluid uit mijn Pakistaanse tijd.

Ik werkte in Pakistan onder andere in een onderzoek naar grondwater. Mijn Pakistaanse collega’s en ik boorden meters lange, poreuze buizen de grond in. Door zo’n buis maten we de grondwaterstand. We lieten een omgekeerd eierdopje van staal zakken aan een meetlint. Op het moment dat het eierdopje het water raakte, hoorden wij ‘plop’ en wisten wij hoe diep het water zat. Een dergelijk plop-geluid hoor ik nu weer. …

Lees Meer Lees Meer

Wandelend door Drenthe zie ik twee keer een zangvogel die ik ieder jaar in maart voor het eerst zie. De vogel heeft wel iets van een roodborst, is ongeveer even groot en heeft net zulke kraaloogjes. Maar de rode borst ontbreekt en de vogel zingt niet. Een roodborst (m/v) zou vroeg of laat wel even zingen. De vogel hipt uit een struik naar een hek en als ik nader, fladdert hij voor ons uit naar een volgende zitplek. Vogels bewaren graag afstand tot mensen. …

Lees Meer Lees Meer

Iedere morgen kijk ik naar een defilé van vogels in mijn tuin. Twee merels hippen over het gras en inspecteren de nieuwste klokhuizen. Een roodborst scharrelt door de restanten herfstblad. Een verdieping hoger nemen de heer en mevrouw koolmees een snavel zaad of een hapje vetbol. Eén van hen strijkt neer op het gras en plukt aan het mos. Dat doen de kauwen ook, die al onder het dak nestelen. In groepsverband komen die de met gaas tegen hen afgeschermde zaadbank plunderen. Dat gaas zal hen niet weren! …

Lees Meer Lees Meer

De kleine feestelijkheden rijgen zich aaneen. Eerst de sneeuwklokjes, dan de winterakonieten, krokussen, narcissen, hoefbladen, speenkruiden en bosanemonen. De lente brengt een  bloemetje mee!

Woensdag liep ik de stralende zon mijn tuin in en zag ik dat de bosanemonen bloeiden. Ik weet dat ze er staan, maar elk jaar is het een blijde verrassing. Ik nam ooit een polletje mee uit een Duits bos, waar niet alleen de volledige bosbodem ermee bedekt was, maar ook de bermen van de landwegen rond het bos. Je kon daar niet picknicken zonder op bosanemonen te gaan zitten, dus kon ik net zo goed een polletje uitgraven. Zo hielp ik met de verspreiding. Een beetje. …

Lees Meer Lees Meer

Hazelaars, elzen, wilgen, populieren en iepen – allemaal bloeien ze. Hier Groningen tenminste. Bij u in het zuiden zijn ze misschien al uitgebloeid. Bomen bloeien soms onzichtbaar hoog, zoals populieren en iepen, die ook nog eens kleine bloemen vormen. Dan bloeien sleedoorns zichtbaarder.

Sleedoorns zijn bomen met knoeperhard hout waaruit lange, scherpe doorns steken. Wordt sleedoorn af en toe gesnoeid, of gevlochten, dan ontstaat een compacte, ondoordringbare brij van takken en doorns. Een ideale boom om als afrastering te gebruiken. Het vee knabbelt eraan, wat de haag nog compacter maakt. Knabbelen is snoeien. …

Lees Meer Lees Meer

De VVD wil aan natuur verdienen en het CDA heeft de natuur afgeschaft. In Trouw lees ik dat deze partijen als belangrijkste beleidsplan hebben: ruimte voor de boeren! Zouden ze een hoekje hebben ontdekt dat nog niet is doodgespoten?

Als ik door Nederland fiets, wandel of rijd, word ik verdrietig van de doodsheid van het platteland. Tachtig procent van ons land bestaat uit platgewalste turbograsvlakten of bespoten veevoervelden. De bodem is vergeven van diarree van miljoenen vetgemeste dieren, de akkers van chemische plantenverdelgers. De oogstrestjes worden ondergeploegd. …

Lees Meer Lees Meer