Natuurdagboek 2016
Lepelaars in de boom

Lepelaars in de boom

Lepelaar op nest. Foto Koos Dijksterhuis
Lepelaar op nest. Foto Koos Dijksterhuis

Op het terras van hotel-restaurant de Zoete Inval te Haarlemmerliede zitten we achter een windscherm, dat het geraas van de A-200 dempt. Er zijn nogal wat vogels die de snelweg overvliegen. Het is steeds een verrassing wie er opduikt.

Gierzwaluwen, boerenzwaluwen en spreeuwen zijn de talrijkse passanten. Soms snort er een huismus voorbij, een groenling, een witte kwikstaart. Een aalscholver wordt afgelost door twee grauwe ganzen. Een zwarte kraai nadert met een half stokbrood en recht boven ons zweeft een buizerd over. Een tweede roofvogel blijkt een bruine kiekendief te zijn. Zonbeschenen zilvermeeuwen blinken wit tegen de blauwe lucht. Nog witter blinken de lepelaars.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Zwartkopjes in de dop

Zwartkopjes in de dop

Zwartkop m+v. Foto's  Jeanette Essink
Zwartkop m+v. Foto’s Jeanette Essink

Zwartkopjes lijken op tuinfluiters, verstoppen zich eveneens in dicht gebladerte en zijn hier ook alleen ’s zomers. Hun liedjes verschillen weinig en hoor je vaak, want beide vogelsoorten zijn talrijk. Vogelaars noteren dan “zwartkoptuinfluiter”.

Toch zijn er verschillen. Zwartkopjes hebben een zwart kopje en laten dat ook zien. Ze zijn er namelijk al, als de bomen nog kaal zijn. Ze overwinteren niet zo zuidelijk als tuinfluiters en sommige blijven zelfs in Nederland of buurlanden. Dat maakt ze zichtbaarder dan tuinfluiters, die pas arriveren als bomen en struiken in blad staan.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Planten die boomwortels aftappen

Planten die boomwortels aftappen

Bleke schubwortel. Foto Koos Dijksterhuis
Bleke schubwortel. Foto Koos Dijksterhuis

We wandelen in een prachtig landgoed, net ten zuiden van Limburg, in België dus. In een loofbos op kalkhoudende leemgrond vinden we bijzondere bloemen, waaronder enkele bremrapen. Dat zijn parasitaire planten die de wortels van andere planten aanboren en aftappen. Bleke schubwortels heten ze volgens een kenner op waarneming.nl.

Bleke schubwortels zijn zeldzame planten, die op de Walloonse leemgrond voorkomen. De noordrand van die kalkrijke leemgrond omvat Zuid-Limburg waar de schubwortels soms opduiken.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Rode wouw speurt de grond af

Rode wouw speurt de grond af

Rode wouw. Foto Koos Dijksterhuis
Rode wouw. Foto Koos Dijksterhuis

We zijn een weekje in de Ardennen. Onderweg zagen we in Limburg al een zwarte wouw overvliegen. Dat beloofde wat! Het was de derde en tevens laatste zwarte wouw die ik in Nederland zag. Ik had op róde wouwen gerekend en die verwachting kwam uit.

Wouwen zijn roofvogels. Ze zijn iets groter, maar slanker dan buizerds. Hun lange vleugels en staart doen denken aan kiekendieven. Ze zijn snel en wendbaar, mede dankzij hun gevorkte staart. Vooral rode wouwen hebben een diep gevorkte staart. De beweeglijke vorkpunten maken plotselinge manoeuvres mogelijk.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
De twee gebroken harten van dalkruid

