Koos Dijksterhuis

Er schoot een muis door de kamer. ‘s Avonds laat, de buitendeur stond open. Was er een spitsmuis, veldmuis of bosmuis naar binnen geglipt? Het diertje flitste van dekking naar dekking. Achter een plan of het gordijn, onder de piano. Hij loerde naar me van achter de prullebak. Hij had geen mini-oortjes, zoals een veldmuis. Geen heel lange staart, zoals een bosmuis. Hij trok geen lange neus, zoals een spitsmuis. Twee oogjes glinsterden. Ik bleef kijken. Een muis verstart bij de aanblik van een kat of slang. Verstarde hij ook bij mijn aanblik? Ik zat zelf verstard. Hij niet, hij rende weg en sprong in een doos wijn. Haha, nu had ik hem! Ik hoorde hem scharrelen in de doos. Ik pakte fles na fles uit de doos. De muis hield zich koest. Hij kon niet ongezien ontsnappen. De doos raakte leeg en muis bleek weg. Muizen kunnen zich wegtoveren. Maar ze keren terug. Ik wilde net het licht uit doen, toen er twee rond renden. Ze verloren met de minuut hun angst voor die starende sul. …

Lees Meer Lees Meer

Als je Nederland verlaat, kun je al gauw het snelle liedje horen van een Europese kanarie. Die vogels zingen vaak vanuit de top van een conifeer. Zowel qua zangpost als lied lijken ze op heggemussen. Qua verschijning lijken ze op sijzen en groenlingen: groengele zangvogels met een kort, stomp snaveltje. Zaadeters dus, zoals alle vinkachtigen. Ze broeden van Portugal tot in Rusland, maar een strookje lage landen vermijden ze. In het zuidoosten van Nederland broeden ze mondjesmaat. Ik kom ze vooral op vakantie tegen, zoals laatst op Corsica. Soms zagen we er een, altijd nadat we hem eerst hoorden. Vanuit boomtoppen maakten ze korte baltsvluchten. Tijdens dat gefladder bleven ze zingen. …

Lees Meer Lees Meer

Meint Mulder mailde me weer eens één van zijn buitenissige waarnemingen. Op een Brabants heideveld vond hij een rugstreeppad, die aangevallen werd door een forse loopkever: de getraliede schallebijter. Die kevers zijn zeldzaam maar komen op Brabantse heiden voor. Ze eten kleine ongewervelde dieren en aas, maar deze pad werd levend gepakt. De rugstreep is ook niet algemeen. Ik ken ze van Schiermonnikoog, waar ze zich in de duinen nachtenlang laten horen. Ze kwaken niet, ze ratelen. ‘Rrrrrrr’, klinkt het, en ‘rrrrrr’, luidt het antwoord. Waarschijnlijk roepen mannetjes de vrouwtjes op. Komt allen tezamen, jubelend van vreugde. …

Lees Meer Lees Meer

Paddestoelen horen bij de herfst zoals krokussen bij de lente. Maar zoals er herfstkrokussen zijn, de tijlozen bijvoorbeeld, zijn er voorjaarspaddestoelen. Ik loop een paar uur door het Spijkbos met een biologieleraar uit Dronten, Harrie van Betuwe, die al jaren met zijn vrouw, zijn kinderen en zijn hond in het Spijkbos wandelt. Dat bos is aangeplant als wandel-, niet als houtproductiebos. Er staan vele boomsoorten, loof- en naald- en dat maakt de plantengroei en vogelbevolking divers. Het leeft er van de boomklevers. Er zijn watertjes met riet en libellen, oevers met zandbijen, paden en plekken met look-zonder-look. De oranjetipjes fladderen mee met Harrie en mij. De bloemen blijven lang bloeien dit jaar, de vlinders blijven lang vliegen. …

Lees Meer Lees Meer

Afgelopen pinksterweekend, zo beloofden de weermannetjes en –vrouwtjes, zou het warm en stralend zijn.

Weinig van gemerkt.

