Natuurdagboek 2015
Vossen zijn niet schuw

Vossen zijn niet schuw

Vos. Foto Meint Mulder
Vos. Foto Meint Mulder

Tien maanden geleden zag ik mijn laatste vos, bij Nieuweschans. De vos was totaal niet schuw, liep op een meter of twintig afstand en negeerde mij volkomen. Mijn voorlaatste vossen zag ik in de Kennemerduinen, de Amsterdamse Waterleidingduinen, het Horsterwold, de Oostvaardersplassen, aan de Groninger noorddijk en in het Lauwersmeer. Dan zag ik er nog een paar in het buitenland. Al deze vossen waren niet schuw en negeerden mij, op één na, of beter: twee. Twee vossen in de Waterleidingduinen waren zo tam, dat ik ze had kunnen aanraken. Er stond ergens een bordje dat je geen vossen mocht voeren, dus voeren zal de reden hunner tamheid wel geweest zijn. De andere vossen trokken zich gewoon niets van mij aan.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Geneuzel over natuur

Geneuzel over natuur

Brandgans op klip boven nest. Foto Koos Dijksterhuis
Brandgans op klip boven nest. Foto Koos Dijksterhuis

Life on Earth is de nieuwste natuurserie van de Natural History-unit van de BBC. Het is weer verbijsterend mooi en razend knap gefilmd. Maar helaas heeft de EO er een eigen stem aan gegeven. Zodat je overbodig geneuzel hoort in plaats van het tong-in-wang-Engels van David Attenborough.

Het viel uw tv-commentator Willem Pekelder ook al op: een natuurfilm met vaagtaal. De brandganskuikens die uit hun nest 120 meter langs scherpe rotspunten moeten springen, staan volgens de EO ‘voor een uitdaging’. Later hoeft een jong stokstaartje niet zo te aarzelen, want ‘zijn tante heeft aangegeven dat’ hij al mag toeslaan.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Kleine vroege bloeier

Kleine vroege bloeier

Kleine veldkers. Foto Koos Dijksterhuis
Kleine veldkers. Foto Koos Dijksterhuis

U moet ervoor hurken, bukken, knielen, anders vallen de bloempjes van de kleine veldkers u niet op. De zaadjes van vorig jaar hebben geworteld, de blaadjes stonden al een tijd als veelbelovende rozetjes klaar. Vroeger zag ik die blaadjes wel eens voor pinksterbloemen aan. En in die verwarring was ik blijkbaar niet de enige, want Friezen noemen het plantje Lytse pinksterblom. In het Duits luidt de naam Behaartes Schaumkraut, wat me in eerste instantie aan behaard schaamkruid doet denken, maar dat zal mijn verdorven geest wel zijn.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Lente in de kop, lente in de dop

Lente in de kop, lente in de dop

Rode kornoelje in de bosrand. Foto Koos Dijksterhuis
Rode kornoelje in de bosrand. Foto Koos Dijksterhuis

Het was koud, maar de zon straalde uit een blauwe hemel en uit de wind was het lekker. Ik maakte één van mijn geliefde rondes. Aan de zuidrand van het loofbos hoopte ik op het eerste klein hoefblad, maar dat bleef zitten waar het zat: in de grond. Dat bos is niet zo spannend (hoewel mijn zoon daar hutten bouwt en er kamperende zwervers, dubieuze gereedschappen en een kleine wietplantage ontdekte). Maar in de bosrand staan kornoeljes en meidoorns, met in de kale takken de vogelnesten van vorig jaar. Er staat een grote eik uit de pas, hij wil zijn blad maar niet verliezen. Bruin en verdord ritselt hij tussen het stille winterhout.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
De vijf tinten grijze junco

De vijf tinten grijze junco

Grijze Junco. Foto Jaap Denee
Grijze Junco. Foto Jaap Denee

Voor een grijs vogeltje vind ik de grijze junco kleurig. Kastanjebruin is zijn rug, als een mus. De rest is grijs, maar wel minstens vijf tinten grijs. Langs zijn staart gloort een zoompje wit. En zijn dikke, stompe snavel is geelroze.

