Natuurdagboek 2022
Een zeearend in de tuin

Een zeearend in de tuin

Zeearend Foto Koos Dijksterhuis
Zeearend. Foto Koos Dijksterhuis

Een kennis van me begon zijn carrière als telefonist bij een vogelbeschermingsorganisatie in Kopenhagen. Hij kreeg soms opgewonden lieden aan de lijn, die de wonderlijkste waarnemingen doorgaven. Zo vertelde hij me over een mevrouw, die meldde dat ze door het raam een zeearend op het gazon zag zitten.

Dat leek hem sterk. Zeearenden zijn in Denemarken talrijker dan bij ons, maar toch ook weer niet zo algemeen, zeker niet toen de vogels nog maar net met hun opmars vanuit Duitsland begonnen waren. En als de veel algemenere buizerd daar al nooit neerstrijkt, is een zeearend in de tuin wel heel apart. Aan de andere kant; mijn kennis had ook eens iemand aan de telefoon gehad, die een roerdomp in de beukenhaag zag zitten. Dat is een zeldzame en schuwe reigerachtige die beroemd is vanwege zijn paalhouding. De beschrijving klopte precies en het was winter en het vroor, en dan doen roerdompen soms gek. Hij was er gaan kijken en verdomd, er zat een roerdomp in de heg.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Struinen langs de Waal

Struinen langs de Waal

Bevervraat bij Bemmel Foto Koos Dijksterhuis
Bevervraat bij Bemmel. Foto Koos Dijksterhuis

Ik ben nog nooit in Bemmel geweest. Wel in Boekel, Budel, Bladel, Boxtel, Berkel, Bommel en Brussel, maar Bemmel is een witte plek op mijn plattegrond. Dat kan zo niet langer. Ik maak er een afspraak met Reinier de Nooij, die als milieukundige gemeenten adviseert over duurzaam inkopen. Tevens is hij actief in de wilgenknotploeg van Lingewaard Natuurlijk. Ik ga naar Bemmel om de Waal te zien.

De oever van die machtige rivier is begroeid met wilgen, elzen, berken en kornoeljes. Die bomen kunnen tegen natte voeten, en anders kiemen ze wel op de duinen die opgeworpen zijn toen er ruimte voor de rivier werd gegraven. De bomen hebben meer te duchten van bevers.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Zanglijsters zingen

Zanglijsters zingen

Zanglijster Foto Koos Dijksterhuis
Zanglijster. Foto Koos Dijksterhuis

Mocht u een nachtegaal horen, bedenk dan dat nachtegalen pas in april in Nederland komen. Een nachtegaal die op 1 april zingt zou een grappenmaker zijn. Wie sinds begin deze maand al wel zingen, zijn zanglijsters. Die hebben een uiterst veelzijdig repertoire, net als nachtegalen. Ze zingen tot ver na zonsondergang, net als nachtegalen. Ze doen dat vaak onzichtbaar verscholen in een boomkruin, net als nachtegalen. Kortom: mocht u een nachtegaal horen, sluit dan eerst uit dat het een zanglijster is. Indien u de verschillen in zang niet uit uw hoofd kent, maar moet opzoeken, ga er dan vanuit dat u een zanglijster hoorde.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Kuifeend tast in het duister

Kuifeend tast in het duister

Kuifeend v+m. Foto Koos Dijksterhuis
Kuifeend v+m. Foto Koos Dijksterhuis

De kuifeenden verspreiden zich over meertjes en vijvers. De meeste brachten de winter door op grotere wateren. Al lijken die winterpauzes korter te duren en zie ik tegenwoordig de hele winter kuifeenden in plantsoenvijvers. Waarom zouden ze het zich ook moeilijk maken? Ooit moesten ze voor open water met een bodem vol driehoeksmossels naar het IJsselmeer of toch op z’n minst de randmeren. Nu vriezen de vijvers zelden dicht en zijn driehoeks-, quagga- en korfmossels alomtegenwoordig.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Leerzame kraanvogel

Leerzame kraanvogel

Kraanvogels Foto Henk Strietman
Kraanvogels. Foto Henk Strietman

Laatst vroeg ik wat u zou antwoorden op onmogelijke waarnemingen waarover lezers mij inlichten. De adviezen varieerden van het ene uiterste tot het andere, hartelijk dank. De meesten vonden dat ik mee moest veren in de onwaarschijnlijkste waarnemingen, om een anders pret niet te bederven.

