Net als ik met een groepje Trouwlezers naar Schiermonnikoog tijg, is daar door Karst Meijer en consorten een zeer zeldzame paardenbloem ontdekt: de gevlekte. Meijer runt het Herbarium Frisicum in Wolvega en brengt de wereld van de paardenbloemen in kaart, waarvan de ene na de andere soort uit het platteland verdwijnt. …
Het bericht haalde de kranten dat aalscholvers dood moeten, dat er te veel van zijn, dat ze de vis wegkapen waardoor vissers failliet gaan. Dit nepnieuws wordt om de paar jaar rondgebazuind. Zoals sommigen vossen de schuld geven van het verdwijnen van weidevogels, geven anderen aalscholvers de schuld van het verdwijnen van vis. Dat is gemakkelijk te roepen, terwijl het weerspreken ervan jaren onderzoek vergt. Dat onderzoek kun je vervolgens afdoen als ook maar een mening. …
Het zal komende herfst vast geen goed mastjaar worden. Dankzij de vele rupsjes die de bomen kaalvreten, moeten die bomen opnieuw blad vormen, wat hen veel energie kost. En afgelopen herfst was het wel een goed mastjaar, en de productie van stuifmeel en vruchten kostte ook al energie. Ondanks het droge en aanvankelijk warme voorjaar zou ik daarom een mastarm jaar verwachten, zonder overvloed aan beukennootjes, zonder veel eikels. …
Kleine Poppenrover Calosoma inquisitor. Foto Arp Kruithof
Tijdens een feestje in een tuin, in een Drents bos, rent er een kever door het gras. Het is een grote loopkever en hij haalt een flinke snelheid. Hij glanst donkerbruin, bijna zwart, met wat groenige weerschijn en een smalle, lichte zoom om zijn geribbelde schilden. Het is een poppenrover.
Ik probeer hem te pakken, wat niet meevalt, vanwege zijn snelheid en de behendigheid waarmee hij zich onder een plukje gras of blaadje weet te verstoppen. Waarom zou ik hem ook pakken? Normaal gesproken doe ik dat ook nooit, al was het maar omdat er kevers bestaan met krachtige, scherpe kaken. Maar nu is Arp Kruithof van de partij. Hij zit een eindje verderop argeloos te nippen van een glas wijn. Arp (her)kent de vele leden van obscure diergroepen als pissebedden, hooiwagens en wantsen. Van kevers weet hij ook veel en hij vindt de poppenrover vast interessant. Ik wil hem de kever laten zien, en daarna vrijlaten. In de holte tussen mijn handen voel ik het diertje duwen. …
Jaar na jaar spannen Christiaan Both en zijn medewerkers in de lente witte theedoeken onder steeds dezelfde bomen, in de Drentse bossen waar ze bonte vliegenvangers onderzoeken. De Groninger biologen willen alles over deze vogels weten, ook wat ze eten. Vliegenvangers vangen niet alleen vliegen, in de lente voeren ze hun kuikens vooral rupsen. Die rupsen eten boomblad en laten poepjes vallen. De poepjes die op de theedoeken belanden, zijn een maat voor het voedselaanbod. Er zijn magere jaren, er zijn overvloedige jaren. …
levend Koolmeesjes in de nestkast. Foto Koos Dijksterhuis
De koolmezen in mijn tuin, die afgelopen weken onafgebroken rupsjes naar hun jongen aanvoerden, hebben geluk gehad. Hoewel ik vorig jaar de eerste buxusvlinder in de buurt zag, hebben maar weinig buurtgenoten buxushaagjes, en spuiten zij geen gif, gif waar niet alleen alle insecten van doodgaan, maar ook de dieren die in de stervende insecten een gemakkelijke prooi zien. Koolmezen bijvoorbeeld. …
Op Schiermonnikoog, waar ik een groepje Trouw-lezers rondleid, komen minstens negen soorten orchideeën voor, en wij gaan door de knieën voor grote keverorchissen, wier naam niet bepaald te danken is aan hun formaat, maar aan het simpele feit, dat er een nog kleinere keverorchis bestaat. De grote keverorchis heeft een groengele bloem die uit twee vrij ronde blaadjes torent. De blaadjes lijken wel wat op weegbree en ik heb mensen horen zeggen dat de planten hen aan lelietjes van dalen deden denken. …
Rond ons huisje op Schiermonnikoog zoemt een wesp. Ik hoor hem, of beter: haar als ze door de open buitendeur naar binnen vliegt. Binnen doet ze hetzelfde als buiten: de wanden en het plafond afspeuren naar holletjes. Ze is een koningin, op zoek naar een paleis, waar ze een volk kan stichten. …
Met een groepje Trouw-lezers zwerf ik over Schiermonnikoog. Wie na het eten nog puf heeft, gaat mee op een avondwandeling. Warme jassen aan. Het doel is nachtegalen. Ik laat mijn fiets achter op de Badweg.
Nachtegalen doen het redelijk op Schier. Overdag hebben we er al vier gehoord. Vanuit dichte meidoorns en duindoorns met ondergroei van bramen en brandnetels verkondigden ze hun boodschap. Nachtegalen roepen jaar in jaar uit hetzelfde, urenlang, nachtenlang en soms ook dagenlang. Het lijkt hen niet te deren of hun boodschap goed overkomt, ze zijn geen communicatiedeskundigen. De boodschap (“hier ben ik, dit is mijn domein, wees welkom als je me als vrijer wilt”) moet wel gehoord worden, maar of ze daar stil bij staan? Waarschijnlijk zijn ze puur afzender-gericht. Ze willen gewoon uit volle borst zingen. …
Als ik bij ons huisje op Schiermonnikoog aankom, schijnt de zon uit een blauwe hemel op de lentegroene bosjes rond het huisje. Koekoeksbloemen, boshyacinthen, judaspenningen, adderwortels en koekoeksbloemen bloeien in vijf tinten roze, lila of paars. Op het gras zoeken merels, spreeuwen en kwikstaarten wormen, insecten en hun larven. …