De grijze junco haalde gisteren deze krant al, in een bericht van uw correspondent Karin Sitalsing die er als de kippen bij was om deze vogelsoort af te vinken. Ik kwam haar tegen en we keken hoofdschuddend naar de rij vogelaars achter hun kapitale verzameling geslepen glas. Zelf was ik natuurlijk één van die vogelaars. Als er zo’n zeldzame vogel op tien minuten fietsen van huis zit, ga ik kijken. Een grijze junco was één keer eerder in Nederland gezien, in 1962.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Schommelende houtduif

Schommelende houtduif

Houtduif. Foto Koos Dijksterhuis
Houtduif. Foto Koos Dijksterhuis

Onder vogelaars zijn ze vast niet zo geliefd, maar ze horen tot mijn favorieten: duiven. Vooral de houtduif. De houtduif verwelkomt mij vaak ’s morgens met zijn sonore gekoer in vijf tonen. Een fijn, zomers geluid dat het opstaan veraangenaamt.

Vervolgens scharrelt de houtduif gezellig door mijn tuin. Eerst neemt hij plaats op de nok van het caviahok, om waakzaam rond te spieden. Dan springt hij met gespreide vleugels op de grond. Daar, achter het caviagaas rond het gras, hangt een houten vogelhuisje met zaad. De vogels die ervan komen eten, kennen geen etiquette aangaande tafelmanieren en morsen zeker de helft. Daar zal weldra weer een mini-akkertje groeien, maar nu kuiert de duif op zijn dooie akkertje rond en pikt zijn krop vol.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Boerennatuur

Boerennatuur

Veldleeuwerik. Foto Meint Mulder
Veldleeuwerik. Foto Meint Mulder

Blij verrast was ik laatst, toen Wereldnatuurfonds-directeur Johan van den Gronden in Trouw verklaarde dat zijn organisatie zich niet langer zou beperken tot nieuwe wildernissen, maar ook plattelandsnatuur ging omarmen. Nederland heeft oude cultuurlandschappen die je nergens anders vindt en de bijbehorende soortenrijkdom aan planten en dieren is er vanouds groter dan waar ook. Vanouds, want met machines, vergif, kunst- en drijfmest hebben we het leven er al aardig uit weten te jagen. Dat het WNF samen met bedrijven als Campina en Rabobank aan boerennatuur gaat werken, is dus veelbelovend.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Volle maan en vier planeten

Volle maan en vier planeten

Maan en Jupiter (stipje links). Foto Koos Dijksterhuis
Maan en Jupiter (stipje links). Foto Koos Dijksterhuis

Als de avond onbewolkt is, is Jupiter zichtbaar. De oppergod der planeten is al een maand of twee te zien. Door de kijker kan ik, als ik mijn handen roerloos houd, drie van zijn maantjes zien. Door de telescoop zijn die duidelijker te zien. Jupiter heeft een hele batterij manen, waarvan ik eens vijf tegelijk heb gezien. Andere zijn te klein of ze staan net achter of juist voor de planeet. Ze moeten er naast staan (hangen, liggen), allemaal in één lijn.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
De kauwen gaan naar bed

De kauwen gaan naar bed

Kauwtjes. Foto Koos Dijksterhuis
Kauwtjes. Foto Koos Dijksterhuis

In de buurt van ons huisje op Schiermonnikoog is een verwilderd terreintje met een plukje loofbos. Er broeden spotvogels, die in Afrika overwinteren, maar in juni zorgen voor een kakafonie aan geluiden. Niet dat het nu stil is in het bosje. Overdag passeert er soms een kwetterend gezelschap staartmezen. Of er strijkt een groep vinken, sijzen, putters, groenlingen en barmsijzen neer, om tjuppend de elzenproppen leeg te peuteren. Tegen de avond komt het bosje pas echt tot leven. Dan is het er een geklets, gekrakeel, geklieuw en gekibbel van jewelste. De eilander kauwen gaan naar bed. De kruinen zwaaien van de zwarte druktemakers.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Fopzwammen in de berm

Fopzwammen in de berm

Fopzwammen. Foto Koos Dijksterhuis
Fopzwammen. Foto Koos Dijksterhuis

Op Schiermonnikoog, langs het verharde deel van de Reddingsweg, op de grens van de polder en de duinen, buigt een vrouw zich over de berm. Zij plukt iets en zegt wat, waarna haar intussen verdergelopen man toesnelt. Ze overleggen, ik kan niet verstaan wat ze zeggen, maar vermoed dat ze het over een paddestoel hebben. Ik loop naar ze toe en vraag het. Ja, een paddestoel. En gezien de oranjebruine kleur en de wijd uitelkaar staande lamellen is het volgens hen een fopzwam. Maar welke fopzwam? “Ik laat me nog altijd foppen door die zwammen”, lacht de vrouw.

Lees Meer Lees Meer

DELEN