Koos Dijksterhuis

Zo’n koud voorjaar is lastig voor broedvogels, zeker als die tijdens de zomerse dagen in maart dachten: kom we beginnen vast. Nu ze kuikens krijgen, is de spoeling dun wat betreft insecten. Het seizoen komt langzaam op gang. De vogeltrek is bezig, de vogels moeten wel, maar ik denk dat de noordenwind hen vertraagt. Zodra die wind naar het zuiden draait, barst de trek pas echt los.

Als de zon doorbreekt en ik me de tuin in laat lokken, blijkt het daar alleen uit de wind warm te zijn. Ze zeggen: het is kouder dan met kerst, maar dat geldt hooguit voor de luchttemperatuur, niet voor de stralingswarmte van de zon. Op beschutte plekken bloeien de lentebloemen onbekommerd, zoemen bijen en fladderen vlinders. …

Lees Meer Lees Meer

Fuerteventura is een Canarisch eiland, voor de kust van de Sahara. Het is er droog, maar ook bergachtig. ’s Nachts vormen zich wolken rond de toppen en het condenswater druipt langs de helling. Soms regent het zelfs. Ooit was het eiland groen, maar door ontbossing en overbegrazing met geiten werd het een rotsig stuk woestijn in zee. Het condenswater verdampt snel in de felle zon en straffe zeewind. …

Lees Meer Lees Meer

Wie vliegreizen maakt, kan de uitstoot van broeikasgassen compenseren met het planten van bomen. Zolang bomen groeien en niet worden gekapt, leggen ze namelijk koolstof vast. Er zit wel een limiet aan, want als de wereld vol bomen staat, is er geen ruimte meer voor landingsbanen.

In de praktijk wordt er juist veel bos gekapt. Tegen beter weten in verwijderen we nog steeds het tropisch regenwoud. Mensen willen liever veel geld aan sojabonen en suikerriet verdienen. De woudreuzen worden verwerkt tot papieren zakdoekjes. …

Lees Meer Lees Meer

De merel is aan de leg. Ik houd mijn hart vast. Weer heeft het merelpaar de klimop uitgekozen. Vorig jaar zag ik vaak katten likkebaardend naar de plek staren, waar vadermerel in- en uitvloog met wormen. Op een dag werd er niet meer in- en uitgevlogen.

Ik denk meteen dat het dezelfde merels zijn als vorig jaar, terwijl dat helemaal niet zeker is. Het lijkt zelfs logischer dat het andere merels zijn, die nog niet weten hoe riskant de klimop is. …

Lees Meer Lees Meer

In de vroege lente, en als het koud blijft ook in de wat latere lente, is Schraalhans keukenmeester voor vogels. Maar klimop zorgt juist dan voor een voorraad rauwkost. Als één van de weinige planten bloeit klimop in de herfst en draagt de plant vrucht in de lente. Bij mij komen allerlei vogels van de donkerpaarse bessen snoepen, de houtduiven voorop.

Klapwiekend houdt zo’n houtduif zich staande, of zittende, op de doorbuigende twijgen, de ene na de andere bes plukkend en doorslikkend. Dat doorslikken is voor duiven een eitje. Soepel schuift de duif bes na bes zijn krop in. Die krop fungeert als opslag. Later zal de duif in een boom plaatsnemen, waar hij zijn voorraad geleidelijk verteert. Daarbij is de kans groot dat hij indut, al dan niet snurkend in een koerend duiventimbre. …

Lees Meer Lees Meer

Uit de mezenkast in mijn tuin klinkt het geblaas van babymezen. Nu de lente zo koud is gebleven, hebben de oudervogels er een hele klus aan om voldoende rupsen aan te voeren. Bijvoeren met bijvoorbeeld meelwormen wordt gretig aanvaard. In tegenstelling wat zelfverklaarde deskundigen soms beweren, is de vroege lente een periode waarin vogels extra voer uitstekend kunnen gebruiken.

Er zijn nog weinig zaden en nog weinig insecten, terwijl vogels na de schraalhanzige wintermaanden uitgehongerd zijn. Uit onderzoek in Vlaanderen is gebleken dat bijvoorbeeld grauwe gorzen in de lente gebrek lijden. Als er dan tarwe of gerst gezaaid wordt, beginnen deze akkervogels zoveel vroeger te broeden dat ze een extra gezin groot kunnen brengen. Dat er sinds de switch van zomer- naar wintergraan in de lente geen korrel meer te vinden is, zou een belangrijke reden kunnen zijn van het uitsterven van grauwe gorzen als broedvogel van Nederland. …

Lees Meer Lees Meer

Op de dijk van het Hondhalstermeer in Oost-Groningen ligt een schelp. Het is een dood, leeg doublet – beide kleppen zitten nog aan elkaar, de sluitspier is nog aanwezig en niet verdroogd, ik kan de schelp openen en sluiten. Maar het vlees is eruit, vermoedelijk opgegeten door een kraai of meeuw.

Met de goudbruine buiten- en glanzenwitte binnenkant denk ik even aan een zwanen- of schildersmossel, die er ook wel liggen, maar dan zie ik dat het een andere soort is. Kleiner en steviger. Ik neem hem mee en kijk thuis in mijn vrij recente gids van zoetwaterschelpen. …

Lees Meer Lees Meer

Kiekendieven zijn zwevers. Zo’n bruine kiekendief als op de foto zweeft bijvoorbeeld vlak boven het riet, om als hij in een open watertje een prooi ziet, een verrassingsaanval uit te voeren.

Bij voorkeur zweeft een jagende kiekendief tegen de wind in, om zich boven een prooi bliksemsnel te keren en zich er met een duw van de plotselinge rugwind bovenop te storten.

Voor een rat, meerkoet of jonge eend moet dat een verbijsterende ervaring zijn. Zo scharrel of peddel je onbekommerd rond, een moment later hang je in de lange klauwen van een kiekendief. …

Lees Meer Lees Meer

Het is koningsdag. Ik schreef bijna Koninginnedag, dat gaat vanzelf. Nog steeds ben ik niet aan een koning gewend. Over 27 april moet ik ook nog nadenken, 30 april onthield toch gemakkelijker. Ik heb per ongeluk een weinig koninklijk dier als held van het natuurverhaal gekozen. Geen kwartelkoning, bladkoning, winterkoning of zomerkoninkje. Geen koningspage of keizersmantel. Nou vind ik onze koning ook niet echt koninklijk. Meer één van de jongens uit de kroeg. Hij werd eerst ook prins Bier genoemd en zat als koning geanimeerd te pimpelen met Poetin. In de olie. …

Lees Meer Lees Meer

Nadat ik met Trouwlezer Henk Strietman door de Eempolders bij Amersfoort had gewandeld, gingen we ieder ons weegs. Henk bond me op het hart het woonhuis bij de boerderij bij Eembrugge aandacht te geven. Niet dat het zo’n fraai huis was, maar er zou een steenuil onder de pannen huizen.

Een steenuil!

Als je mij wilt laten smelten, is een steenuil een uitstekende methode. Ik reed erheen, remde af, stuurde de auto naar de overkant de berm in, reed stapvoets tot pal voor het huis, stopte en keek. …

Lees Meer Lees Meer