Natuurdagboek 2011
Wespen

Wespen

Wespennest in kast, © K. Dijksterhuis

Vrijdag 15 april stonden op de terrastafel glazen bier en andere frisdranken. Er kwam een wesp omheen zeuren. Een limonadewesp op 15 april!

Maandag verzond een instantie kennelijk een persbericht, want dinsdag hoorde ik op radio 1 en las ik in Trouw de waarschuwing dat het een wespenzomer wordt. Omdat het nu zo droog is. Wespenkoninginnen die de winter overleefden stichten een nieuw gezin, en ze houden het niet bij een kerngezin. In sociologisch jargon zou je het een extended family kunnen noemen, een wespengezin kan wel vijfduizend wespen omvatten. Meestal gaan die pas in juli op strooptocht. Ik houd er niet van, maar ben al in geen jaren door een wesp gestoken.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Eén zwaluw geen zwaluw

Eén zwaluw geen zwaluw

Gierzwaluw, © Erik Sanders

Hoewel deze krant veel stralende zonnetjes voorspelde, bleek ik telkens op het enige plekje te zijn waar een hardnekkige wolk hing. Maar ook die is nu opgelost. De zon weet van geen ophouden. Het is warm, het is droog, het gaat snel. Zondag zag ik fluitekruid, look-zonder-look en koekoeksbloemen bloeien, Jeanette Essink meldt een zingende grasmus (herkenbaar aan krassende klanken – grasmus krasmus) en een vuurjuffer. Toen dinsdag mijn zoon zich met een kussen op mij stortte en ik op de vloer liggend een tegenaanval beraamde, zag ik door het raam hoog in de blauwe lucht een gierzwaluw passeren.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Bijvliegen boven de stad

Bijvliegen boven de stad

Kleine bijvlieg, © Jeanette Essink

In de namiddagzon zat ik op een terras in de Groninger binnenstad. Recht boven me hing een insect te helicopteren. Soms schoot hij een eindje weg. Tegen de lichtblauwe lucht leek het insect zwart. Er kwam een tweede. Na een paar minuten verdwenen ze. In de tussentijd kreeg ik ze in de kijker. Met mijn hoofd in de nek keek ik recht omhoog. Het terras zat vol mensen, die me argwanend begluurden. Ik stelde scherp en zag iets wat op een bij leek. Maar ze vlogen als zweefvliegen, dus weet ik bijna zeker dat het bijvliegen waren.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Insecten niet meer te tellen

Insecten niet meer te tellen

Dennenprocessierups, © K. Dijksterhuis

Onderzoeksinstituut Alterra in Wageningen stopt met het inventariseren van insecten. Stel dat een nieuw soort processierups het land binnenmarcheert, dan staat Alterra niet meer op wacht. Na 65 jaar wordt de insectenstand niet meer bijgehouden. Het werkje is wegbezuinigd. Dat scheelt de overheid toch mooi 65 duizend euro per jaar.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Weidevogels

Weidevogels

Doodgemaaid gruttokuiken in grasland© Astrid Kant

Mooie foto’van grutto’s, tureluurs, kieviten en scholeksters staan er in het boek Weidevogels (uitgeverij Roodbont, €29,95)€ 29,95€ 29,95 van weidevogelfotograaf Astrid Kant. Ook slobeend, zomertaling, veldleeuwerik, watersnip en kemphaan staan erin, maar niet zo vaak, want die vroegere weidevogels zijn uit ons boerenland verdreven door de almaar vroegere maaidatum, de intensieve bemesting, het ruilverkavelen, egaliseren en ontwateren van het land, het planten van kleine populierenbosjes waarin buizerds nestelen, het land zo inrichten dat alleen kraaien en vossen er uit de voeten kunnen. Zo, dat hebben we weer gehad.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Zandbijen met rode buikjes

Zandbijen met rode buikjes

roodbuikjes op speenkruid © Jeanette Essink

Als in april de zon schijnt, dan schijnt hij vaak fel uit een blauwe lucht met woeste wolken. In die zon kan een zandige berm of beschut zandpad heel warm worden. Je zet een stap en ineens schieten tientallen insecten weg. Bij de volgende stap weer. Als het zand doorboord is met veel kleine gaatjes, zijn het wellicht zandbijen. Grijze zandbijen bijvoorbeeld, of roodbuikzandbijen of allebei.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Groen op een stadsbalkon

Groen op een stadsbalkon

Muurleeuwebek, © K. Dijksterhuis

Volgens het plantenboek bloeit muurleeuwebek vanaf mei, maar dit jaar zijn de plantjes er vroeg bij. Er zijn veel planten vroeg bij. Als het op 2 april al warmer is dan 25 graden, gaat het snel. Zou het klimaat soms veranderen? Muurleeuwebek groeit op muren en muren vind je in de stad. Hoewel kades en dijken ook als groeimuur dienen – bijvoorbeeld langs het IJsselmeer – is het vooral een stadsplantje. Op het Amsterdamse binnenstadsbalkon waar ik laatst was, woekert de plant of het zich geen betere woonplaats kan wensen. En dat kan het ook nauwelijks – het balkon ligt op het zuiden en de bewoner van de bij het balkon horende woning staat niet bekend als fanatiek aanharker van huis en haard.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Jong en groen

Jong en groen

Jonge vogelaars turen, © Harvey van Diek

Zaterdag 16 april is er een vogelaarsdag voor jongeren van 14 tot 25 jaar. Sovon Vogelonderzoek organiseerde die dag met Vogelbescherming, Waarneming.nl, Dutch Birding, Vogeltrekstation en de jeugdbonden voor natuurstudie JNM en NJN. Wie om half 7 ’s morgens present is in Huize Wylerberg, even boven Beek-Ubbergen, kan mee vogels vangen en ringen of op zangvogelexcursie op de beboste stuwwal. Je kunt ook vrijdagavond al een lezing horen over nachtvlinders en uilen. Zaterdagmorgen zijn er na het ontbijt nog meer natuurexcursies, ook naar de Ooijpolder aan de oever van de Waal. Er zijn masterclasses en lezingen, een mystery-birdquiz en een stagemarkt. Handig voor wie van een vogelhobby een beroep wil maken of een afstudeeropdracht zoekt.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
De lotgevallen van merel Truus

De lotgevallen van merel Truus

Merel Truus met kuiken, © Paul Norp

Een groot geworden jeugdvriend van me had twee vaste kostgangers in de tuin. Dagelijks schuimden merelman en merelvrouw de tuin af op kruimels, regenwormen, slakken. Jeugdvriend en diens geliefde noemden de merels Truus en Henk, gelukkig geen Henk en Ingrid. Henk was zwarter dan de andere merelmannen, Truus bonter bespikkeld dan de andere vrouwen. Ze had een lente eerder al kuikens grootgebracht (foto).

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Kernbegrip

Kernbegrip

Kerncentrale Borssele

Er staat veel over kernenergie in de bladen, als fall-out van de gesmolten centrales in Japan. Het radionieuws sloeg alarm: oranje auto’s zijn tijdelijk niet verkrijgbaar, omdat de verf wordt gemaakt in radioactief besmet gebied. Dat we niet denken dat wij geen last hebben van die ramp daarginds! Ik dorst zelf niets over kernernergie te zeggen, omdat Sylvain Ephimenco het ongepast vond dat mensen na een kernramp bezwaar maken tegen kerncentrales. Hij zette me aan het denken. Zou hij het ook ongepast vinden bezwaar te maken tegen de islam, na een aanslag door moslims?

Lees Meer Lees Meer

DELEN