Koos Dijksterhuis

Geelpootmeeuwen vliegen over de Donau langs de havenstad Tulcea. Vanuit die stad verken ik met vijftien Trouwlezers de Donaudelta en omgeving. De Donau stroomt snel. Hij is breed en bruin. Er drijven boomstronken mee en flessen. Langs de oever liggen aangespoelde flessen. Er ligt ook ander afval, maar petflessen liggen er het meest.

De schokkende hoeveelheid flessen is niet van hier, vertelt een jongeman die op de kade rondhangt en in het Engels zijn diensten als gids aanbiedt. De Donau spoelt de flessen mee uit Servië, weet hij. Die Serviërs spelen ook een vuil spel met stuwdammen, waardoor hier nu eens watertekorten, dan weer -overschotten zijn. …

Lees Meer Lees Meer

Soms meldt een lezer dat ik veel over de natuur in Noord-Nederland schrijf en dat Limburg, Brabant en Zeeland erbij inschieten. Dat is waar, hoewel ik dat soms goedmaak met een paar dagen in het zuiden. Het erbij inschieten komt door de afstand. Vanuit Groningen ben ik naar Zeeland evenveel reistijd kwijt als naar Boekarest, waar ik vorige week met veertien Trouwlezers ben aangekomen. …

Lees Meer Lees Meer

Op het Hollandse strand vind ik opvallend veel venusschelpen: stevige schelpjes van zo’n twee centimeter in doorsnee, bruin of blauw, met een asymmetrische top. Het is alsof de schelp één kant opkijkt, boven een ronde buik. Rond de top cirkelen ribbeltjes als hoogtelijnen op een gebergtekaart. Sommige venusschelpen zijn net als het exemplaar op de foto voorzien van een kogelgaatje op kabouterschaal. …

Lees Meer Lees Meer

De eerste langsprietmotten die zich in de vroege lente vertonen, zijn wilgenlangsprietmotten, fraai glanzende vlindertjes van wie de mannetjes enorme voelsprieten dragen, door vlinderkenners antennes genoemd. De laatste langsprietmotten vliegen tot in juli, maar dan zijn de wilgenlangsprietmotten al lang uitgevlogen. …

Lees Meer Lees Meer

Op zonnige, warme plekjes bloeien de eerste paardenbloemen, maar veel zijn het er niet. Na de aanhoudende lentekou zijn ze laat. Ooit was dat gewoon: volgens oudere plantenboeken bloeien paardenbloemen van half april tot eind mei. De laatste jaren waren ze een maand vroeger.

Maar wie maalt er om paardenbloemen? Zelf hou ik van wilde bloemen, maar hoewel een paardenbloem prachtig is, heb ik er gauw genoeg van. Hun bladrozetten nemen zoveel ruimte in, dat er op mijn grasveldje voor pinksterbloemen en andere veldbloemen nauwelijks ruimte overblijft, als ik de paardenbloemen niet uitruk. …

Lees Meer Lees Meer

Een paar meter voor me zie ik merkwaardige, witte paddenstoeltjes. Bij nader inzien blijken het bloembolletjes te zijn, op hun kop. Ernaast steken de knolletjes van speenkruid uit de bodem. Er ligt een afgeplagd en omgekeerd stukje grasmat. De bollen steken de lucht in. Als ik de plag omdraai, zie ik de bladeren van dwerghyacinten en speenkruid. Ze zijn nog niet verdord, dus erg lang kan de plag nog niet op zijn kop liggen. …

Lees Meer Lees Meer

Op mijn vraag of en hoe ik zanglijsters moet en kan beschermen tegen katten, kreeg ik twee dozijn reacties. Geen van de respondenten noemt mij een kattenhater, niemand vindt dat ik onze miljoenen loslopende roofhuisdieren als een vorm van natuurlijke selectie moet zien en dat de tuinvogels zich maar moeten aanpassen.

Iedereen vindt dat vogels beschermd moeten worden tegen katten en sommigen verklaren bij elke kat die ze in hun tuin zien woest zwaaien en water plenzend naar buiten stormen. Dat doe ik ook weleens, maar ik sta niet altijd op de uitkijk om elke vijf minuten een volgende kat weg te sturen. …

Lees Meer Lees Meer

Nu het lente is vormen de bosanemonen witte, en de speenkruiden gele tapijten. De eerste hondsdraf bloeit en dovenetels laten hun blad uit de grond schieten. Klein hoefblad bloeit met gele zonnetjes en groot hoefblad met roze knotsen. Nog even en die grote hoefbladen zijn uitgebloeid, waarna hun hoefbladen verschijnen. Die zijn inderdaad groot, om niet te zeggen reusachtig: een halve meter in doorsnee. Om in korte tijd zijn enorme bladeren op te pompen, heeft groot hoefblad vocht en voedsel nodig. De plant is dan ook te vinden op zompige, voedselrijke bodems; langs sloten en andere wateren. …

Lees Meer Lees Meer

De eerste vlinder die ik deze laat begonnen lente zag, was niet eens een dagpauwoog, citroenvlinder of kleine vos. Het was een gehakkelde aurelia. Er waaide nog een frisse wind, maar Aurelia zat zich op een beschut plekje in de zon op te warmen.

Nederland lag vanouds aan de noordgrens van het leefgebied van gehakkelde aurelia’s. Sinds een jaar of dertig zijn ze gestaag algemener geworden in Nederland, vermoedelijk dankzij klimaatverandering. Je zou een op warmte gestelde vlinder niet zo vroeg verwachten, maar sommige gehakkelde aurelia’s overwinteren in Nederland in de strooisellaag op de grond, onder boomstronken, in dichte houtwallen en holle bomen. …

Lees Meer Lees Meer

Een week van huis en de lente blijkt losgebarsten. ’s Morgens zorgt het aanzwellende koor van roodborstje, heggenmus, winterkoning, koolmees, pimpelmees, merel, zanglijster, vink, groenling, zwartkopje en tjiftjaf voor een aangenaam ontwaken. Tijdens een wandeling door het natuurmonument Kardinge bij Groningen dienen allerlei pas gearriveerde zuiderlingen zich aan. …

Lees Meer Lees Meer