De twee gebroken harten van dalkruid

Dalkruid. Foto Jeanette Essink
Dalkruid. Foto Jeanette Essink

Hij mag dan familie zijn van de asperge, eetbaar is dalkruid niet. Wel is het een mooi plantje. Ik kan vaak niet op z’n naam komen. Dan denk ik aan daslook, dat meestal niet verweg eveneens wit staat te bloeien. Dalkruid begint meestal eerder te bloeien maar overlapt in bloeitijd met daslook. Daslook, dalkruid… Maar daslook is eetbaar, terwijl dalkruid giftig is. Zowel daslook als dalkruid groeien op de bodem van loofbos, bij voorkeur beuken- of gemengd eiken-beukenbos. De Nederlandse bossen zijn de westelijke grens van het leefgebied van dalkruid, dat de hele Europese laagvlakte omvat, voorzover dat nog beloofbost is.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Hoog in de Venen

Hoog in de Venen

Er kronkelen nog beken in de Ardennen. Foto Koos Dijksterhuis
Er kronkelen nog beken in de Ardennen. Foto Koos Dijksterhuis

We zijn in de Ardennen. Ik was daar vaker. Maar in de Hoge Venen was ik nog nooit. Het hoogveen op het hoogste deel van de Ardennen, op zowat zevenhonderd meter, werd in mijn fantasie een paradijs. Een paradijs met geheimzinnige planten en dieren. En nu logeren we er zowaar in een houten huisje met houtkachel en uitzicht op bos en veen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Dassenui

Dassenui

Daslook. Foto Koos Dijksterhuis
Daslook. Foto Koos Dijksterhuis

Oude landgoederen en loofbossen kunnen in de lente een likkebaardend fraai tapijt van bodembloemen leggen. Eén van de lentebloeiende bosbloemen is daslook. Het is een soort wilde ui. Daslook is eetbaar, tenminste zolang de plant niet bloeit. Later wordt het blad taai. Dat blad lijkt op het blad van een lelietje-van-dalen. Bij twijfel niet aan beginnen, die lelietjes zijn giftig. Daslook bloeit ook wit, maar dan in een ui-achtige bloem: een bollend scherm van bloemetjes. Bovendien ruikt daslook naar bieslook. Lekker! Maar wilde planten mag u niet plukken, dus u heeft het niet van mij.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Bezoek van Ekie

Bezoek van Ekie

Eekhoorn. Foto Koos Dijksterhuis
Eekhoorn. Foto Koos Dijksterhuis

Ons vakantiehuisje in de Ardennen ziet uit op een moeras tussen twee sparrenbossen. Vlakbij staat een vogelhuis op de reling van de vlonder. Het vogelhuis heeft twee verdiepingen, een afdak en een balkon. We leggen er wat kruimels maar alleen een vermetele vink en een moedige mees wagen zich erbij.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Meelwormen voor mezen en merels

Meelwormen voor mezen en merels

Koolmees met meelworm. Foto Koos Dijksterhuis
Koolmees met meelworm. Foto Koos Dijksterhuis

Nu het zo koud is, hebben sommige bloemen en vogels het zwaar. Ik was er een week tussenuit, en toen ik vertrok stonden de look-zonder-loken en de pinksterbloemen in de tuin op springen. Toen ik terugkwam stonden ze dat nog steeds. En ze blijven in knop, ze komen maar niet uit. Zodra het warmer wordt, verwacht ik een bloemenzee en vervolgens de komst van oranjetipjes. Die gebruiken look-zonder-look en pinksterbloem als waardplant voor hun rupsen en leggen er hun eitjes op. Ze leggen slechts één eitje per plant en kunnen dus wel een bloemenzee gebruiken.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Piepers dwarrelen uit de bomen

Piepers dwarrelen uit de bomen

Bompieper. Foto Koos Dijksterhuis
Bompieper. Foto Koos Dijksterhuis

We zijn een weekje in de Ardennen. Die streek ligt een stuk zuidelijker dan mijn woonplaats Groningen, maar ook een stuk hoger. De lente blijkt er iets achter te lopen. De weinige plukjes loofbos zijn nog winters kaal. De merels en zanglijsters zingen, maar veel van de verwachte zomervogels zien of horen we niet. Wel zijn er onnoemelijk veel fitissen, tjiftjaffen en zwartkopjes. En – net terug uit tropisch Afrika – boompiepers.

Lees Meer Lees Meer

DELEN