Akkoord; zondag was het mooi lenteweer. Maar zaterdag was het de hele dag zwaarbewolkt en in de harde noordenwind trok ik drie truien en een jas aan. Wat was het koud. Maandag zag de wereld (nou ja, de tuin) nat van regen, de zon brak door maar werd door de harde wind gauw weggeblazen. De middag verliep grauw en somber. De weermensen spraken in tongen. …

Lees Meer Lees Meer

In Spanje scharrelde ik door een vogelrijke hoogvlakte. Die hoogvlakte is ’s winters ijzig koud en ’s zomers zinderend heet. In mei is het er alleszins draaglijk, maar meestal is het leven er zeer zwaar. De streek heet Extremadura. Met Europese subsidie worden de houtwallen langs de uitgestorven landweggetjes er met klapeksters en klauwieren en al weggebulldozerd, maar eeuwenlang was menselijke activiteit er gering. De vogelactiviteit is er des te groter. Het wemelt er van grauwe gorzen, leeuweriken, grielen, trappen en andere vogels van het boerenland, die we in West-Europa bijna overal tot de rand van de afgrond hebben weggewerkt. Die vogels vinden er kennelijk voedsel. Het gonst er dan ook van de insecten. …

Lees Meer Lees Meer

Groepen aalscholvers steken vliegend de Houtribdam over. Ze vliegen van het Markermeer naar het restant IJsselmeer. Daar is in de verte een enorme heisa aan de hand: gespartel, gespat. Wat gebeurt er?

‘De aalscholvers jagen de vis op’, zegt bioloog Mennobart van Eerden van Rijkswaterstaat. Hij stopt de auto om met de kijker naar het spektakel te kunnen kijken. ‘Vis zit overdag niet in de bovenste waterlaag’, legt hij uit. ‘Vis houdt niet van het licht dat ongeveer een meter doordringt. In het IJsselmeer zijn aalscholvers gaan samenwerken. Eerst visten ze ieder voor zich, nu in groepen.’ …

Lees Meer Lees Meer

In Zuid-Europa zie je vaak een landschap van struiken met grazige, open plekken met bloemen en rotsen. Het ruikt er kruidig. In Frankrijk noemen ze dat landschap Maquis. Waar die typische geur vandaan komt weet ik niet, maar ik vond twee soorten salie, veel lavendel en rozemarijn, dus kruidig zal het zeker ruiken.

Hoewel het niet warm was, hoefde de zon maar even te schijnen of de door de struiken beschutte open plekken warmden flink op. Daar bloeiden de bloemen, daar fladderden de vlinders. Bruin blauwtje, bont zandoogje, koolwitje, koninginnepage en kolibrievlinder dwarrelden aan ons voorbij. …

Lees Meer Lees Meer

Alleen al voor het plaatje zou ik de klaproos willen huldigen. Applaus voor de klaproos! Feller rood zie je een bloem niet gauw. Ze kunnen met hun allen een rode zee vormen, maar kleuren uitstekend bij tarwegroen, fluitekruidwit, korenbloemblauw, ganzenbloemgeel. En ook bij een blauwe zee.

Klaprozen zijn akkerbloemen. Gelukkig zijn ze meer dan dat. Zoals u weet gunnen we in Nederland geen ruimte meer aan akkerbloemen. Alles wordt tot in de sloot bespoten. Zelfs wegbermen worden vaak zo grondig gemaaid of bespoten dat geen bloem het volhoudt. Maar akkers zijn voor korenbloemen vooral omgewoelde, kale grond. Daar houden ze van. Klaprooszaad ontkiemt in de volle zon. Kale grond is er ook in bouwputten, langs spoorwegen en op door de wind geranselde kust van Corsica. De klaprozen deden Corsica eind april al rood uitslaan, toen ik hier nog niet een zag bloeien. Op dat eiland bloeiden ze alleen in het laagland, boven de 500 meter stonden ze nog niet eens in knop. Als je de bergen in trekt en op gaat, draait het seizoensverloop zich om. Op de toppen blinkt de winter.

Van de rode bloemen is wel gedacht dat ze zich voedden met mensenbloed. Op de van bloed doordrenkte slagvelden in de Eerste Wereldoorlog bloeiden de bloemen inderdaad uitbundig. Die velden werden net als akkers regelmatig omgewoeld. In Engeland staat de klaproos symbool voor gesneuvelden in The Great War.

Er is geen opium nodig om van papavers de stoutste dromen te dromen. Een zich uit zijn knop ontvouwende klaproos zou erotische associaties kunnen opwekken. Daarvan heb ik een niets verhullende foto, maar ik kan slechts één foto kwijt.

Twee weken waren we op Corsica. We verplaatsten ons van zuid naar noord in een ronkend bergtreintje, dat regelmatig uitgerangeerd werd. Dan hotsebotsten we in een bus met beslagen vensters. Gelukkig is Corsica klein en verplaatsten we ons vooral te voet. In de bergen bij Corte hield ik mijn kijker paraat, want er zouden arenden en gieren huizen en het was begin mei – tijd van de vogeltrek, tijd om te zingen, te baltsen en te broeden. …

Lees Meer Lees Meer