Jurrie de Vos geeft daar een originele draai aan en vergelijkt het met Mariaverschijningen. De waarnemers worden niet tegengesproken maar heilig verklaard.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Scholeksters in de soos

Scholeksters in de soos

Scholeksters. Foto Koos Dijksterhuis
Scholeksters. Foto Koos Dijksterhuis

Deze column had kunnen beginnen met de mededeling dat de lente te vroeg begint, maar al kunnen sommige open deuren niet vaak genoeg worden ingetrapt, nu doe ik dat liever niet. Maar dat er lente in de soms herfstige winterhemel hangt, valt niet te ontkennen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Dansen in de duinen

Dansen in de duinen

Duinmeertje van Hee Foto Tjeerd Siderius
Duinmeertje van Hee. Foto Tjeerd Siderius

Terschellinger Tjeerd Siderius mailde me over een dance-festival dat in de eilander natuur gepland is. Het betreft Eilân, een lang weekend van 15 tot 18 september, met vele bands en discjockeys op drie podia, bij het duinmeertje van Hee op Terschelling.

Drie jaar geleden zou het voor het eerst plaatsvinden maar werd het wegens het ontbreken van vergunningen door de rechter verboden. Dit jaar wil de organisatie los gaan.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Zeearend tegen de vlakte

Zeearend tegen de vlakte

Zeearend Foto Mennobart van Eerden
Zeearend. Foto Mennobart van Eerden

Maandag 31 januari verliet een zeearend ’s morgens vroeg zijn slaapboom bij Almere, en vloog de Oostvaardersplassen in, waarschijnlijk voor een ontbijt van meerkoet of karper. Na een rustpauze vertrok de vogel om tien voor elf naar het zuidoosten. Hij verliet het natuurgebied, stak de A6 over en waagde zich boven de onafzienbare akkers van Zuid-Flevoland.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Onwaarschijnlijke tjiftjaf

Onwaarschijnlijke tjiftjaf

Tjiftjaf. Foto Koos Dijksterhuis
Tjiftjaf. Foto Koos Dijksterhuis

En jawel hoor, het was weer raak zoals bijna elke winter. In januari al vertelde iemand me dat ze een tjiftjaf hoorde zingen. Een tjiftjaf in januari is minder kras dan een koekoek, want een klein aantal tjiftjaffen overwintert in Nederland. En waarom zou zo’n winterse tjif niet vast zijn lied aanheffen?

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Kraaien om de havik

Kraaien om de havik

Havik m. + zwarte kraaien. Foto Koos Dijksterhuis
Havik m. + zwarte kraaien. Foto Koos Dijksterhuis

Op het gras van een niet vaak gemaaid weiland zit een hompige roofvogel. Het lijkt me een grote vrouwtjessperwer, iets groter dan de zwarte kraaien die om de roofvogel heen cirkelen. Maar door de kijker blijkt het een mannetjeshavik. Felle wenkbrauwstreep, oranje ogen, fors postuur, stevige poten.

Van veel roofvogels zijn de vrouwtjes forser dan de mannetjes, en bij geen is dat verschil zo groot als bij sperwer en havik. Dat heeft voordelen. Voor de productie van eieren is een groot lichaam nuttig, voor een vingerhoedje sperma volstaat een klein. Een groot lijf is bovendien handig om een legsel te bedekken en bebroeden. Een flinke vrouw kan haar nest beter verdedigen. Een grote vrouw jaagt op andere prooien dan een kleine man; zo zitten ze niet in elkaars vaarwater.

Lees Meer Lees Meer

DELEN