Koos Dijksterhuis

De dagen lengen. Staan planten en dieren daar bewust bij stil? Ik denk het niet, maar ze reageren er wel op. Onze kippen bijvoorbeeld gaan op stok als het daglicht taant. Bij somber, zwaarbewolkt weer trekken ze zich eerder terug dan bij helder, zonnig weer. Het lijkt een automatisme. In juni maken ze twee keer zo lange dagen als in december.

Eksters begonnen eind november al met hun nestbouw. De zeearenden bij ons in de buurt begonnen ook in november al te nestelen. Begin december zag ik een koppel kraaien een oud kraaiennest inspecteren. Op 22 december zag ik een koolmees een nestkastje binnenglippen, die daar wel een minuut in bleef. Roeken, reigers en aalscholvers nemen hun nestelplekken in de broedkolonies in. Eenden zijn al aan het baltsen en de eerste merels en heggemussen laten zich horen. Lezer Jan Leijstra uit Haulerwijk hoort sinds midden december een zanglijster zingen. Ook spechten, boomklevers, boomkruipers, roodborstjes en winterkoninkjes komen op dreef. De eerste kokmeeuwen krijgen hun donkerbruine zomerkap. Uilen roepen elkaar en richten hun holen in. …

Lees Meer Lees Meer

Voor hoeveel wolven is er ruimte in Nederland? Staatssecretaris Rummenie van landbouw en natuur gaf een Nederlands-Belgisch team van ecologen vorig jaar opdracht om dat te onderzoeken. Het is verrassend dat een bewindsman van een belangengroep (BBB) zijn beleid wil baseren op wetenschappelijk onderzoek. Maar dat blijkt anders te liggen.

De onderzoekers van de universiteiten van Wageningen en Utrecht en het Vlaamse Instituut voor Bos- en Natuuronderzoek publiceerden hun conclusies in september. Het ging hen niet om het peilen van meningen of onderbuikgevoelens. De onderzoekers beperkten zich tot feiten en baseerden zich op populatiestudies. Daaruit bleek dat een horde (ten onrechte vaak roedel genoemd) wolven een territorium van ruwweg honderd vierkante kilometer nodig heeft. In Nederland zijn 181 gebieden groot genoeg, maar de kwaliteit daarvan laat minder hordes toe. …

Lees Meer Lees Meer

De hortensia barst bijna uit zijn knoppen, terwijl de bloemen van vorig jaar nog roze zijn. Duiven koeren, mezen zingen, kraaien krassen, bosuilen roepen. Eksters nestelen, eenden vormen stelletjes. Lente!

Ik harkte blad van het gras. Daar kreeg ik het zo warm van dat ik mijn jas uittrok. Het begin november gemaaide gras stond alweer vijftien centimeter hoog. ’s Winters groeiend gras is een recent verschijnsel. Gooi er wat kunstmest op en je hebt een snede extra voor de gigantische veestapel. …

Lees Meer Lees Meer

In sommige bomen popelen de knoppen – ze hadden beter even kunnen wachten, want intussen sloeg de vorst toe en de koudste maanden komen nog. Straks vriezen ze alsnog stuk. Maar de eerste weken van december was de temperatuur zo hoog! Iedere dag verbrak zijn historische record.

Boven ons huis torent een rode beuk uit. Hoewel kaal, hangen er verspreid nog honderden bladeren in de enorme kruin. We hebben een hele rij kruiwagens vol beukenblad van het gras geharkt. Nou ja, het was één kruiwagen die telkens opnieuw reed. Hoe kaler de beuk, des te meer knoppen kwamen er aan het licht. …

Lees Meer Lees Meer

Sinds kort bloeit er namelijk een goudmijntje in onze tuin: saffraankrokussen. Omdat ik voor mijn degradatie een jaar op het Gymnasium zat, zou ik ze liever kroki noemen, maar dan beticht men mij vast van aanstellerij. Krokussen dus.

Ik kreeg voor mijn verjaardag van mijn kinderen een doos vol gifvrije bollen. Dat zijn overwegend bollen waaruit in de lente allerlei kleurrijks verschijnt. Saffraankrokussen echter bloeien in de herfst. Dat geldt trouwens ook voor herfsttijlozen, die volgens mij bekender en algemener zijn dan saffraankrokussen. …

Lees Meer Lees Meer

Er hangt een trilspin op de plek waar kort geleden (zie foto) drie trilspinnen hingen. Trilspinnen hebben een klein, langwerpig lijf met een kop, en lange, dunne poten. Ze hangen vaak aan plafonds, of bovenin kasten. Vaak verstoppen ze zich overdag, om ’s nachts op pad te gaan. Ze vangen prooien in hun rommelige webben. Die ragebollige flarden zien er onbewoonbaar uit. Toch zijn ze nog in gebruik. Trilspinnen waren er in mijn kindertijd nog niet, ze zijn vast per ongeluk na vakanties in zuidelijke landen meegekomen in auto’s, caravans of bagage. En ze hebben het zich gemakkelijk gemaakt in Nederlandse huizen. Het wemelt ervan. …

Lees Meer Lees Meer

De sijzen zijn weer in het land. Sijzen broeden in Scandinavië en zijn bij ons vooral ’s winters te zien en te horen. Op windstille, zonnige dagen hoor ik afgelopen tijd een gekwetter uit de bomen, alsof niet alleen het klimaat de winter overslaat, maar alsof ook de zangvogels aan het voorjaar begonnen zijn.

Het zijn groepen vinkachtigen: sijzen, putters, vinken en groenlingen. De putters kwetteren, de sijzen fluiten een fraai ‘wieuw’. Een boomklever en een winterkoning tetteren er doorheen, maar de vinkvogels zingen onverstoorbaar door.

Sijzen heb ik al driekwart jaar niet gezien. Ze zijn niet zeldzaam – in de uitgestrekte sparrenbossen van Noord-Europa broeden ze met duizenden. ’s Winters in Nederland zijn ze in tuinen en parken te vinden, in bossen en zelfs op het boerenland, als daar tenminste nog elzen staan. …

Lees Meer Lees Meer

Eén van de mooiste landschappen van Nederland vind ik het stroomgebied van de Drentsche Aa, de verzamelnaam van meerdere diepen (beken) die ten zuiden van Assen ontspringen en aan weerszijden van die stad noordwaarts kabbelen en samenvloeien.

De beken worden gevoed door kwelwater uit het Drents Plateau. In het gebied zijn behalve glinsterende beken bloemrijke hooilanden, heidevelden en knoestige loofbossen te vinden. Er groeien orchideeën, er broeden watersnippen, er leven bevers, er paaien windes.

Nieuwsgierig blader ik door het boekje van schilder/schrijver Klaas Koops: In gesprek met de Aa (Blinuet €24,99). De Drentsche Aa en Koops zijn oude bekenden, naar menselijke maatstaven. Koops groeide op in woont nog steeds in het Aa-stroomgebied. …

Lees Meer Lees Meer