Koos Dijksterhuis

Als jonge vogelaar noteerde ik na elke tocht de vogels die ik zag. Ik heb mijn notitieboekjes uit die tijd nog. Van begin april, soms al in maart, tot eind september, soms nog in oktober stond de huiszwaluw erbij, vaste prik. Dat is nu wel anders.

Sinds 1968 worden ze geteld en is het aantal huiszwaluwen met driekwart afgenomen, hoogstwaarschijnlijk als gevolg van voedselgebrek. Daarvoor zal hun aantal ook al wel slinkende zijn geweest. Er zijn nog steeds tienduizenden paartjes, maar kennelijk niet meer zoveel dat ik ze altijd zie, integendeel. …

Lees Meer Lees Meer

Met een vriend wandel ik door een natuurgebiedje met wat weilanden bij Halfweg, halfweg Amsterdam en Haarlem. Ingepakt door steden en industrie houdt daar een kleine wildernis en een toefje veeteelt stand, inclusief de onvermijdelijke Hooglanders.

Er is water, er is wei, er is bos, er is struikgewas en er is een dijk, waarvandaan dit alles mooi te overzien is. We kijken naar wadende tureluurs en groenpootruiters, een wegvluchtende oeverloper, kwikstaarten, piepers, groenlingen en kneuen. Daarboven cirkelen buizerds en vanuit zijn schuilplaats koekoekt een koekoek. Even later zien we de koekoek vliegen. Koekoeken hebben een onzichtbaar imago, maar dat ligt meer aan de toeschouwers dan aan de koekoek zelf. …

Lees Meer Lees Meer

Met een vriend bezocht ik drie natte natuurgebiedjes bij Amsterdam, om vogels te kijken. Het waaide flink en vermoedelijk hielden zangvogels zich daarom koester dan anders. Toch hoorden en zagen wij rietzangers, rietgorzen, grasmussen, gele kwikstaarten, oeverzwaluwen, kneuen en nog meer algemene maar daarom niet minder mooie soorten. Met al die zangvogels bleven ook de koekoeken niet achter. …

Lees Meer Lees Meer

Nu het insectenseizoen begint, zullen er vast veel wespen worden doodgeslagen. Ook bijen en zweefvliegen gaan eraan, want niet iedereen kent de verschillen.

Zweefvliegen zijn vliegen. Ze verschillen in allerlei opzichten van wespen en bijen: ze hebben twee vleugels en geen vier, ze missen de wespentaille, ze hebben geen angel en kunnen dus niet steken. Ze lijken soms wel op wespen. Dat heeft als voordeel dat niet alle insecteneters hen durven op te happen en dat wespen hen niet meteen herkennen. Sommige zweefvliegen leven als larve in een wespennest en eten daar wespenlarven. …

Lees Meer Lees Meer

Er fladdert een motje door de kamer. Hij of zij probeert de ingang van de lampenkap te vinden. Voor ie zijn vleugeltjes schroeit, moet ik ‘m zien te vangen. Gauw de lamp uit. Maar waar is het nachtvlindertje gebleven?

Hé, daar vlindert ie vlak voor me langs. Hij gaat op de wand zitten, nog geen centimeter lang. Ik pak een limonadeglas. Voor ik dat om hem heen kan plaatsen, vliegt ie weer weg. ‘Het is voor je eigen bestwil’, zeg ik, maar de boodschap komt niet over. Ik zie hem niet meer. …

Lees Meer Lees Meer

Soms hoor ik door het slaapkamerraam een ransuil roepen. ‘Woe’, zegt hij dan. Laatst antwoordde ik een keer met een naar mijn idee gelijkluidende ‘woe’. Je weet niet hoe een vogel zo’n nabootsing interpreteert. Imitatie is gebruikelijk in de vogelwereld. Spotvogels en spreeuwen doen allerlei vogels na, en zo zijn er meer. Kennelijk laten ze daarmee horen hoe goed ze hun stem beheersen, om indruk te maken op vrouwtjes. Imiteren luistert nauw. Dat de ransuil in mij een soortgenoot zou vermoeden, is daarom onwaarschijnlijk. …

Lees Meer Lees Meer

We liepen langs een moerassige bosrand. Het was een zonnige zondagmiddag en er waren veel wandelaars. Op zonnige zondagmiddagen mijd ik de natuur liever, maar nu was ik bezweken voor de verleiding. Ik beperk mijn gestruin door de natuur, vanwege de collectieve afspraak dat we zoveel mogelijk thuisblijven, maar heb natuur evenzeer nodig als beweging, slaap en koffie. …

Lees Meer Lees Meer

Als ik in de tuin zit, vind ik het lastig om de krant te lezen. Er is telkens iets te zien: een vogel, vlinder, libel, bij, zweefvlieg of kever bijvoorbeeld. Tussen de stoepstenen waar ik opzit graven mieren hun nesten en patrouilleren piepkleine zwevers.

Die zwevers zijn hooguit een halve centimeter lang. Ze inspecteren de mierenholletjes. Zouden het sluipwespen zijn? Koekoeksbijen? Beide zijn broedparasieten – ze leggen eitjes in andervrouws nest. Soms gaat een zwevertje heel kort op de grond zitten en na enig gehannes lukt het me er een foto van te maken. Als ik die uitvergroot zie ik dat het waarschijnlijk een kleine bij is. Op waarneming.nl wordt de bij een groefbij genoemd. …

Lees Meer Lees Meer

Een jaar of wat geleden werden er bevers losgelaten bij de Hunze en de Drentse A. Na de grote rivieren in het zuiden hebben de enorme knaagdieren nu ook de kleine rivieren in het noorden gekoloniseerd.

Afgeknaagde punten van loofboompjes zag ik al vaak langs de Drentse A. Later vermoedde ik dat er een burcht was, in het meest drassige en minst toegankelijke deel van het beekdal. Ik heb daar in de buurt al een paar keer aan de oever van een beek gestaan, roerloos wachtend, op het wegslaan van steekmuggen na. Ik verwachtte dat ze in de schemer zouden ontwaken en via het beekje de wijde wereld zouden inzwemmen. Het is in de natuur raadzaam om roerloos te wachten, ik zie altijd van alles. Maar bevers zag ik nooit. …

Lees Meer Lees Meer

Twee lezers stuurden me een filmpje dat op facebook rondgaat. Zij vroegen zich af of eenden werkelijk zoveel jongen konden krijgen. Op het filmpje zwom een sliert van een stuk of veertig kuikens, begeleid door twee volwassenen. Het waren geen eenden, maar ganzen, grauwe ganzen om precies te zijn. …

Lees Meer Lees Meer